Μια πρόσφατη μελέτη εξετάζει πώς οι άνθρωποι περνούν τις «καλύτερες από τη μέση ημέρες» τους και περιγράφει ένα πρότυπο ιδανικής ημέρας: 6 ώρες με την οικογένεια, 2 με φίλους, 6 στην εργασία και 2 για άσκηση. Η τήρησή του, ωστόσο, δεν είναι εύκολη υπόθεση μέσα στις απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής, όπως τα παρατεταμένα ωράρια και η έλλειψη διαθέσιμου χρόνου.
Παράλληλα, το μοντέλο στηρίζεται σε στερεοτυπικές παραδοχές για τον «μέσο Αμερικανό» και αγνοεί ότι οι ανάγκες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Τονίζεται επίσης πόσο σημαντικά είναι η ισορροπία, η σύνδεση και το νόημα στη ζωή, κάτι που θέτει το ερώτημα αν χρειάζεται να ορίσουμε εκ νέου την ποιότητα ζωής.
Αξιοποιώντας δεδομένα από την εκτεταμένη Αμερικανική Έρευνα Χρήσης Χρόνου, οι ερευνητές διαμόρφωσαν ένα πρότυπο για το πώς κατανέμουν τον χρόνο τους όσοι αναφέρουν ότι έχουν μια «καλύτερη από τη μέση ημέρα».
Τα ευρήματα εντυπωσιάζουν, αν και το προτεινόμενο πρότυπο μπορεί να μοιάζει κάπως ουτοπικό.
Οι επιστήμονες εξέτασαν στοιχεία από χιλιάδες συμμετέχοντες και μέτρησαν τον χρόνο που αφιερώνεται σε 100 διαφορετικές δραστηριότητες της καθημερινότητας, από την περιήγηση στο κινητό έως την άσκηση και την κοινωνική ζωή, όπως αναφέρει το Independent.
Από τις καταγραφές αυτές προέκυψε ένα υπόδειγμα ιδανικής ημέρας για τον μέσο άνθρωπο.
Οικογενειακές στιγμές, φίλοι και περιορισμένες ώρες εργασίας
Το προτεινόμενο ημερήσιο πρόγραμμα προβλέπει:
- 6 ώρες ουσιαστικού χρόνου με την οικογένεια
- 2 ώρες παρέα με φίλους
- 1,5 ώρα γενικής κοινωνικής δραστηριότητας
- 6 ώρες εργασίας
- 15 λεπτά για μετακινήσεις
- 2 ώρες σωματικής άσκησης
- Έως 1 ώρα μπροστά σε οθόνη, είτε κινητού, υπολογιστή είτε τηλεόρασης
Το σύνολο των δραστηριοτήτων καλύπτει περίπου 18 ώρες της ημέρας, αφήνοντας ένα εύλογο διάστημα για ύπνο.
Παρότι οι προτάσεις αρχικά μοιάζουν εφαρμόσιμες, γεννούν ορισμένα εύλογα ερωτήματα:
Ποιος διαθέτει τον χρόνο αλλά και την ενέργεια για δύο ώρες άσκησης καθημερινά;
Πώς είναι δυνατόν να περιορίζεται η εργασία στις έξι ώρες, όταν οι περισσότερες απαιτήσεις φτάνουν ή ξεπερνούν τις οκτώ;
Η εικόνα γίνεται κάπως πιο ρεαλιστική αν συνυπολογιστεί ότι ορισμένες ασχολίες μπορούν να γίνουν ταυτόχρονα. Για παράδειγμα, μια δίωρη βόλτα στο πάρκο με φίλους μπορεί να προσμετρηθεί τόσο στην άσκηση όσο και στην κοινωνικοποίηση.
Οι απαιτήσεις της καθημερινότητας και η σκληρή πραγματικότητα
Όπως θα περίμενε κανείς, οι υποχρεώσεις της σύγχρονης ζωής δυσκολεύουν την εφαρμογή μιας τέτοιας «τέλειας ημέρας».
Για πολλούς, η εργασία καταλαμβάνει το μεγαλύτερο κομμάτι της ημέρας και δεν είναι εύκολο να περιοριστεί στις έξι ώρες που προβλέπει το μοντέλο.
Αρκετοί εργαζόμενοι ξεπερνούν αναγκαστικά το οκτάωρο, ενώ οι μετακινήσεις και οι εξωτερικές υποχρεώσεις εντείνουν την πίεση.
Εκτός από τον διαθέσιμο χρόνο, σημαντικός παράγοντας είναι και η πνευματική ενέργεια.
