Καρκίνος του πνεύμονα: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι ο καρκίνος του πνεύμονα

Ο καρκίνος του πνεύμονα αρχίζει όταν μη φυσιολογικά κύτταρα στους πνεύμονες πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα. Συνήθως αναπτύσσεται στα κύτταρα που καλύπτουν τους αεραγωγούς, δηλαδή τις διόδους από τις οποίες περνά ο αέρας. Μπορεί να βρίσκεται σε έναν ή και στους δύο πνεύμονες. Υπάρχουν δύο κύριες μορφές, ο μη μικροκυτταρικός και ο μικροκυτταρικός καρκίνος, που διαφέρουν στην ταχύτητα ανάπτυξης και στην αντιμετώπισή τους.

Καθώς εξελίσσεται, μπορεί να εξαπλωθεί σε λεμφαδένες ή σε άλλα όργανα, όπως ο εγκέφαλος. Αυτή η εξάπλωση ονομάζεται μετάσταση. Στα πρώτα στάδια μπορεί να μην έχεις συμπτώματα ή αυτά να είναι ήπια. Γι’ αυτό ένας επίμονος βήχας ή άλλες αλλαγές στην αναπνοή χρειάζονται έλεγχο, χωρίς να σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο.

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τον τύπο, το μέγεθος και την εξάπλωση του καρκίνου, καθώς και από τη γενική σου υγεία. Η έγκαιρη ανίχνευση μπορεί να κάνει τη θεραπεία αποτελεσματικότερη. Δεν επιτυγχάνεται πάντα ίαση, αλλά υπάρχουν θεραπείες για τον έλεγχο της νόσου και υποστηρικτική φροντίδα για την ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Μορφές και τύποι

• Μη μικροκυτταρικός καρκίνοςΕίναι η συχνότερη κύρια μορφή και συνήθως αναπτύσσεται πιο αργά. Περιλαμβάνει το αδενοκαρκίνωμα, το πλακώδες καρκίνωμα και το μεγαλοκυτταρικό καρκίνωμα.
• Μικροκυτταρικός καρκίνοςΕίναι λιγότερο συχνός και συνήθως πιο επιθετικός. Περιλαμβάνει το μικροκυτταρικό καρκίνωμα και τη συνδυασμένη μορφή, με κύτταρα μικροκυτταρικού και μη μικροκυτταρικού καρκίνου.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η πορεία εξαρτάται από τον τύπο, το μέγεθος και την εξάπλωση του καρκίνου, καθώς και από τη γενική σου υγεία. Η έγκαιρη ανίχνευση μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Για τους περισσότερους ασθενείς οι σημερινές θεραπείες δεν οδηγούν σε ίαση, αλλά μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο της νόσου και των συμπτωμάτων. Μετά από καρκίνο του πνεύμονα υπάρχει επίσης κίνδυνος να εμφανιστεί νέος καρκίνος του πνεύμονα, ιδιαίτερα αν συνεχίζεται το κάπνισμα.

Συμπτώματα καρκίνου του πνεύμονα

Τα συμπτώματα διαφέρουν και μπορεί να οφείλονται και σε άλλες παθήσεις. Αν παρατηρήσεις κάποια από αυτές τις αλλαγές, συζήτησέ τη με τον γιατρό σου.

• Επίμονος βήχας Βήχας που δεν υποχωρεί ή χειροτερεύει με τον χρόνο.
• Δύσπνοια Δυσκολία στην αναπνοή.
• Αίμα στον βήχα Αιμόπτυση, δηλαδή αποβολή αίματος όταν βήχεις.
• Πόνος στο στήθος Μπορεί επίσης να υπάρχει πόνος στον ώμο.
• Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις Λοιμώξεις του θώρακα που επιστρέφουν συχνά ή δεν βελτιώνονται.
• Απώλεια βάρους Χάνεις βάρος χωρίς να το επιδιώκεις.
• Μειωμένη όρεξη Δεν αισθάνεσαι πείνα.
• Επίμονη κόπωση Νιώθεις συνεχώς πολύ κουρασμένος.
• Συριγμός Ήχος σαν σφύριγμα στην αναπνοή.
• Δυσκολία στην κατάποση
• Επίμονη βραχνάδα Αλλαγή στη φωνή που δεν υποχωρεί.
• Πρήξιμο προσώπου ή λαιμού

