Νέα έρευνα εξετάζει τις σχέσεις που διακόπτονται και αρχίζουν ξανά, τις λεγόμενες «on and off», και επισημαίνει ότι ενδέχεται να έχουν σοβαρές συνέπειες στην ψυχική και σωματική υγεία των συντρόφων. Μελέτες καταγράφουν υψηλότερο άγχος και χαμηλότερη ικανοποίηση σε αυτά τα ζευγάρια σε σύγκριση με όσους βρίσκονται σε σταθερές σχέσεις.
Τα επαναλαμβανόμενα σμιξίματα μετά από χωρισμούς συνδέονται με περισσότερα ψυχολογικά συμπτώματα και σωματικά προβλήματα, ενώ οι συγκρούσεις και η επιθετική επικοινωνία ενδέχεται να επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση. Η επανασύνδεση με έναν πρώην μπορεί να μοιάζει ελκυστική επιλογή, ωστόσο οι έρευνες δείχνουν πως η αστάθεια αυτών των σχέσεων συχνά συνοδεύεται από χειρότερες εκβάσεις, εκτός αν αλλάξει ουσιαστικά η συμπεριφορά των συντρόφων.
Οι σχέσεις που περνούν από χωρισμούς και επανασυνδέσεις ενδέχεται, σύμφωνα με νέα έρευνα, να έχουν κρυφό κόστος για την ψυχική υγεία και το σώμα. Μελέτες εξετάζουν τις επιπτώσεις τους στην ψυχολογία και τη σωματική υγεία.
Πώς επηρεάζουν οι σχέσεις on and off – Τα συμπεράσματα νέας έρευνας
Η επανασύνδεση με έναν πρώην σύντροφο μπορεί να γεννά ελπίδα, όμως νέα έρευνα στο Journal of Social and Personal Relationships δείχνει ότι οι σχέσεις on and off ενδέχεται να εξελιχθούν σε χρόνια πηγή άγχους, με επιπτώσεις τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική υγεία.
Ως κυκλικές χαρακτηρίζονται οι σχέσεις στις οποίες οι σύντροφοι σμίγουν ξανά μετά από χωρισμό, έστω και μία φορά. Το φαινόμενο είναι πολύ συνηθισμένο: περίπου δύο στους τρεις ενήλικες έχουν περάσει από αυτό. Παλαιότερες μελέτες καταγράφουν χαμηλότερη ικανοποίηση και περισσότερες αρνητικές συμπεριφορές σε αυτά τα ζευγάρια, σε σχέση με τα σταθερά. Ωστόσο, τα άμεσα στοιχεία για τη σύνδεση του συγκεκριμένου μοτίβου με το διαρκές στρες στις σχέσεις παραμένουν περιορισμένα.
«Οι συνάδελφοί μου και συν-συγγραφείς της μελέτης, Amber Vennum (Κρατικό Πανεπιστήμιο του Κάνσας) και Kale Monk (Πανεπιστήμιο του Μισούρι), και εγώ κάνουμε έρευνα σχετικά με τις κυκλικές σχέσεις», δήλωσε ο René Dailey από το The University of Texas at Austin, σύμφωνα με το PsyPost. «Έχουμε αποκτήσει όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την κατανόηση των επιπτώσεων της κυκλικότητας στην ψυχική υγεία των συντρόφων, ιδίως αν αυτές οι συνδέσεις ενισχύονται με επιπλέον κύκλους χωρισμού-σμιξίματος».
Για να διερευνήσουν εάν οι σχέσεις on and off μπορούν να εξαντλήσουν τα συναισθηματικά αποθέματα και να επηρεάσουν αρνητικά την ευημερία, οι ερευνητές εξέτασαν τέσσερα διαδικτυακά σύνολα δεδομένων, στα οποία συμμετείχαν 383 ενήλικες.
