Η Nina, η οποία ζει με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD) από όταν ήταν 10 ετών, περιγράφει την προσωπική της διαδρομή και συμπτώματα που συχνά μένουν αθέατα. Όπως εξηγεί, οι παρεμβατικές σκέψεις της προκαλούσαν έντονο άγχος και την έσπρωχναν σε καταναγκασμούς, επειδή πίστευε ότι από αυτούς εξαρτιόταν η ασφάλεια της οικογένειάς της.
Παρότι αντιμετωπίζει δυσκολίες, έχει βρει τρόπους να διαχειρίζεται την κατάστασή της, όπως να αναγνωρίζει τις σκέψεις της και να φροντίζει τον εαυτό της. Η Nina εξακολουθεί να ζει με OCD, όμως σήμερα έχει μεγαλύτερη επίγνωση και περισσότερα εργαλεία για την καθημερινότητά της.
Από την ηλικία των 10 ετών ζει με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD) μια γυναίκα που μιλά για την εμπειρία της. Περιγράφει συμπτώματα που δεν είναι πάντα ορατά και εξηγεί πώς ο φόβος για την ασφάλεια της οικογένειάς της επηρεάζει την καθημερινή ζωή της.
Η Nina και η ζωή με OCD από την παιδική ηλικία
Σύμφωνα με το YALE, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD) είναι μια ψυχιατρική πάθηση που αφορά περίπου το 2% του παγκόσμιου πληθυσμού. Περιλαμβάνει ιδεοληψίες —επαναλαμβανόμενες, παρείσακτες και ανεπιθύμητες σκέψεις, εικόνες ή παρορμήσεις που γεννούν έντονο άγχος ή αηδία— και καταναγκασμούς, δηλαδή τελετουργικές πράξεις που επαναλαμβάνονται, σωματικά ή νοερά. Το άτομο αισθάνεται ότι «πρέπει» να τις κάνει ώστε να μειώσει τη δυσφορία ή να αποτρέψει ένα φοβερό ενδεχόμενο, παρότι καταλαβαίνει ότι ο φόβος του είναι υπερβολικός ή παράλογος.
Η Dr Nina Higson-Sweeney εξακολουθεί να έχει Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD), αλλά πλέον γνωρίζει καλύτερα πώς να τη διαχειρίζεται.
Σας έχει τύχει, σε μια βαρετή σύσκεψη, να αναρωτηθείτε «Τι θα γινόταν αν άρχιζα να φωνάζω;»; Ή να οδηγείτε και να σκεφτείτε «Κι αν τρακάρω;»
Οι περισσότεροι από εμάς βιώνουμε κατά διαστήματα τέτοια ανησυχητικά σενάρια, γνωστά ως «επαναληπτικές, παρεμβατικές σκέψεις», και συνήθως μπορούμε να τα αφήσουμε πίσω μας.
Σε ορισμένους, ωστόσο, οι σκέψεις αυτές παίρνουν τη μορφή συντριπτικών εμμονών, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε καταναγκαστικές συμπεριφορές.
Μελέτες δείχνουν πως οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν στιγμιαία στο μυαλό τους τέτοια ανησυχητικά σενάρια.
Όταν οι ανεπιθύμητες σκέψεις γίνονται ασφυκτικές
Ως παιδί, η Dr Nina Higson-Sweeney πίστευε ακράδαντα πως η οικογένειά της θα πάθαινε κακό, αν στη διαδρομή από το σχολείο μέχρι το σπίτι δεν είχε αποκλειστικά «καλές» σκέψεις.
«Αν είχα μια παρεμβατική σκέψη, ξεκινούσα ξανά το περπάτημα από τη στάση του λεωφορείου», λέει. «Ήμουν πραγματικά τρομοκρατημένη ότι αν δεν το ξαναέκανα και συνέβαινε κάτι, θα ήταν δικό μου φταίξιμο».
Στα 10 της χρόνια η Nina διαγνώστηκε με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD). Σήμερα είναι ερευνήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και ειδικεύεται στην ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων.
«Οι εμμονές είναι παρεμβατικές και ανεπιθύμητες σκέψεις, συναισθήματα και αισθήσεις, ενώ οι καταναγκασμοί είναι επαναλαμβανόμενες, τελετουργικές πράξεις που γίνονται για να εξουδετερώσουν ή να μετριάσουν το άγχος που προκαλούν οι εμμονές», λέει η Nina στο podcast Complex του BBC.
Μεγάλη έρευνα του NHS England κατατάσσει πλέον τη διαταραχή ως τη δεύτερη πιο διαδεδομένη ψυχική νόσο στους νέους ενήλικες.
Οι παρεμβατικές σκέψεις μπορεί να προκαλούν εξαιρετικά οδυνηρή εμπειρία και συχνά αφορούν περιεχόμενο που βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις αξίες ή την ταυτότητα του ατόμου.
Η Nina αναφέρει: «Μπορεί να έχεις σκέψεις για το ότι κάτι κακό θα συμβεί σε αγαπημένα πρόσωπα».
«Μπορεί να αφορούν την σεξουαλική σου έλξη — να αναρωτιέσαι “είμαι ομοφυλόφιλος;”, “είμαι ετεροφυλόφιλος;” Μπορεί ακόμη και να φτάσουν σε ακραίες ανησυχίες όπως “μήπως είμαι παιδόφιλος;”».
«Μια πολύ συνηθισμένη μορφή είναι οι παρεμβατικές σκέψεις σχετικά με μόλυνση και ο φόβος του να αρρωστήσεις ή να μεταδώσεις ασθένεια», εξηγεί.