Πόσοι μπορούν να παραμένουν συγκεντρωμένοι σε υψηλό επίπεδο για περισσότερο από τέσσερις ή πέντε ώρες; Η υπερβολική επιβάρυνση μπορεί να φέρει εξάντληση και χαμηλότερη παραγωγικότητα, καθώς και την ανάγκη για «ψευδο-ξεκούραση», όπως η περιήγηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή η κατανάλωση καφέ.
Εδώ αναδεικνύεται ένα παράδοξο: η επιστήμη περιγράφει μια σαφή και λογική δομή για την ευτυχία, αλλά οι πραγματικές συνθήκες συχνά μας παγιδεύουν σε έναν τρόπο ζωής που υπονομεύει την ευεξία μας.
Είναι πράγματι η ιδανική ημέρα κατάλληλη για όλους;
Αξίζει ακόμη να σημειωθεί πως το μοντέλο αφορά τον «μέσο Αμερικανό», μια εικόνα που συχνά συνοδεύεται από στερεότυπα: σταθερή εργασία, οικογένεια με παιδιά και έναν σταθερό κύκλο φίλων.
Τι ισχύει, όμως, για τους ανθρώπους που είναι άγαμοι, κατοικούν μόνοι ή έχουν διαφορετικές προτεραιότητες;
Σε αρκετούς, μια ιδανική ημέρα ίσως να προσφέρει περισσότερο χρόνο για τον εαυτό τους, όπως για διάβασμα, δημιουργικές ασχολίες, επαφή με τη φύση ή την απόκτηση νέων δεξιοτήτων.
Για κάποιους, οι έξι ώρες που το μοντέλο αφιερώνει στην οικογένεια θα μπορούσαν να αντιστοιχούν σε έξι ώρες προσωπικής εξέλιξης.
Το ουσιαστικό είναι να κατανοήσουμε ότι η τελειότητα δεν είναι ίδια για όλους και ότι κάθε άνθρωπος μπορεί, αλλά και χρειάζεται, να φτιάξει τη δική του εκδοχή της «τέλειας μέρας».
Το συμπέρασμα: Ένα διαφορετικό σχέδιο ζωής ίσως είναι αναγκαίο
Η πρόταση των κοινωνικών επιστημόνων παραπέμπει σε διαχρονικές αρχές: «παν μέτρον άριστον» και «η ισορροπία είναι το κλειδί». Στην καθημερινότητά μας χρειάζονται ποικιλία, ανθρώπινη σύνδεση, ανάπαυση και νόημα, με ισότιμη θέση για όλα.
Ίσως είναι λυπηρό ότι έχουμε απομακρυνθεί τόσο από τους φυσικούς μας ρυθμούς και τις ουσιαστικές ανάγκες μας, ώστε να χρειάζεται να ανατρέχουμε σε επιστημονικά μοντέλα για να θυμηθούμε κάτι αυτονόητο: μια ημέρα με ισορροπία, επαφή με άλλους ανθρώπους, ξεκούραση και νόημα είναι εκείνη που μας κατευθύνει προς την ευτυχία.
Ίσως αυτό που χρειάζεται τελικά να μην είναι ακόμη μία «φόρμουλα», αλλά μια νέα προσέγγιση στο νόημα της ποιότητας ζωής και διεκδίκηση των συνθηκών που μπορούν να την κάνουν εφικτή.
*Από τη Σιμόνη Σωτηρέλη Παπαδοπούλου
Σε λίγα λόγια
- Η μελέτη διερεύνησε πώς οι άνθρωποι βιώνουν ημέρες «καλύτερες από τη μέση», εξετάζοντας 100 δραστηριότητες της καθημερινότητας.
- Σύμφωνα με το ιδανικό πρόγραμμα, προβλέπονται 6 ώρες με την οικογένεια, 2 ώρες με φίλους, 6 ώρες εργασίας και 2 ώρες άσκησης.
- Οι απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής, όπως τα εκτεταμένα ωράρια εργασίας και η έλλειψη χρόνου, δυσκολεύουν την εφαρμογή αυτής της «τέλειας ημέρας».
- Το μοντέλο στηρίζεται σε στερεότυπα για τον «μέσο Αμερικανό» και παραβλέπει ότι οι ανάγκες και οι προτεραιότητες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
- Για την ευτυχία χρειάζονται ισορροπία, σύνδεση και νόημα, ενώ ίσως είναι αναγκαίο να αναθεωρήσουμε τι εννοούμε με τον όρο ποιότητα ζωής.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/imera-eytychias-i-epistimi-apokalyptei-ta-mystika-tis-eydaimonias/1630
