Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) εισχωρεί ολοένα περισσότερο στον χώρο εργασίας: το 58% των εργαζομένων τη χρησιμοποιεί για να ενισχύσει την παραγωγικότητα και την απόδοσή του. Παράλληλα, σχεδόν οι μισοί χρήστες παραδέχονται ότι καταφεύγουν σε ακατάλληλες πρακτικές, όπως η κοινοποίηση ευαίσθητων στοιχείων σε δημόσια εργαλεία.
Η ανάγκη για σαφείς κανόνες και καθοδήγηση γύρω από την υπεύθυνη χρήση της ΑΙ είναι άμεση, καθώς μόλις το 34% των εργαζομένων απασχολείται σε οργανισμούς που διαθέτουν ξεκάθαρες πολιτικές. Για την ασφαλή αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εργασία, καθοριστική είναι και η εκπαίδευση του προσωπικού.
Πολλοί εργαζόμενοι έχουν ήδη καταφύγει στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) για τη σύνταξη ενός επαγγελματικού email. Άλλοι τη χρησιμοποιούν για να κάνουν σύνοψη μιας έκθεσης, να αναζητήσουν πληροφορίες για ένα θέμα ή να επεξεργαστούν δεδομένα σε λογιστικό φύλλο.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τον χώρο εργασίας
Με γρήγορους ρυθμούς αλλάζουν τα δεδομένα στην εργασία εξαιτίας των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης. Παγκόσμια έρευνα των Nicole Gillespie και Steven Lockey, η οποία δημοσιεύτηκε στο Conversation και βασίστηκε σε περισσότερους από 32.000 εργαζομένους από 47 χώρες, καταγράφει ότι το 58% χρησιμοποιεί συνειδητά την Τεχνητή Νοημοσύνη στη δουλειά. Το ένα τρίτο, μάλιστα, κάνει χρήση κάθε εβδομάδα ή καθημερινά.
Οφέλη στην παραγωγικότητα και την απόδοση από την υιοθέτηση εργαλείων ΑΙ αναφέρει η πλειονότητα των εργαζομένων που τα χρησιμοποιεί.
Ανησυχία προκαλεί, ωστόσο, ο αριθμός όσων χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη με επικίνδυνο τρόπο: ανεβάζουν ευαίσθητα στοιχεία σε δημόσιες πλατφόρμες, εμπιστεύονται απαντήσεις της ΑΙ χωρίς επαλήθευση ή αποκρύπτουν ότι τη χρησιμοποίησαν.
Για να διασφαλιστεί ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη υποστηρίζει και δεν υπονομεύει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εργασία, χρειάζονται επειγόντως πολιτικές, εκπαίδευση και μηχανισμοί διακυβέρνησης για την υπεύθυνη χρήση της.
Τα στοιχεία της έρευνας
Στην έρευνα έλαβαν μέρος 32.352 εργαζόμενοι από 47 χώρες, με εκπροσώπηση όλων των γεωγραφικών περιοχών του κόσμου και των επαγγελματικών ομάδων.
Οφέλη στην απόδοση από τη χρήση της ΑΙ στην εργασία αναφέρει η πλειονότητα των εργαζομένων. Οι τομείς όπου καταγράφονται βελτιώσεις είναι:
- η αποδοτικότητα (67%),
- η πρόσβαση σε πληροφορίες (61%),
- η καινοτομία (59%),
- η ποιότητα της εργασίας (58%).
Τα αποτελέσματα συμφωνούν με παλαιότερες έρευνες, σύμφωνα με τις οποίες η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας εργαζομένων και οργανισμών.
Τα εργαλεία δημιουργικής ΑΙ γενικής χρήσης, όπως το ChatGPT, αποδεικνύονται τα δημοφιλέστερα με μεγάλη διαφορά. Περίπου το 70% των εργαζομένων χρησιμοποιεί δωρεάν, δημόσια εργαλεία, ενώ το 42% καταφεύγει σε λύσεις ΑΙ που προσφέρει ο εργοδότης του.
Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι που συμμετείχαν στην έρευνα και χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη παραδέχονται ότι την αξιοποίησαν με τρόπους που μπορεί να χαρακτηριστούν ακατάλληλοι (47%). Ακόμη υψηλότερο ποσοστό, 63%, έχει παρατηρήσει άλλους υπαλλήλους να κάνουν ακατάλληλη χρήση της ΑΙ.
Ευαίσθητα δεδομένα και απαντήσεις ΑΙ χωρίς επαλήθευση
Σημαντική ανησυχία για τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο εργασίας αποτελεί η διαχείριση εμπιστευτικών εταιρικών στοιχείων, όπως οικονομικά δεδομένα, πληροφορίες πωλήσεων ή στοιχεία πελατών.
Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι (48%) έχουν κοινοποιήσει ευαίσθητα δεδομένα της εταιρείας ή των πελατών τους σε δημόσια εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Επιπλέον, το 44% αναγνωρίζει ότι έχει χρησιμοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία κατά παράβαση των πολιτικών του οργανισμού του.
Το εύρημα αυτό συμβαδίζει με άλλες έρευνες, οι οποίες υπολογίζουν ότι το 27% του περιεχομένου που εισάγουν εργαζόμενοι σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης περιλαμβάνει ευαίσθητα στοιχεία.
Εκτεταμένη είναι και η υπερβολική εμπιστοσύνη στα αποτελέσματα της Τεχνητής Νοημοσύνης: το 66% των ερωτηθέντων λέει ότι βασίστηκε σε αυτά για ζητήματα χωρίς να τα ελέγξει. Επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη ότι η πλειονότητα (56%) έχει κάνει λάθη στην εργασία της εξαιτίας της ΑΙ.
Σε σχέση με τους μεγαλύτερους συναδέλφους τους, οι νεότεροι εργαζόμενοι ηλικίας 18-34 ετών είναι πιθανότερο να κάνουν ακατάλληλη χρήση της ΑΙ και να βασίζονται στα αποτελέσματά της χωρίς επαρκή έλεγχο. Η σύγκριση αφορά τους εργαζόμενους ηλικίας 35 ετών και άνω.
Οι συνέπειες ενδέχεται να είναι σοβαρές τόσο για τους οργανισμούς όσο και για το προσωπικό τους. Παρόμοια λάθη έχουν ήδη οδηγήσει σε τεκμηριωμένες περιπτώσεις οικονομικής ζημίας, βλάβης στη φήμη και παραβίασης της ιδιωτικότητας.
Περίπου ένας στους τρεις εργαζομένους (35%) αναφέρει ότι η χρήση εργαλείων ΑΙ στον χώρο εργασίας του έχει αυξήσει τους κινδύνους για την ιδιωτικότητα και τη συμμόρφωση.
Η διαχείριση των κινδύνων δεν είναι εύκολη
Η διαχείριση των κινδύνων δυσκολεύει ακόμη περισσότερο όταν οι εργαζόμενοι δεν εξηγούν με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν την ΤΝ.
Τα ευρήματα έδειξαν ακόμη πως οι περισσότεροι εργαζόμενοι έχουν αποκρύψει τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (61%), έχουν παρουσιάσει ως δικό τους υλικό που δημιουργήθηκε από την ΑΙ (55%) και έχουν χρησιμοποιήσει εργαλεία ΑΙ χωρίς να γνωρίζουν αν αυτό επιτρέπεται (66%).
Η «σκιώδης χρήση AI», όπως αποκαλείται αυτή η αθέατη πρακτική, δεν αυξάνει μόνο τους κινδύνους· δυσκολεύει σημαντικά και τους οργανισμούς να τους εντοπίζουν, να τους διαχειρίζονται και να τους περιορίζουν, αναφέρει η έρευνα στο Conversation.
