Υποθυρεοειδισμός: συμπτώματα και θεραπεία

Τι είναι ο υποθυρεοειδισμός

Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας σε σχήμα πεταλούδας, στο μπροστινό μέρος του λαιμού σου. Παράγει ορμόνες που ρυθμίζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα χρησιμοποιεί την ενέργεια. Οι ορμόνες αυτές επηρεάζουν σχεδόν κάθε όργανο και λειτουργίες όπως οι παλμοί της καρδιάς, η πέψη, το βάρος και η διάθεση. Όταν δεν επαρκούν για τις ανάγκες σου, πολλές λειτουργίες του οργανισμού επιβραδύνονται.

Ο υποθυρεοειδισμός συνήθως εξελίσσεται αργά. Μπορεί αρχικά να είναι ήπιος και τα συμπτώματα να περάσουν απαρατήρητα για μήνες ή ακόμη και χρόνια. Η κόπωση και η αύξηση βάρους είναι συχνές ενοχλήσεις, αλλά δεν αρκούν για να δείξουν ότι υπάρχει πρόβλημα στον θυρεοειδή. Χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και εξετάσεις.

Η θεραπεία αναπληρώνει τις ορμόνες που δεν μπορεί να παράγει ο θυρεοειδής σου και συνήθως επιτρέπει τον πλήρη έλεγχο της πάθησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις μετά από φλεγμονή του θυρεοειδούς, η μειωμένη λειτουργία μπορεί να γίνει μόνιμη. Η παρακολούθηση με εξετάσεις βοηθά τον γιατρό σου να προσαρμόζει τη θεραπεία.

Μορφές και τύποι

• Συγγενής υποθυρεοειδισμόςΥπάρχει από τη γέννηση, όταν ο θυρεοειδής δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως ή δεν λειτουργεί σωστά. Η έγκαιρη θεραπεία μπορεί να προλάβει προβλήματα νοητικής ανάπτυξης και σωματικής αύξησης.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Ο υποθυρεοειδισμός συνήθως μπορεί να ελεγχθεί πλήρως με την κατάλληλη ορμονική θεραπεία και παρακολούθηση. Μετά από θυρεοειδίτιδα, η μειωμένη λειτουργία μπορεί με τον χρόνο να γίνει μόνιμη και να χρειάζεται υποκατάσταση ορμονών. Η ολική αφαίρεση του θυρεοειδούς οδηγεί πάντα σε υποθυρεοειδισμό.

Συμπτώματα υποθυρεοειδισμού

Τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορεί να είναι ήπια. Πολλά εμφανίζονται και σε άλλες παθήσεις, οπότε δεν αποτελούν από μόνα τους διάγνωση.

• Έντονη κόπωση Μπορεί να αισθάνεσαι πολύ κουρασμένος.
• Δυσανεξία στο κρύο Κρυώνεις περισσότερο από το συνηθισμένο.
• Αύξηση βάρους
• Δυσκοιλιότητα
• Δυσκολία συγκέντρωσης Μπορεί να δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς ή να σκεφτείς καθαρά.
• Πεσμένη διάθεση Μπορεί να εμφανιστεί και κατάθλιψη.
• Ξηρό δέρμα Μπορεί επίσης να ιδρώνεις λιγότερο.
• Αλλαγές στα μαλλιά Ξηρά μαλλιά, αραίωση ή τριχόπτωση.
• Μυϊκοί και αρθρικοί πόνοι Πόνος στους μυς και στις αρθρώσεις.
• Αλλαγές στην περίοδο Η περίοδος μπορεί να γίνει βαριά ή ακανόνιστη. Μπορεί επίσης να υπάρχουν προβλήματα γονιμότητας.
• Αργοί καρδιακοί παλμοί
• Πρήξιμο στον λαιμό Η βρογχοκήλη (διόγκωση του θυρεοειδούς) μπορεί μερικές φορές να δυσκολεύει την κατάποση ή την αναπνοή.

Τα συμπτώματα συνήθως αναπτύσσονται αργά και επιδεινώνονται με τον χρόνο. Μπορεί να μην τα προσέξεις για μήνες ή ακόμη και χρόνια. Άλλα πιθανά σημεία είναι το πρησμένο πρόσωπο και η βραχνή φωνή.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες υποθυρεοειδισμού και παράγοντες κινδύνου

