Βρουκέλλωση: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι η βρουκέλλωση

Η βρουκέλλωση είναι βακτηριακή λοίμωξη που περνά κυρίως από μολυσμένα ζώα στον άνθρωπο. Προκαλείται από διαφορετικά είδη του βακτηρίου Brucella, τα οποία μολύνουν κυρίως βοοειδή, χοίρους, κατσίκες, πρόβατα και σκύλους. Μπορεί να μολυνθείς καταναλώνοντας μη παστεριωμένο γάλα ή προϊόντα του, με άμεση επαφή με μολυσμένα ζώα ή εισπνέοντας τα βακτήρια.

Η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει πυρετό, έντονη κούραση, εφίδρωση και πόνους στους μυς, στις αρθρώσεις ή στην πλάτη. Μερικές φορές τα συμπτώματα είναι ήπια και η διάγνωση καθυστερεί. Σε άλλες περιπτώσεις επιμένουν ή υποχωρούν και επανέρχονται μέχρι να δοθεί θεραπεία. Μπορεί επίσης να επηρεαστούν οι αρθρώσεις, η καρδιά, το ήπαρ ή ο σπλήνας.

Η βρουκέλλωση αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά που επιλέγει ο γιατρός σου. Με τη θεραπεία αναμένεται πλήρης ανάρρωση, αλλά αυτή μπορεί να χρειαστεί από λίγες εβδομάδες έως αρκετούς μήνες. Μερικές φορές η λοίμωξη επανέρχεται. Αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, μπορεί να γίνει χρόνια.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Με την κατάλληλη θεραπεία αναμένεται πλήρης ανάρρωση. Ανάλογα με το πότε ξεκινά η θεραπεία και τη βαρύτητα της νόσου, η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει από λίγες εβδομάδες έως αρκετούς μήνες. Μερικές φορές η λοίμωξη επανέρχεται, ενώ χωρίς σωστή αντιμετώπιση μπορεί να γίνει χρόνια.

Συμπτώματα βρουκέλλωσης

Τα συμπτώματα μπορεί να θυμίζουν γρίπη, αλλά δεν αρκούν από μόνα τους για τη διάγνωση. Σε ορισμένους ανθρώπους είναι ήπια.

• Πυρετός Μπορεί να επιμένει ή να υποχωρεί και να επανέρχεται.
• Έντονη κόπωση Αίσθημα εξάντλησης ή αδυναμίας.
• Εφίδρωση
• Πονοκέφαλος
• Πόνοι Στους μυς, στις αρθρώσεις ή στην πλάτη.
• Μειωμένη όρεξη
• Απώλεια βάρους
• Γενική αδιαθεσία
• Πρήξιμο όρχεων Μπορεί να πρηστεί και το όσχεο, δηλαδή ο σάκος που περιβάλλει τους όρχεις.
• Διαταραχές μνήμης Μπορεί επίσης να εμφανιστούν σύγχυση και ευερεθιστότητα.
• Κατάθλιψη

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν απότομα μέσα σε 1 έως 2 ημέρες ή να αναπτυχθούν σταδιακά σε αρκετές εβδομάδες. Ορισμένα επιμένουν ή επανέρχονται μέχρι να λάβεις θεραπεία.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες βρουκέλλωσης και παράγοντες κινδύνου

Η αιτία είναι η μόλυνση από βακτήρια του γένους Brucella. Αυτά μεταφέρονται από μολυσμένα ζώα ή ζωικά προϊόντα μέσω της τροφής, της εισπνοής ή της επαφής με ιστούς και σωματικά υγρά. Παγκοσμίως, το Brucella melitensis είναι το συχνότερο είδος που προκαλεί βρουκέλλωση στον άνθρωπο.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Κατανάλωση μη παστεριωμένου γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων.
• Κατανάλωση ωμού ή ανεπαρκώς ψημένου κρέατος, συμπεριλαμβανομένου του κυνηγιού.
• Εργασία στην κτηνοτροφία, σε σφαγεία ή στην επεξεργασία κρέατος.
• Κτηνιατρική εργασία ή φροντίδα ζώων σε εκτροφεία και καταφύγια.
• Κυνήγι και χειρισμός κρέατος ή δερμάτων μολυσμένων ζώων.
• Εργασία σε εργαστήριο με δείγματα που περιέχουν Brucella.
• Επαφή με αίμα, πλακούντα, έμβρυα ή εκκρίσεις μολυσμένων ζώων.

Πώς μεταδίδεται η βρουκέλλωση

Η βρουκέλλωση μεταδίδεται κυρίως με μη παστεριωμένο γάλα και γαλακτοκομικά από μολυσμένα ζώα. Μπορεί επίσης να μεταδοθεί με την επαφή με ζώα ή μολυσμένα ζωικά προϊόντα. Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά σπάνια.