Στα αρχικά στάδια μπορεί να μην παρατηρήσεις κανένα σύμπτωμα. Λιγότερο συχνά αλλάζει και η όψη των δαχτύλων: οι άκρες τους μπορεί να φαίνονται πιο πλατιές ή να καμπυλώνουν προς τα κάτω, μια αλλαγή που λέγεται πληκτροδακτυλία.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες καρκίνου του πνεύμονα και παράγοντες κινδύνου

Δεν είναι πάντα γνωστό τι προκαλεί τον καρκίνο του πνεύμονα. Μπορεί να σχετίζεται με γενετικές αλλαγές, τον τρόπο ζωής και περιβαλλοντικές εκθέσεις. Το κάπνισμα είναι ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου. Όσο περισσότερα χρόνια και όσο περισσότερα τσιγάρα καπνίζεις, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος. Καρκίνος του πνεύμονα μπορεί να εμφανιστεί και αν δεν έχεις καπνίσει ποτέ. Η μακροχρόνια έκθεση σε καπνό άλλων, ραδόνιο, ατμοσφαιρική ρύπανση ή ορισμένες ουσίες στην εργασία αυξάνει επίσης τον κίνδυνο.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Κάπνισμα τσιγάρων, πούρων ή πίπας.
• Μακροχρόνιο παθητικό κάπνισμα.
• Έκθεση σε ραδόνιο, ένα φυσικό αέριο που μπορεί να συσσωρεύεται μέσα σε κτίρια.
• Ατμοσφαιρική ρύπανση.
• Επαγγελματική έκθεση σε ουσίες όπως αμίαντος, αρσενικό, πυρίτιο, χρώμιο και καυσαέρια πετρελαιοκινητήρων.
• Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, δηλαδή χρόνια νόσος που δυσκολεύει τη ροή του αέρα στους πνεύμονες.
• Στενός συγγενής με ιστορικό καρκίνου του πνεύμονα.
• Προηγούμενος καρκίνος του πνεύμονα.
• Προηγούμενη ακτινοθεραπεία στον θώρακα.
• Λοίμωξη HIV.
• Συμπληρώματα β-καροτενίου, ιδιαίτερα σε άτομα που καπνίζουν πολύ.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου θα ρωτήσει για τα συμπτώματα, τη γενική σου υγεία και το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό σου. Θα σε εξετάσει και μπορεί να ακούσει την αναπνοή σου. Αν χρειάζεται, θα σε παραπέμψει σε ειδικό για απεικονιστικές εξετάσεις και λήψη δείγματος ιστού. Αν επιβεβαιωθεί καρκίνος, ακολουθεί σταδιοποίηση: έλεγχος για το πόσο έχει εξαπλωθεί στους πνεύμονες, στους λεμφαδένες και στο υπόλοιπο σώμα. Μοριακές εξετάσεις του όγκου μπορούν να αναζητήσουν γενετικές αλλαγές ή βιοδείκτες, δηλαδή χαρακτηριστικά που βοηθούν στην επιλογή θεραπείας.

• Κλινική εξέταση και λήψη ιστορικού.
• Ακτινογραφία θώρακα.
• Αξονική τομογραφία θώρακα.
• Μαγνητική τομογραφία.
• Βρογχοσκόπηση: εξέταση των αεραγωγών με λεπτό, εύκαμπτο σωλήνα που έχει κάμερα.
• Βιοψία πνεύμονα και ιστολογική εξέταση: λήψη και εξέταση δείγματος ιστού.
• Εξετάσεις αίματος και πτυέλων.
• Μοριακός έλεγχος του όγκου για γενετικές αλλαγές ή βιοδείκτες.

Θεραπεία καρκίνου του πνεύμονα

Η θεραπεία επιλέγεται ανάλογα με τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου, τα μοριακά χαρακτηριστικά του όγκου και τη γενική σου υγεία. Μπορεί να χρειαστεί συνδυασμός θεραπειών. Συζήτησε με την ογκολογική ομάδα τα οφέλη, τους κινδύνους και τις παρενέργειες κάθε επιλογής. Σε πρώιμη νόσο μπορεί να προταθεί χειρουργική αφαίρεση. Στην προχωρημένη νόσο η αντιμετώπιση στοχεύει στην παράταση της επιβίωσης, στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Η υποστηρικτική και ανακουφιστική φροντίδα έχει θέση σε όλα τα στάδια.

