Βρογχίτιδα: συμπτώματα και αντιμετώπιση

Τι είναι η βρογχίτιδα

Η βρογχίτιδα εμφανίζεται όταν οι βρόγχοι, οι σωλήνες που μεταφέρουν αέρα στους πνεύμονες, παρουσιάζουν φλεγμονή. Το εσωτερικό τους πρήζεται και παράγει βλέννα, δηλαδή φλέματα. Αυτό προκαλεί βήχα, με ή χωρίς φλέματα, και μερικές φορές δυσκολία στην αναπνοή ή σφύριγμα στο στήθος. Στην οξεία μορφή, η φλεγμονή είναι βραχυχρόνια και συνήθως σχετίζεται με λοίμωξη από ιό.

Η οξεία βρογχίτιδα συνήθως βελτιώνεται μόνη της σε περίπου 3 εβδομάδες, χωρίς ειδική θεραπεία. Μπορεί να αρχίσεις να αισθάνεσαι καλύτερα νωρίτερα, αλλά ο βήχας να επιμένει για αρκετές εβδομάδες αφού περάσει η λοίμωξη. Η ξεκούραση και τα υγρά μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν όταν η αιτία είναι ιός.

Η χρόνια βρογχίτιδα είναι διαφορετική: η φλεγμονή επιμένει, με περισσότερο πρήξιμο και παραγωγή βλέννας, και μπορεί να δυσκολεύει την αναπνοή. Εδώ περιγράφεται κυρίως η οξεία μορφή.

Μορφές και τύποι

• Οξεία βρογχίτιδαΒραχυχρόνια φλεγμονή, συνήθως από λοίμωξη. Οι περισσότεροι αναρρώνουν μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες.
• Χρόνια βρογχίτιδαΔιαρκεί τουλάχιστον τρεις μήνες και επανέρχεται για τουλάχιστον δύο συνεχόμενα χρόνια. Συνδέεται συχνά με τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, μια πάθηση που δυσκολεύει τη ροή του αέρα στους πνεύμονες.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Η οξεία βρογχίτιδα συνήθως υποχωρεί χωρίς ειδική θεραπεία σε περίπου 3 εβδομάδες. Ο βήχας μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από την ίδια τη λοίμωξη. Αν τα συμπτώματα επιμένουν, χειροτερεύουν ή έχεις επανειλημμένα επεισόδια, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Συμπτώματα βρογχίτιδας

Τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με κρυολόγημα ή γρίπη. Το βασικό σύμπτωμα είναι ο βήχας.

• Βήχας Με ή χωρίς φλέματα.
• Πόνος στο στήθος Μπορεί να εμφανίζεται όταν βήχεις.
• Δύσπνοια Αίσθημα ότι σου λείπει αέρας.
• Σφύριγμα στην αναπνοή Λέγεται και συριγμός.
• Σφίξιμο στο στήθος
• Πονόλαιμος
• Καταρροή ή μπούκωμα
• Πυρετός
• Κόπωση
• Ήπιοι σωματικοί πόνοι

Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν σε περίπου 3 εβδομάδες. Ο βήχας μπορεί να συνεχιστεί για αρκετές εβδομάδες αφού περάσει η λοίμωξη.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες βρογχίτιδας και παράγοντες κινδύνου

Η οξεία βρογχίτιδα προκαλείται συνήθως από ιούς, όπως εκείνους του κρυολογήματος, της γρίπης, του RSV και της COVID-19. Σπανιότερα μπορεί να οφείλεται σε βακτήρια. Μπορεί επίσης να προκληθεί από έκθεση σε καπνό τσιγάρου, ατμοσφαιρική ρύπανση, σκόνη, ατμούς και αναθυμιάσεις.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Έκθεση σε καπνό τσιγάρου.
• Έκθεση σε ατμοσφαιρική ρύπανση.
• Έκθεση σε σκόνη, ατμούς ή αναθυμιάσεις.

Πώς μεταδίδεται η βρογχίτιδα

Όταν η βρογχίτιδα οφείλεται σε λοίμωξη, οι ιοί που την προκαλούν μπορούν να μεταδοθούν σε άλλους. Η βρογχίτιδα από ερεθιστικούς παράγοντες δεν αποτελεί λοίμωξη.

• Μέσω του αέρα όταν κάποιος βήχει ή φτερνίζεται.
• Μέσω επαφής, για παράδειγμα με άπλυτα χέρια.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου θα ρωτήσει για τα συμπτώματα και το ιστορικό σου, θα σε εξετάσει και θα ακούσει την αναπνοή σου. Αν χρειάζεται, μπορεί να ζητήσει επιπλέον εξετάσεις, επειδή ο βήχας εμφανίζεται και σε άλλες παθήσεις, όπως πνευμονία ή άσθμα.

• Κλινική εξέταση και ακρόαση της αναπνοής.
• Εξέταση αίματος για ενδείξεις λοίμωξης, αν χρειάζεται.
• Ακτινογραφία θώρακος για έλεγχο των πνευμόνων και των βρόγχων, αν χρειάζεται.

