Η νέα έκθεση του World Weather Attribution (WWA) καταγράφει τις άνισες συνέπειες της κλιματικής κρίσης: οι γυναίκες και οι φτωχότεροι πληθυσμοί υφίστανται δυσανάλογα μεγάλο πλήγμα από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Η ανάλυση 22 περιστατικών του τελευταίου έτους δείχνει ότι οι γυναίκες απασχολούνται συχνά σε εργασίες με μεγάλη έκθεση στη ζέστη, ενώ οι συνθήκες κατοικίας σε πολλές περιοχές αυξάνουν την ευαλωτότητά τους.
Η ζέστη σε ακραία επίπεδα, την οποία αποκαλούν «σιωπηλό δολοφόνο», βλάπτει τη σωματική υγεία και δυσχεραίνει την εκπαίδευση, εντείνοντας τις ανισότητες μεταξύ των φύλων. Το χάσμα φαίνεται και στην επιστημονική μελέτη: η έλλειψη επαρκών δεδομένων από τον Παγκόσμιο Νότο δυσκολεύει την κατανόηση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.
Οι καιρικές καταστροφές της φετινής χρονιάς ξεχώρισαν όχι μόνο για την αυξημένη συχνότητα και έντασή τους, αλλά και για το πόσο άνισα επιβάρυναν διαφορετικούς πληθυσμούς. Νέα έκθεση του World Weather Attribution (WWA) αναφέρει ότι οι γυναίκες και οι φτωχότερες κοινότητες επλήγησαν δυσανάλογα από ακραία φαινόμενα που συνδέονται με την ανθρώπινη επίδραση στο κλίμα.
Οι συντάκτες εξέτασαν 22 ακραία καιρικά επεισόδια, τα οποία εκδηλώθηκαν σε διάφορες περιοχές παγκοσμίως μέσα στους τελευταίους 12 μήνες. Το κεντρικό εύρημα: οι εκπομπές αερίων που συγκρατούν τη θερμότητα ανεβάζουν την μέση παγκόσμια θερμοκρασία, ενώ κάνουν τα ακραία φαινόμενα πιο έντονα και συχνά σε όλες τις ηπείρους.
Το 2025 δεν προβλέπεται να καταρρίψει το ιστορικό θερμοκρασιακό ρεκόρ του 2024. Ωστόσο, οι συνέπειες της υπερθέρμανσης της Γης εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα σοβαρές.
Η ακραία ζέστη και ο χαρακτηρισμός της ως «σιωπηλού δολοφόνου»
Οι πλημμύρες και οι καταιγίδες αφήνουν συνήθως εμφανή σημάδια καταστροφής, όμως η δράση της ακραίας ζέστης είναι λιγότερο ορατή και πιο ύπουλη. Η έκθεση την κατατάσσει ανάμεσα στα πιο θανατηφόρα ακραία καιρικά φαινόμενα. Αυτό το καλοκαίρι, μόνο στην Ευρώπη, πάνω από 24.000 άνθρωποι πέθαναν εξαιτίας της.
Οι εκτιμήσεις για τους θανάτους θεωρείται πως υπολείπονται σημαντικά του πραγματικού αριθμού. Αυτό συμβαίνει επειδή οι περισσότερες απώλειες καταγράφονται ως συνέπεια προϋπαρχόντων προβλημάτων, όπως καρδιαγγειακές ή αναπνευστικές παθήσεις, και όχι ως άμεσο αποτέλεσμα της θερμικής καταπόνησης. Συχνά, ωστόσο, η ζέστη είναι ο παράγοντας που επιβαρύνει καθοριστικά την κατάσταση.
