Μια νέα επιστημονική μελέτη συνδέει την υπερβολική έκθεση σε οθόνες —έξι ή περισσότερες ώρες την ημέρα— με πιθανή μείωση της γκρίζας και της λευκής ύλης του εγκεφάλου. Οι μεταβολές αυτές ενδέχεται να περιορίσουν σημαντικές γνωστικές λειτουργίες και να αυξήσουν τον κίνδυνο για παθήσεις όπως η Αλτσχάιμερ.
Επιπλέον, η πολύωρη χρήση ενδέχεται να έχει αρνητική επίδραση στο IQ και να συνδέεται με περισσότερες ψυχικές ασθένειες.
Για να περιοριστεί η έκθεση, οι ερευνητές εισηγούνται πρακτικά μέτρα, όπως τακτικές παύσεις, απενεργοποίηση των ειδοποιήσεων και ενασχόληση με δραστηριότητες που δεν απαιτούν οθόνη, με στόχο την προστασία της υγείας του εγκεφάλου.
Επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η παραμονή μπροστά σε οθόνες για έξι ή περισσότερες ώρες ημερησίως μπορεί να συνδέεται με ελάττωση της γκρίζας ύλης, η οποία αντιστοιχεί περίπου στο 40% του εγκεφάλου. Σε αυτήν εντοπίζονται οι περισσότερες νευρωνικές δομές και επιτελούνται κρίσιμες λειτουργίες, όπως η επεξεργασία των αισθήσεων, η αντίληψη, η εκούσια κίνηση, η μάθηση, ο λόγος και η γνωστική λειτουργία.
Παράλληλα, η υπερβολική έκθεση σε οθόνες φάνηκε να συνδέεται με λιγότερη λευκή ύλη, η οποία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία ανάμεσα στις διάφορες περιοχές του εγκεφάλου.
Από τα ευρήματα προκύπτει πιθανή συσχέτιση του χρόνου μπροστά σε οθόνες με την ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ. Το CDC (Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ) εκτιμά ότι στις μελλοντικές γενιές η συχνότητα της άνοιας θα διπλασιαστεί, εξαιτίας αυτής της σύνδεσης.
Η μελέτη κατέγραψε ακόμη πιθανή πτώση του IQ, καθώς και αύξηση των ψυχικών ασθενειών και των γνωστικών δυσλειτουργιών που σχετίζονται με την υπερβολική χρήση οθονών.
Οθόνες: Χρειάζεται μέτρο στη χρήση τους
Ο περιορισμός της ενασχόλησης με τα social media μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του χρόνου οθόνης. Αν είναι απαραίτητα για την εργασία σου, μπορείς να τα αφαιρέσεις από το κινητό. Κάνε τις περισσότερες αναρτήσεις από υπολογιστή και αυτοματοποίησε, όσο γίνεται, τη διαδικασία, ώστε να μην τα ελέγχεις διαρκώς. Επίσης, όρισε συγκεκριμένο διάστημα για τα social media που αφορούν τη δουλειά και, όταν τελειώσει, μην επιστρέφεις σε αυτά…
Ακολουθούν μερικές ακόμη πρακτικές προτάσεις για να μειώσεις τις ώρες μπροστά στις οθόνες:
«Offline» τις βραδινές ώρες
Πριν κοιμηθείς, δώσε χρόνο στο μυαλό και στα μάτια σου να ξεκουραστούν. Χαλάρωσε με μια δραστηριότητα που σου αρέσει και δεν περιλαμβάνει οθόνη.
Κάνε μικρές παύσεις χωρίς οθόνη
Όταν δουλεύεις σε υπολογιστή ή κινητό, σταμάτα για 5–10 λεπτά έπειτα από κάθε 45–60 λεπτά. Μπορείς να περπατήσεις, να τεντωθείς, να πιεις νερό ή να φας κάτι ελαφρύ…
Κλείσε τις ειδοποιήσεις
Οι αλλεπάλληλες ειδοποιήσεις μάς κάνουν να κοιτάμε συχνότερα την οθόνη. Απενεργοποίησέ τες στις εφαρμογές που δεν είναι αναγκαίες.
Ασχολήσου με μία εργασία κάθε φορά
Κατά τη διάρκεια της δουλειάς, μην κάνεις «multitasking» συνδυάζοντας το «σκρολάρισμα» στα social με μηνύματα στο κινητό, email και άλλες δραστηριότητες. Έτσι περιορίζεται ο άσκοπος χρόνος μπροστά σε οθόνες, που συχνά περνά απαρατήρητος.
Διάβασε χωρίς τη χρήση οθόνης
Αντί για μερικά scroll ή videos, επίλεξε ένα βιβλίο ή περιοδικό. Ακόμη και μια τέτοια μικρή αλλαγή στη ρουτίνα μπορεί να περιορίσει αισθητά τον συνολικό χρόνο μπροστά στις οθόνες.
Δοκίμασε ασκήσεις για τα μάτια
Μπορείς να κάνεις τις εξής ασκήσεις:
- Κάθε 30–40 λεπτά, χωρίς να κινείς το κεφάλι, μετακίνησε αργά τα μάτια πέντε φορές αριστερά και δεξιά και άλλες πέντε φορές πάνω και κάτω. Η κίνηση αυτή χαλαρώνει τους μυς των ματιών και περιορίζει την ένταση που προκαλεί η πολύωρη χρήση οθονών.
- Πάρε ένα αντικείμενο, όπως ένα στυλό, και κράτησέ το κοντά στο πρόσωπό σου. Κοίταξέ το για πέντε δευτερόλεπτα και στη συνέχεια εστίασε για άλλα πέντε δευτερόλεπτα σε κάτι που βρίσκεται 3–6 μέτρα μακριά. Επανάλαβε τη διαδικασία δέκα φορές. Η άσκηση ενεργοποιεί τους μυς της εστίασης και μειώνει την κόπωση από τη συνεχή παρακολούθηση της οθόνης.
- Μία φορά την ώρα, κλείσε τα μάτια για 20–30 δευτερόλεπτα και πάρε βαθιές αναπνοές. Αυτή η σύντομη διακοπή συμβάλλει στη χαλάρωση των ματιών και στη μείωση της έντασης.
Συνοπτικά
- Η παραμονή μπροστά σε οθόνες για περισσότερες από 6 ώρες την ημέρα ενδέχεται να περιορίσει τη γκρίζα και τη λευκή ουσία του εγκεφάλου και να επηρεάσει τις γνωστικές λειτουργίες.
- Η συγκεκριμένη κατάσταση σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης νοσημάτων, μεταξύ των οποίων η Αλτσχάιμερ, αλλά και με ενδεχόμενη πτώση του IQ.
- Για τον περιορισμό της έκθεσης σε οθόνες, η έρευνα εισηγείται πρακτικά μέτρα, όπως τα τακτικά διαλείμματα, το κλείσιμο των ειδοποιήσεων και δραστηριότητες που δεν απαιτούν οθόνη.
- Για να μειωθεί ο χρόνος που χάνεται, προτείνεται η αποχή από τα social media και η ενασχόληση με μία εργασία κάθε φορά.
- Η καταπόνηση που προκαλεί η πολύωρη χρήση οθονών μπορεί να περιοριστεί με ασκήσεις για τα μάτια και χαλάρωση πριν από τον ύπνο.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/othones-katastrefoyn-ton-egkefalo-apokalyptei-nea-ereyna/18169