• Χειρουργική επέμβασηΑφαιρείται ο καρκίνος. Μπορεί να χρειαστεί αφαίρεση μέρους ή ολόκληρου του πνεύμονα.
• ΧημειοθεραπείαΧρησιμοποιεί φάρμακα για να συρρικνώσει ή να καταστρέψει τον καρκίνο.
• ΑκτινοθεραπείαΧρησιμοποιεί ακτινοβολία υψηλής ενέργειας για την καταστροφή καρκινικών κυττάρων.
• Στοχευμένη θεραπείαΧρησιμοποιεί φάρμακα που εμποδίζουν την ανάπτυξη και την εξάπλωση συγκεκριμένων καρκινικών κυττάρων. Προηγούνται εξετάσεις για να διαπιστωθεί αν είναι κατάλληλη για τον όγκο.
• ΑνοσοθεραπείαΑποτελεί θεραπευτική επιλογή ανάλογα με τον τύπο και τα χαρακτηριστικά του καρκίνου.
• Τοπικές ενδοσκοπικές θεραπείεςΣε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται λέιζερ ή τοποθέτηση ενδοπρόθεσης, ενός μικρού στηρίγματος που κρατά ανοιχτό έναν αποφραγμένο αεραγωγό.
• Άλλες τοπικές θεραπείεςΓια τον μη μικροκυτταρικό καρκίνο μπορεί να χρησιμοποιηθούν φωτοδυναμική θεραπεία, κρυοχειρουργική ή ηλεκτροκαυτηρίαση. Καταστρέφουν παθολογικό ιστό με φάρμακο και ειδικό φως, ψύξη ή θερμότητα αντίστοιχα.
• Υποστηρικτική και ανακουφιστική φροντίδαΒοηθά στον έλεγχο των συμπτωμάτων, στην ανακούφιση του πόνου και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Συζήτησε με την ομάδα θεραπείας όσα σε ανησυχούν και ζήτησε βοήθεια για τις παρενέργειες.
• Μπορείς να ζητήσεις δεύτερη ογκολογική γνώμη για να σε βοηθήσει στην επιλογή θεραπείας.
• Μίλησε με τον γιατρό σου πριν χρησιμοποιήσεις συμπληρωματικές ή εναλλακτικές πρακτικές. Η αντικατάσταση της καθιερωμένης θεραπείας με εναλλακτικές μεθόδους μπορεί να είναι αναποτελεσματική ή επιβλαβής.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Η αποφυγή του καπνού είναι το σημαντικότερο βήμα για τη μείωση του κινδύνου. Η μείωση της έκθεσης σε ραδόνιο και επικίνδυνες ουσίες στην εργασία βοηθά επίσης.

• Αν δεν καπνίζεις, μην αρχίσεις. Αν καπνίζεις, η διακοπή μειώνει τον κίνδυνο.
• Απόφυγε το παθητικό κάπνισμα και κράτησε το σπίτι και το αυτοκίνητό σου χωρίς καπνό.
• Έλεγξε το σπίτι σου για ραδόνιο και φρόντισε να μειωθούν τα επίπεδα αν είναι υψηλά.
• Ακολούθησε τις οδηγίες ασφάλειας στην εργασία για την αποφυγή καρκινογόνων ουσιών.

Επιπλοκές καρκίνου του πνεύμονα

• Μεταστάσεις σε λεμφαδένες ή άλλα όργανα, όπως ο εγκέφαλος.
• Απόφραξη αεραγωγού από παθολογικό ιστό.
• Επαναλαμβανόμενα επεισόδια πνευμονίας.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε επείγουσα ιατρική εκτίμηση αν βήξεις αίμα, ακόμη και αν το παρατηρήσεις μόνο στο χαρτομάντιλο.
• Κλείσε ραντεβού αν έχεις βήχα για περισσότερο από 3 εβδομάδες.
• Ζήτησε έλεγχο αν έχεις οποιοδήποτε άλλο σύμπτωμα που μπορεί να σχετίζεται με καρκίνο του πνεύμονα.

Ποιος γιατρός: Πνευμονολόγος, Ογκολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τον καρκίνο του πνεύμονα