Επανασύνδεση με τον/την πρώην: Είναι θετική ή αρνητική επιλογή;
Σε μελέτη του 2025 με τίτλο «Construction and Validation of the Attitude Toward Returning to an Ex-Partner Scale», οι ερευνητές δημιούργησαν και επικύρωσαν την ATRES, μια κλίμακα 16 στοιχείων που αξιολογεί τη στάση απέναντι στην επιστροφή σε πρώην σύντροφο, ακόμη και σε περιπτώσεις κακοποίησης.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι η αυξημένη αντίληψη του κινδύνου και η αυτοσυγχώρεση σχετίζονταν με λιγότερο θετική στάση απέναντι στη συμφιλίωση. Αντίθετα, η μεγαλύτερη θρησκευτικότητα συνδεόταν με υψηλότερη πιθανότητα επιστροφής.
Νεότερες μελέτες επισημαίνουν ότι η επανασύνδεση με πρώην σύντροφο είναι συχνή, αλλά συνδέεται συχνότερα με αστάθεια παρά με μακροπρόθεσμη βελτίωση. Η «αναταραχή στις σχέσεις» περιγράφεται ως ξεχωριστό μοτίβο, το οποίο σχετίζεται με χαμηλότερη ικανοποίηση και περισσότερο άγχος από ό,τι οι σταθερές σχέσεις. Η επανασύνδεση δεν είναι από μόνη της αρνητική, αλλά οι σχέσεις on and off συνήθως προμηνύουν χειρότερη έκβαση, εκτός αν υπάρξει πραγματική αλλαγή.
- Οι σχέσεις on and off είναι συχνές, αλλά συνδέονται με αστάθεια
- Τα ζευγάρια που επαναλαμβάνουν αυτόν τον κύκλο αναφέρουν μικρότερη δέσμευση και περισσότερες συγκρούσεις
- Με την πάροδο του χρόνου, ο κύκλος αυτός συνδέεται με υψηλότερο ψυχολογικό στρες
- Η ίδια η αστάθεια μπορεί να επιβαρύνει την ψυχική υγεία, ακόμη και όταν λαμβάνονται υπόψη άλλοι παράγοντες
- Θετικές εκβάσεις είναι πιθανότερες μόνο όταν οι σύντροφοι προχωρούν σε σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά τους
Οι επιπτώσεις των κυκλικών σχέσεων στην ψυχική και σωματική υγεία
Σε τέσσερα διαφορετικά δείγματα, οι ερευνητές διερεύνησαν αν οι σχέσεις on and off επηρεάζουν αρνητικά την ευημερία. Οι συμμετέχοντες δήλωσαν σε ποια φάση της σχέσης βρίσκονταν, πόσους κύκλους είχαν περάσει και ποια ψυχολογικά συμπτώματα είχαν πρόσφατα, όπως άγχος, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα και μοναξιά. Κατέγραψαν επίσης σωματικά προβλήματα, όπως πονοκεφάλους, στομαχόπονους και γενικές ασθένειες.
Στην πρώτη ομάδα, με 383 ενήλικες, όσοι είχαν κυκλικές σχέσεις ανέφεραν περισσότερα ψυχολογικά συμπτώματα σε σύγκριση με άτομα σε σταθερές σχέσεις. Παράλληλα, όσο αυξάνονταν οι κύκλοι, καταγράφονταν περισσότερα σωματικά συμπτώματα, εύρημα που δείχνει σωρευτική επιβάρυνση του σώματος.
Σε δεύτερη ομάδα 283 φοιτητών, το 44% είχε κυκλικές σχέσεις. Οι ερευνητές αξιολόγησαν το σχεσιακό άγχος, δηλαδή το άγχος και τη συναισθηματική εξάντληση που σχετίζονται άμεσα με τη σχέση. Στους συμμετέχοντες με κυκλικές σχέσεις το σχεσιακό άγχος ήταν σημαντικά υψηλότερο και, με τη σειρά του, προέβλεπε περισσότερα προβλήματα ψυχικής και σωματικής υγείας.