Η απουσία κατάρτισης, καθοδήγησης και ηγεσίας φαίνεται να ενθαρρύνει αυτή την απερίσκεπτη χρήση. Παρότι η ΑΙ έχει εξαπλωθεί, μόλις το ένα τρίτο των εργαζομένων (34%) δηλώνει ότι ο οργανισμός του διαθέτει πολιτική για τη χρήση εργαλείων δημιουργικής Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ το 6% αναφέρει ότι ο οργανισμός του την απαγορεύει.
Η αυξανόμενη πίεση να υιοθετηθεί η ΑΙ ενδέχεται να ενισχύει περαιτέρω τη χρήση της, καθώς οι μισοί εργαζόμενοι φοβούνται ότι θα μείνουν πίσω αν δεν το κάνουν.
Καθοδήγηση για την υπεύθυνη χρήση της ΑΙ
Συνολικά, τα ευρήματα φανερώνουν σοβαρό έλλειμμα στη διακυβέρνηση των εργαλείων ΑΙ, αλλά και επείγουσα ανάγκη οι οργανισμοί να καθοδηγούν και να διαχειρίζονται τον τρόπο χρήσης τους από τους εργαζόμενους στην καθημερινή τους εργασία. Η αντιμετώπιση του ζητήματος προϋποθέτει σκόπιμη και προληπτική δράση.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η επένδυση στην υπεύθυνη εκπαίδευση των εργαζομένων γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Πριν προχωρήσουν σε αποφάσεις, οι εργαζόμενοι είναι απαραίτητο να ελέγχουν τα αποτελέσματα των εργαλείων και να συνεκτιμούν τους περιορισμούς τους.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η εξοικείωση με την Τεχνητή Νοημοσύνη συνδέεται με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και περισσότερα οφέλη από τη χρήση της στην εργασία.
Παρά ταύτα, μόλις το 47% των εργαζομένων δηλώνει ότι έχει λάβει εκπαίδευση στην ΑΙ.
Οι οργανισμοί οφείλουν επίσης να εφαρμόσουν ξεκάθαρες πολιτικές και κατευθυντήριες γραμμές, διαδικασίες λογοδοσίας και εποπτείας, καθώς και μέτρα για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και της ασφάλειας των δεδομένων.
Οι οργανισμοί έχουν στη διάθεσή τους πολλούς πόρους για την ανάπτυξη ισχυρών συστημάτων διακυβέρνησης της ΑΙ και την υποστήριξη της υπεύθυνης χρήσης της.
Τέλος, έχει καθοριστική σημασία να διαμορφωθεί ένα ψυχολογικά ασφαλές εργασιακό περιβάλλον, όπου οι εργαζόμενοι νιώθουν άνετα να μιλούν για το πώς και πότε αξιοποιούν εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.
*Της Βασιλικής Δρίβα
Τα βασικά σημεία
- Το 58% των εργαζομένων χρησιμοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) στην εργασία, με σημαντικά οφέλη στην παραγωγικότητα και την απόδοση.
- Ωστόσο, σχεδόν οι μισοί χρήστες της ΑΙ δηλώνουν ότι κάνουν ακατάλληλη χρήση, όπως όταν αναρτούν ευαίσθητες πληροφορίες σε δημόσια εργαλεία.
- Για να περιοριστούν οι κίνδυνοι για τις εταιρείες, είναι επείγον να υπάρξουν πολιτικές και καθοδήγηση για την υπεύθυνη χρήση της ΑΙ.
- Μόνο το 34% των εργαζομένων απασχολείται σε οργανισμούς με σαφείς κανόνες για τη χρήση ΑΙ, ενώ πολλοί ανησυχούν ότι θα μείνουν πίσω αν δεν την υιοθετήσουν.
- Η κατάρτιση και η ενημέρωση των εργαζομένων για την ΑΙ είναι απαραίτητες για την ασφαλή και αποτελεσματική χρήση της στην εργασία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/ai-panischyros-symmachos-i-aorati-apeili/5255