Οι λόγοι που οι γυναίκες δέχονται ισχυρότερο πλήγμα από την κλιματική αλλαγή
Στο Νότιο Σουδάν, ένα από τα παραδείγματα της έκθεσης, ισχυρό κύμα καύσωνα τον Φεβρουάριο προκάλεσε πολλά περιστατικά θερμοπληξίας και οδήγησε σε διακοπή της λειτουργίας των σχολείων για δύο εβδομάδες. Οι οδηγίες να παραμείνουν οι άνθρωποι σε κλειστούς χώρους και να πίνουν αρκετά υγρά ήταν δύσκολο να τηρηθούν: πολλά σπίτια έχουν μεταλλικές στέγες και δεν διαθέτουν ηλεκτρισμό, μέσα ψύξης ή καθαρό νερό.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των επιστημόνων του WWA, η κλιματική αλλαγή αύξησε τη θερμοκρασία του συγκεκριμένου καύσωνα κατά περίπου 4°C. Έτσι, ένα φαινόμενο που παλαιότερα ήταν εξαιρετικά σπάνιο αναμένεται πλέον να εμφανίζεται κάθε δύο χρόνια.
Οι συνέπειες της ζέστης δεν πλήττουν όλους στον ίδιο βαθμό. Σε πολλές περιοχές, οι γυναίκες δουλεύουν σε κλάδους όπως η γεωργία και το υπαίθριο εμπόριο, όπου η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες είναι μεγάλη. Ταυτόχρονα, αναλαμβάνουν σημαντικό όγκο απλήρωτης εργασίας, από τη μεταφορά νερού και το μαγείρεμα έως τη φροντίδα της οικογένειας, συχνά μέσα σε υπερβολική ζέστη.
Η έκθεση στη ζέστη για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μακροχρόνιων προβλημάτων υγείας. Σε αυτά περιλαμβάνονται η επιβάρυνση της καρδιάς και του κυκλοφορικού, η δυσλειτουργία των νεφρών και η μεγαλύτερη ευαισθησία στην εξάντληση λόγω ζέστης.
Οι συνέπειες της ζέστης στην εκπαίδευση και η διεύρυνση των ανισοτήτων
Σύμφωνα με την έκθεση, οι επιπτώσεις της ακραίας ζέστης αφορούν τόσο τη σωματική υγεία όσο και τη φοίτηση. Όταν τα σχολεία παραμένουν κλειστά για μεγάλο διάστημα, τα παιδιά χάνουν περισσότερο διδακτικό χρόνο και διευρύνονται οι έμφυλες ανισότητες. Τα κορίτσια πλήττονται ιδιαίτερα, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος να παντρευτούν νωρίς και δυσκολεύει η επιστροφή τους στο σχολείο.
Οι ανισότητες που καταγράφονται στην κλιματική επιστήμη
Ο WWA τονίζει ότι οι ανισότητες της κλιματικής κρίσης είναι ορατές όχι μόνο στις συνέπειές της, αλλά και στην επιστημονική έρευνα. Σε πολλές περιοχές του Παγκόσμιου Νότου υπάρχουν λίγα παρατηρησιακά δεδομένα, με αποτέλεσμα να γίνεται δυσκολότερη η ακριβής αξιολόγηση των επιπτώσεων από τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η έκθεση αναφέρει ότι η προσφυγή σε κλιματικά μοντέλα, τα οποία έχουν δημιουργηθεί κυρίως με βάση τον Παγκόσμιο Βορρά, αντανακλά τις ευρύτερες δομικές αδικίες που χαρακτηρίζουν την κλιματική κρίση.
Τα βασικά σημεία
- Έκθεση του World Weather Attribution (WWA) καταγράφει ότι οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης πλήττουν δυσανάλογα τις γυναίκες και τους φτωχότερους πληθυσμούς.
- Συχνά οι γυναίκες απασχολούνται σε εργασίες με μεγάλη έκθεση στη ζέστη, όπως η γεωργία, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους για την υγεία τους.
- Με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και την εκπαίδευση, η ακραία ζέστη, γνωστή και ως «σιωπηλός δολοφόνος», διευρύνει τις έμφυλες ανισότητες.
- Η κατανόηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής δυσχεραίνεται από την απουσία δεδομένων προερχόμενων από τον Παγκόσμιο Νότο, η οποία φωτίζει τις δομικές ανισότητες στην επιστημονική έρευνα.
- Όταν η ακραία ζέστη παρατείνεται, ενδέχεται να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία και να επηρεάσει την εκπαιδευτική πρόοδο, κυρίως των κοριτσιών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/giati-i-klimatiki-krisi-plittei-sklirotera-tis-gynaikes/17315