Στην τρίτη ομάδα, στην οποία συμμετείχαν 306 άτομα με κυκλικές σχέσεις, διαπιστώθηκε ότι η αύξηση των κύκλων συνδεόταν καθαρά με υψηλότερο σχεσιακό άγχος.
Στην τέταρτη μελέτη συμμετείχαν 99 ζευγάρια που χωρίζουν και επανασυνδέονται. Η έρευνα εστίασε στα μοτίβα σύγκρουσης, εξετάζοντας τόσο την αναποτελεσματική διαχείριση των συγκρούσεων όσο και την επιθετικότητα στην επικοινωνία, για παράδειγμα τις φωνές και την εξαπάτηση.
Ο συνδυασμός αυτών των αρνητικών συμπεριφορών και των περισσότερων χωρισμών προέβλεπε εντονότερο σχεσιακό άγχος. Η σχέση αυτή ήταν πιο ισχυρή στα ζευγάρια με λιγότερους χωρισμούς. Αυτό ενδέχεται να οφείλεται σε φαινόμενο οροφής: όσοι περνούν επί μακρόν επαναλαμβανόμενους κύκλους χωρισμού ίσως έχουν ήδη σταθερά αυξημένο άγχος.
Συγκρούσεις και άγχος: οι μακροπρόθεσμες συνέπειες για την υγεία
«Το άγχος που προέρχεται από συγκρούσεις ή επιθετικότητα μπορεί να επιδεινωθεί μετά από πολλαπλούς κύκλους χωρισμών και να έχει συνέπειες για την ψυχική υγεία», ανέφερε η Dailey. Όπως πρόσθεσε, το άλυτο άγχος ενδέχεται να συνεχιστεί και στις συμφιλιώσεις, δυσχεραίνοντας την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων.
Τα δεδομένα ήταν συσχετιστικά, επομένως δεν τεκμηριώνουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Επιπλέον, τα δείγματα αποτελούνταν κυρίως από λευκούς και ετεροφυλόφιλους συμμετέχοντες, ενώ δεν εξετάστηκε ποιος είχε πάρει την πρωτοβουλία για τους χωρισμούς. Χρειάζονται μελλοντικές διαχρονικές μελέτες. «Θα θέλαμε να εξασφαλίσουμε χρηματοδότηση για να παρακολουθήσουμε άτομα σε σχέσεις με την πάροδο του χρόνου», είπε η Dailey, προσθέτοντας ότι η ερευνητική ομάδα φιλοδοξεί να ελέγξει το προτεινόμενο μοντέλο αξιοποιώντας μακροπρόθεσμα δεδομένα.
Με λίγα λόγια
- Οι «on and off» σχέσεις είναι κυκλικές σχέσεις που διακόπτονται και ξαναρχίζουν και προκαλούν σοβαρές ψυχικές και σωματικές επιπτώσεις για όσους συμμετέχουν.
- Σε σύγκριση με τα σταθερά ζευγάρια, όσοι βρίσκονται σε τέτοιες σχέσεις αναφέρουν περισσότερο άγχος και χαμηλότερη ικανοποίηση.
- Οι κυκλικές σχέσεις σχετίζονται με περισσότερα ψυχολογικά συμπτώματα και σωματικές ενοχλήσεις, όπως πονοκεφάλους και πόνους στο στομάχι.
- Οι συγκρούσεις και η επικοινωνιακή επιθετικότητα επιδεινώνουν την κατάσταση και οδηγούν σε χειρότερες εκβάσεις.
- Η επανασύνδεση με έναν πρώην μπορεί να μοιάζει ελκυστική επιλογή, ωστόσο η αστάθεια που χαρακτηρίζει αυτές τις σχέσεις συχνά σημαίνει ότι χρειάζονται ουσιαστικές αλλαγές για να προκύψει θετική εξέλιξη.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/echete-schesi-on-and-off-pos-epireazei-tin-psychologia-kai-to-soma-sas/21573