Η συχνότερη αιτία είναι η νόσος Χασιμότο, μια αυτοάνοση πάθηση στην οποία το ανοσοποιητικό επιτίθεται στον θυρεοειδή. Άλλες αιτίες είναι η θυρεοειδίτιδα (φλεγμονή του θυρεοειδούς), προβλήματα που υπάρχουν από τη γέννηση, η χειρουργική αφαίρεση μέρους ή όλου του αδένα, το ραδιενεργό ιώδιο και η ακτινοθεραπεία που επηρεάζει τον θυρεοειδή. Ορισμένα φάρμακα για την καρδιά, τη διπολική διαταραχή ή τον καρκίνο μπορούν επίσης να επηρεάσουν την παραγωγή ορμονών. Σπανιότερα, ευθύνεται η πολύ μικρή ή πολύ μεγάλη πρόσληψη ιωδίου ή διαταραχές της υπόφυσης και του υποθαλάμου, περιοχών του εγκεφάλου που συμμετέχουν στη ρύθμιση των ορμονών.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Γυναικείο φύλο.
• Ηλικία άνω των 60 ετών.
• Προηγούμενο πρόβλημα θυρεοειδούς, όπως βρογχοκήλη.
• Χειρουργική επέμβαση στον θυρεοειδή ή θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο.
• Ακτινοθεραπεία στον θυρεοειδή, στον λαιμό ή στον θώρακα.
• Οικογενειακό ιστορικό θυρεοειδοπάθειας.
• Εγκυμοσύνη μέσα στους τελευταίους 6 μήνες.
• Σύνδρομο Τέρνερ, μια γενετική διαταραχή που αφορά τις γυναίκες.
• Κοιλιοκάκη.
• Σύνδρομο Σγιόγκρεν, που προκαλεί ξηρότητα στα μάτια και στο στόμα.
• Κακοήθης αναιμία, που σχετίζεται με έλλειψη βιταμίνης Β12.
• Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 ή τύπου 2.
• Ρευματοειδής αρθρίτιδα ή λύκος.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Ο γιατρός σου θα συζητήσει τα συμπτώματα, το προσωπικό και οικογενειακό ιστορικό σου και αν υπήρξε πρόσφατη εγκυμοσύνη. Θα σε εξετάσει και μπορεί να ελέγξει τον λαιμό σου για διόγκωση του θυρεοειδούς. Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο στα συμπτώματα: χρησιμοποιούνται εξετάσεις αίματος και, όταν χρειάζεται, απεικονιστικός έλεγχος για επιβεβαίωση και διερεύνηση της αιτίας.

• Εξέταση αίματος για TSH (θυρεοτρόπο ορμόνη).
• Εξετάσεις αίματος για θυροξίνη (T4) και τριιωδοθυρονίνη (T3).
• Εξετάσεις αίματος για αντισώματα του θυρεοειδούς.
• Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς.
• Σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς.
• Δοκιμασία πρόσληψης ραδιενεργού ιωδίου, που μετρά πόσο ιώδιο προσλαμβάνει ο θυρεοειδής.

Θεραπεία υποθυρεοειδισμού

Η θεραπεία αναπληρώνει τη θυρεοειδική ορμόνη που δεν παράγει επαρκώς ο οργανισμός σου. Ο γιατρός σου παρακολουθεί τις εξετάσεις αίματος και προσαρμόζει την αγωγή όταν χρειάζεται. Μην αλλάζεις ή διακόπτεις την αγωγή χωρίς να μιλήσεις με τον γιατρό σου. Η υπερβολική λήψη θυρεοειδικής ορμόνης μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα, όπως κολπική μαρμαρυγή (διαταραχή του καρδιακού ρυθμού) ή οστεοπόρωση (αποδυνάμωση των οστών).

• Ορμονική υποκατάστασηΧρησιμοποιείται λεβοθυροξίνη, ίδια με μια ορμόνη που παράγει ο υγιής θυρεοειδής. Διατίθεται σε δισκία, υγρή μορφή και μαλακές κάψουλες, με τις τελευταίες μορφές να μπορούν να βοηθήσουν την απορρόφηση σε άτομα με πεπτικά προβλήματα.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Ακολούθησε τις οδηγίες του γιατρού σου για την αγωγή και τις εξετάσεις παρακολούθησης.
• Συζήτησε με τον γιατρό σου ποια τρόφιμα χρειάζεται να περιορίσεις ή να αποφύγεις, ιδιαίτερα αν έχεις Χασιμότο ή άλλη αυτοάνοση θυρεοειδοπάθεια.
• Ενημέρωσε τον γιατρό σου αν παίρνεις συμπληρώματα ιωδίου ή σιρόπια για τον βήχα, γιατί μπορεί να περιέχουν ιώδιο.
• Αν είσαι έγκυος, συζήτησε με τον γιατρό σου τις ανάγκες σου σε ιώδιο.

Επιπλοκές υποθυρεοειδισμού

• Αυξημένη χοληστερίνη.
• Σπάνια, μυξοιδηματικό κώμα: σοβαρή επιβράδυνση των λειτουργιών του σώματος που απειλεί τη ζωή, όταν ο σοβαρός υποθυρεοειδισμός μένει χωρίς θεραπεία.
• Στην εγκυμοσύνη: πρόωρος τοκετός, υψηλή αρτηριακή πίεση και αποβολή.
• Επιβράδυνση της ανάπτυξης του μωρού όταν ο υποθυρεοειδισμός στην εγκυμοσύνη δεν αντιμετωπίζεται.
• Στον συγγενή υποθυρεοειδισμό χωρίς θεραπεία: νοητική αναπηρία και ανεπαρκής σωματική ανάπτυξη.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Κλείσε ραντεβού αν έχεις συμπτώματα που σε κάνουν να υποψιάζεσαι υποθυρεοειδισμό.
• Αν παίρνεις θυρεοειδική ορμόνη και μάθεις ότι είσαι έγκυος, επικοινώνησε αμέσως με τον γιατρό σου.
• Αν έχεις υψηλή χοληστερίνη, συζήτησε με τον γιατρό σου τον έλεγχο για υποθυρεοειδισμό.
• Αν δυσκολεύεσαι να μείνεις έγκυος, συζήτησε με τον γιατρό σου αν χρειάζεται έλεγχος του θυρεοειδούς.

Ποιος γιατρός: Ενδοκρινολόγος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για τον υποθυρεοειδισμό