Θεραπεία βρογχίτιδας

Η οξεία βρογχίτιδα συνήθως περνά μόνη της. Η αντιμετώπιση στοχεύει κυρίως στην ανακούφιση των συμπτωμάτων όσο αναρρώνεις. Τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν στην ιογενή βρογχίτιδα και δεν χρησιμοποιούνται συνήθως για την οξεία βρογχίτιδα. Ο γιατρός σου θα κρίνει αν υπάρχει άλλη λοίμωξη, όπως πνευμονία ή κοκκύτης, που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση. Συζήτησε μαζί του πριν χρησιμοποιήσεις φάρμακα χωρίς συνταγή, ιδιαίτερα αν παίρνεις άλλα φάρμακα ή έχεις άλλες παθήσεις.

• Ανακούφιση πόνου και πυρετούΟ γιατρός μπορεί να σε καθοδηγήσει για παυσίπονα και αντιπυρετικά, όπως παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη. Αναφέρεται επίσης ασπιρίνη μόνο για ενήλικες.
• Φάρμακα για τον βήχαΗ δεξτρομεθορφάνη ή η γουαϊφενεσίνη μπορεί να ανακουφίσουν τον βήχα ή να βοηθήσουν στη ρευστοποίηση της βλέννας. Ζήτησε ιατρική καθοδήγηση για την καταλληλότητά τους.
• Εισπνεόμενα φάρμακαΑν έχεις σφύριγμα στην αναπνοή, ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακο που ανοίγει τους αεραγωγούς, όπως σαλβουταμόλη.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Ξεκουράσου αρκετά και πίνε πολλά υγρά.
• Μείνε στο σπίτι και απόφυγε επαφές αν έχεις πυρετό ή δεν αισθάνεσαι αρκετά καλά για τις συνήθεις δραστηριότητές σου.
• Μπορείς να χρησιμοποιήσεις καθαρό υγραντήρα για ανακούφιση.
• Ένα ζεστό ρόφημα με μέλι μπορεί να καταπραΰνει τον λαιμό και τον βήχα. Μη δίνεις μέλι σε μωρά κάτω του 1 έτους.
• Οι παστίλιες μπορεί να βοηθήσουν τον λαιμό. Μην τις δίνεις σε παιδιά κάτω των 4 ετών.
• Φυσιολογικός ορός σε σπρέι ή σταγόνες μπορεί να βοηθήσει τη μύτη.
• Μην καπνίζεις.
• Μη δίνεις φάρμακα για βήχα ή κρυολόγημα χωρίς συνταγή σε παιδιά κάτω των 6 ετών. Για μεγαλύτερα παιδιά, συζήτησέ το με τον γιατρό.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Μπορείς να μειώσεις την έκθεση σε ερεθιστικούς παράγοντες και τη μετάδοση αναπνευστικών ιών που προκαλούν οξεία βρογχίτιδα. Συζήτησε με τον γιατρό σου ποιοι εμβολιασμοί για γρίπη, COVID-19 και πνευμονία είναι κατάλληλοι για σένα.

• Απόφυγε το κάπνισμα, το παθητικό κάπνισμα, τη ρύπανση και τις αναθυμιάσεις.
• Πλένε τακτικά τα χέρια σου με νερό και σαπούνι ή χρησιμοποίησε αντισηπτικό.
• Κάλυπτε στόμα και μύτη με χαρτομάντιλο όταν βήχεις ή φτερνίζεσαι και πέταξέ το αμέσως.
• Καθάριζε επιφάνειες που αγγίζονται συχνά.
• Φρόντιζε για καθαρότερο αέρα με αερισμό ή καθαρισμό του εσωτερικού αέρα και προτίμησε συναντήσεις σε εξωτερικούς χώρους.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε άμεσα ιατρική συμβουλή αν έχεις δύσπνοια, αίμα στα φλέματα ή πόνο στο στήθος που έρχεται και φεύγει ή εμφανίζεται με την αναπνοή ή τον βήχα.
• Επικοινώνησε με γιατρό αν ο βήχας δεν υποχωρεί μετά από 2–3 εβδομάδες ή χειροτερεύει.
• Ζήτησε ιατρική αξιολόγηση αν ο πυρετός διαρκεί περισσότερο από 5 ημέρες.
• Μίλησε αμέσως με γιατρό αν το παιδί σου είναι κάτω των 3 μηνών και έχει πυρετό 38 °C ή περισσότερο.
• Ζήτησε σύντομα συμβουλή αν είσαι άνω των 65, είσαι έγκυος, έχεις διαβήτη, καρδιοπάθεια, πνευμονοπάθεια, νεφρική νόσο ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό.
• Ζήτησε συμβουλή αν αισθάνεσαι πολύ άρρωστος για τις καθημερινές σου δραστηριότητες ή έχεις επανειλημμένα επεισόδια βρογχίτιδας.
• Επικοινώνησε με γιατρό για παιδί ηλικίας 4 ετών ή μικρότερο ή για οποιοδήποτε σύμπτωμα είναι σοβαρό ή σε ανησυχεί.

Ποιος γιατρός: Πνευμονολόγος, Παθολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τη βρογχίτιδα