• Κατανάλωση μολυσμένου μη παστεριωμένου γάλακτος, τυριού ή παγωτού.
• Κατανάλωση μολυσμένου ωμού ή ανεπαρκώς ψημένου κρέατος.
• Εισπνοή βακτηρίων.
• Επαφή μολυσμένων ζωικών υγρών με τα μάτια, τη μύτη, το στόμα ή τραύματα στο δέρμα.
• Χειρισμός μολυσμένων ζωικών ιστών, κρέατος ή δερμάτων.
• Έκθεση σε μολυσμένα εργαστηριακά δείγματα.
• Τυχαίο τρύπημα ή επαφή των ματιών, της μύτης ή του στόματος με ορισμένα εμβόλια ζώων.

Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα και για πόσο κολλάει

Ο χρόνος από τη μόλυνση έως την εμφάνιση συμπτωμάτων κυμαίνεται από 1 εβδομάδα έως 2 μήνες, συνήθως 2–4 εβδομάδες.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται συνήθως με εξέταση αίματος. Ενημέρωσε τον γιατρό σου για πρόσφατα ταξίδια, κατανάλωση μη παστεριωμένων γαλακτοκομικών ή ωμού κρέατος και επαφή με ζώα.

• Εξέταση αίματος για τη διάγνωση της βρουκέλλωσης.

Θεραπεία βρουκέλλωσης

Η βρουκέλλωση αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά μετά την επιβεβαίωση της διάγνωσης. Ο γιατρός σου επιλέγει την κατάλληλη αγωγή. Ενημέρωσέ τον αν είσαι έγκυος, έχεις εξασθενημένο ανοσοποιητικό ή αλλεργία στη δοξυκυκλίνη ή στη ριφαμπικίνη. Είναι σημαντικό να ολοκληρώσεις την αγωγή όπως σου έχει συνταγογραφηθεί, ακόμη κι αν νιώσεις καλύτερα. Η ανεπαρκής θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια λοίμωξη και μακροχρόνια προβλήματα.

• Συνδυασμοί αντιβιοτικώνΟι επιλογές περιλαμβάνουν συνδυασμούς δοξυκυκλίνης με στρεπτομυκίνη ή ριφαμπικίνη. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να χρησιμοποιηθούν γενταμικίνη ή τριμεθοπρίμη/σουλφαμεθοξαζόλη.
• Αγωγή ανά στέλεχοςΤο στέλεχος Brucella RB51 είναι ανθεκτικό στη ριφαμπικίνη. Σε αυτή την περίπτωση ο γιατρός επιλέγει άλλα αντιβιοτικά.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Ακολούθησε ολόκληρη τη θεραπεία που σου έχει συνταγογραφηθεί, ακόμη κι αν αρχίσεις να νιώθεις καλύτερα.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Η πρόληψη βασίζεται στην ασφάλεια των τροφίμων και στην προστασία κατά την επαφή με ζώα ή εργαστηριακά δείγματα. Δεν υπάρχει εμβόλιο για τη βρουκέλλωση στον άνθρωπο. Ο έλεγχος της λοίμωξης στα ζώα, μεταξύ άλλων με εμβολιασμό τους, συμβάλλει στην πρόληψη.

• Μην καταναλώνεις μη παστεριωμένο γάλα ή προϊόντα του, όπως τυρί και παγωτό.
• Αν δεν γνωρίζεις αν ένα γαλακτοκομικό είναι παστεριωμένο, μην το καταναλώσεις.
• Απόφυγε το ωμό ή ανεπαρκώς ψημένο κρέας.
• Αν χειρίζεσαι ζώα, ιστούς ή σωματικά υγρά, χρησιμοποίησε προστατευτικά γάντια, γυαλιά, ποδιά ή προστατευτική ενδυμασία και μάσκα ή αναπνευστήρα.
• Κάλυψε τις πληγές σου με επίθεμα πριν αγγίξεις ζώα.
• Απόφυγε την επαφή με ζώα εκτροφής και άγρια ζώα όταν ταξιδεύεις σε περιοχές όπου υπάρχει πρόβλημα βρουκέλλωσης.
• Αν εργάζεσαι σε εργαστήριο, τήρησε τα μέτρα ασφαλούς χειρισμού των δειγμάτων.

Επιπλοκές βρουκέλλωσης

• Χρόνια λοίμωξη.
• Αρθρίτιδα, δηλαδή φλεγμονή των αρθρώσεων.
• Ενδοκαρδίτιδα, δηλαδή λοίμωξη στην καρδιά.
• Χρόνια κόπωση.
• Κατάθλιψη.
• Διόγκωση του ήπατος ή του σπλήνα.
• Σπάνια, θάνατος.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Επικοινώνησε με τον γιατρό σου αν πιστεύεις ότι εκτέθηκες στη βρουκέλλωση.
• Ζήτησε ιατρική εκτίμηση αν έχεις σχετικά συμπτώματα και κατανάλωσες μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά, ιδιαίτερα σε ταξίδι, ή ωμό ή ανεπαρκώς ψημένο κρέας.
• Ζήτησε ιατρική εκτίμηση αν έχεις σχετικά συμπτώματα και εργάζεσαι κοντά σε ζώα εκτροφής ή έχεις σκύλο που έχει εισαχθεί από το εξωτερικό.

Ποιος γιατρός: Λοιμωξιολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τη βρουκέλλωση