«Η OCD ξεκινά πιο συχνά στην εφηβεία ή στις αρχές της εφηβικής ηλικίας, αλλά κάποιοι διαγιγνώσκονται αργότερα στη ζωή, καθώς μπορεί «να περνούν χρόνια καλύπτοντας ή κρύβοντας την αγωνία τους», αναφέρει η ίδια.
Πώς ξεχωρίζουν οι ασυνήθιστες σκέψεις από τα συμπτώματα της OCD
Η Nina αναφέρει πως η έρευνα δείχνει πιθανή γενετική προδιάθεση για την ανάπτυξη της OCD, ενώ έχει καταγραφεί και σύνδεση με πρώιμα τραυματικά γεγονότα, όπως ο εκφοβισμός, η απώλεια αγαπημένου προσώπου ή η διάλυση της οικογένειας.
Η Kimberley Wilson, πιστοποιημένη ψυχολόγος, τονίζει ότι σχεδόν κάθε άνθρωπος βιώνει παρεμβατικές σκέψεις κάποια στιγμή στη ζωή του.
Η ίδια εξηγεί: «Η έρευνα δείχνει ότι περίπου το 80% από εμάς έχει τέτοιες σκέψεις».
Στους περισσότερους ανθρώπους, αυτές οι σκέψεις περνούν γρήγορα.
«Τις βλέπουμε, τις θεωρούμε περίεργες και τις αφήνουμε στην άκρη», αναφέρει.
Αν, όμως, δεν μπορείτε να τις απομακρύνετε, η ίδια προτείνει ότι ίσως χρειάζεστε βοήθεια.
«Οι σκέψεις που σχετίζονται με την OCD δεν φεύγουν, εγκαθίστανται μέσα σου, και ποτέ δεν είναι θετικές. Είναι επιθετικές, εχθρικές και δύσκολες στη διαχείριση. Εκεί είναι που η κατάσταση γίνεται καταναλωτική και οδηγεί σε καταναγκασμούς».
Οι καταναγκασμοί ενδέχεται να εκδηλώνονται ως νοητικές πράξεις, όπως η μέτρηση μέχρι έναν ορισμένο αριθμό, ή ως ορατές συμπεριφορές, όπως ο επανειλημμένος έλεγχος των λαστιχών του αυτοκινήτου, ακόμη κι αν γνωρίζεις πως είναι εντάξει.
Διαχείριση της OCD στην καθημερινότητα
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η Nina τονίζει ότι «ένας επαγγελματίας ή ειδικός μπορεί να καθορίσει τι είναι καλύτερο για εσάς».
Η Nina προτείνει επίσης τεχνικές για την καθημερινότητα, πέρα από τη βοήθεια ειδικών, οι οποίες μπορεί να μειώσουν την ένταση.
Μια τεχνική είναι να εξασκηθεί κανείς στο να αναγνωρίζει και να «ονομάζει» τις σκέψεις. Η Nina εξηγεί: «Το να αναγνωρίζω ότι ‘έχω μια παρεμβατική σκέψη’ δημιουργεί απόσταση και μου θυμίζει ότι δεν είμαι εγώ».
Για ορισμένους, είναι επίσης χρήσιμο να φαντάζονται την OCD ως κάτι ξεχωριστό.
«Το να ζωγραφίσεις πώς μοιάζει η OCD μπορεί να βοηθήσει, υπάρχει ο εαυτός μου και υπάρχει η OCD, και είναι δύο διαφορετικά πράγματα».
Σημαντικό ρόλο έχει και η φροντίδα του εαυτού. «Η σωστή διατροφή, η ξεκούραση και η σωματική δραστηριότητα μπορούν να βοηθήσουν, καθώς η OCD μου είναι πάντα χειρότερη όταν είμαι στρεσαρισμένη και δεν φροντίζω τον εαυτό μου», επισημαίνει.
Η Nina εξακολουθεί να ζει με OCD, αλλά πλέον έχει μάθει να τη διαχειρίζεται.
«Δεν έχω “ξεπεράσει” την OCD, αλλά μπορώ να λειτουργήσω με αυτήν. Πλέον έχω ήπιες παρεμβατικές σκέψεις και πολύ περισσότερη επίγνωση στο πώς να τις διαχειρίζομαι. Όταν όμως είμαι στρεσαρισμένη, είναι πιο δύσκολο να τις απορρίψω και μπορούν ακόμη να οδηγήσουν σε καταναγκασμούς».
Τα βασικά σημεία
- Η Nina, που ζει με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD) από τα 10 της, μοιράζεται την εμπειρία της και τα λιγότερο ορατά συμπτώματα της διαταραχής.
- Οι παρεμβατικές σκέψεις της προκαλούν έντονο άγχος και την ωθούν σε καταναγκαστικές συμπεριφορές, ώστε να προστατεύσει την οικογένειά της.
- Παρά τις δυσκολίες, έχει αναπτύξει τεχνικές διαχείρισης, όπως την αναγνώριση των σκέψεων και τη φροντίδα του εαυτού.
- Η OCD επηρεάζει περίπου το 2% του παγκόσμιου πληθυσμού και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές καταστάσεις αν δεν αντιμετωπιστεί.
- Η Nina επισημαίνει τη σημασία της επαγγελματικής βοήθειας και της αυτοφροντίδας για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/an-den-to-kano-tha-pathei-kati-i-oikogeneia-moy-gynaika-poy-paleyei-me-ocd-apo-ta-10-tis-exomologeitai-ta-atheata-symptomata-tis-diatarachis/19627
