Η έντονη σωματική δραστηριότητα ενδέχεται να μειώσει έως και κατά 50% την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου Πάρκινσον, όπως αναφέρει η Δρ. Trisha Pasricha από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.
Έρευνες σε περισσότερους από 200.000 συμμετέχοντες κατέγραψαν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο με τακτική έντονη άσκηση, όπως το ποδήλατο και το τζόκινγκ. Τα ποσοστά κυμαίνονταν από 17% έως 53%, ανάλογα με τις ώρες δραστηριότητας. Η άσκηση φαίνεται να ενισχύει την επιβίωση των νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη και εκφυλίζονται στη νόσο.
Στη μείωση του κινδύνου συμβάλλουν επίσης η διατροφή και η αποφυγή φυτοφαρμάκων. Το βασικό μήνυμα είναι ότι η έντονη άσκηση αποτελεί μία από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις για την πρόληψη και τη θεραπεία της νόσου.
Σύμφωνα με καθηγήτρια ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, μια συνήθεια που εντάσσεται στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα μπορεί να μειώσει έως και κατά το ήμισυ τον κίνδυνο για τη νόσο Πάρκινσον. Δεν πρόκειται για ακριβό φάρμακο ούτε για σύνθετη αγωγή, αλλά για την έντονη άσκηση.
Σε βίντεο που ανάρτησε πρόσφατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η Δρ. Trisha Pasricha, γιατρός στο Beth Israel Deaconess Medical Center και επίκουρη καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, είπε ότι «η έντονη άσκηση είναι το κλειδί». Στη συνέχεια εξήγησε: «Επιλέξτε κάτι που σας αρέσει πραγματικά και σας κάνει να ιδρώνετε. Όχι διατάσεις, όχι χαλαρό περίπατο. Αυτά είναι εξαιρετικά για άλλους λόγους υγείας, αλλά όχι για τη μείωση του κινδύνου Πάρκινσον»
Η συμβουλή שלה στηρίζεται σε μελέτη με περισσότερους από 200.000 ανθρώπους, οι οποίοι βρίσκονταν περίπου στην ηλικία των 30 ετών. Σε όσους γυμνάζονταν έντονα από μία έως τρεις ώρες την εβδομάδα, ο μελλοντικός κίνδυνος για Πάρκινσον ήταν χαμηλότερος κατά 17% στους άνδρες και 39% στις γυναίκες. Για επτά ή περισσότερες ώρες άσκησης ανά εβδομάδα, η μείωση έφτανε το 30% για τους άνδρες και το 53% για τις γυναίκες.
Τα στοιχεία επιβεβαιώνονται και από άλλες έρευνες. Μετα-ανάλυση του 2024, η οποία συνδύασε 21 μελέτες με δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες, συνέδεσε την υψηλή φυσική δραστηριότητα με συνολική μείωση 23% στον κίνδυνο για Πάρκινσον. Η σχέση ήταν σαφώς γραμμική: κάθε επιπλέον 10 MET-ώρες την εβδομάδα, δηλαδή περίπου 150-200 λεπτά μέτριας άσκησης, συνδέονταν με πτώση του κινδύνου κατά 9%.
Πώς μπορεί, όμως, η άσκηση να προσφέρει προστασία;
Σημαντικό ρόλο φαίνεται να έχει ο εγκέφαλος. Σε μικρή μελέτη που δημοσιεύθηκε φέτος, εξετάστηκαν ασθενείς με πρώιμη νόσο Πάρκινσον. Μετά από έξι μήνες συστηματικής έντονης άσκησης, στο 80% του μέγιστου καρδιακού ρυθμού για την ηλικία τους, οι εξετάσεις έδειξαν βελτίωση στην υγεία και τη βιωσιμότητα των νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη. Πρόκειται για τους νευρώνες που εκφυλίζονται στη νόσο Πάρκινσον.
Σε πειράματα με ζώα, η άσκηση σε κυλιόμενο τάπητα είχε ήδη συνδεθεί με μικρότερη απώλεια ντοπαμίνης στο ραβδωτό σώμα. Στους ανθρώπους, η έντονη άσκηση καθυστερεί την εξέλιξη της νόσου σε όσους έχουν διαγνωστεί — κάτι που επιτυγχάνουν λίγα φάρμακα.
Όπως επισημαίνει η Δρ. Pasricha, η άσκηση δεν είναι απαραίτητο να γίνεται καθημερινά: προτεραιότητα έχει η ένταση και όχι η συχνότητα. Ποδήλατο, κολύμπι, τζόκινγκ ή τένις μπορούν να είναι κατάλληλες επιλογές, αρκεί ο καρδιακός ρυθμός να φτάνει στο 80% της μέγιστης τιμής για την ηλικία σας.
Τι άλλοι παράγοντες μπορεί να έχουν προστατευτικό ρόλο; Η άσκηση είναι ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας, χωρίς να είναι ο μοναδικός. Η ίδια μελέτη επιβεβαιώνει ότι ο περιορισμός της έκθεσης σε φυτοφάρμακα και η κατανάλωση προϊόντων ολικής άλεσης με πολλές φυτικές ίνες συνδέονται επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο.
Οι ευρύτερες ανασκοπήσεις καταγράφουν και άλλους πιθανούς κρίκους στην εικόνα: η μεσογειακή διατροφή, τα φλαβονοειδή που βρίσκονται στα μούρα, το τσάι και τη μαύρη σοκολάτα, καθώς και η καφεΐνη και το τσάι εμφανίζουν προστατευτική δράση. Αντίθετα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η προδιαβητική κατάσταση, τα βαρέα μέταλλα και οι οργανικοί διαλύτες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η θεωρία ότι η νόσος ενδέχεται να αρχίζει από το έντερο, δεκαετίες προτού επηρεάσει τον εγκέφαλο. Η δυσκοιλιότητα, η απώλεια της όσφρησης, η υπνηλία και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου θεωρούνται πλέον πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια, γνωστά ως προδρομικό στάδιο. Ενδέχεται να αποδειχθεί κρίσιμη η προστασία της εντερικής διαπερατότητας, με αποφυγή αντιφλεγμονωδών, υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και αλκοόλ.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η έντονη άσκηση δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη γενική συμβουλή για την υγεία. Είναι μία από τις λίγες παρεμβάσεις που προλαμβάνουν και ταυτόχρονα θεραπεύουν. Δεν απαιτείται να γίνει κανείς αθλητής: αρκούν μερικές ώρες κάθε εβδομάδα με βαριά αναπνοή και εφίδρωση. Ο εγκέφαλός σας μπορεί να ωφεληθεί για χρόνια.
Συνοπτικά
- Μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ δείχνει ότι η έντονη σωματική δραστηριότητα ενδέχεται να περιορίσει έως 53% τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Πάρκινσον.
- Η τακτική άσκηση, όπως το τρέξιμο ή η ποδηλασία, συνδέεται με σημαντική προστασία, η οποία φαίνεται να είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες.
- Μέσω της άσκησης ενισχύεται η επιβίωση των νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη και εκφυλίζονται στη νόσο.
- Η διατροφή και η αποφυγή έκθεσης σε φυτοφάρμακα συγκαταλέγονται επίσης στους παράγοντες που συμβάλλουν στον περιορισμό του κινδύνου, πέρα από την άσκηση.
- Η διατήρηση της εντερικής διαπερατότητας μπορεί να έχει καθοριστική σημασία για την έγκαιρη ανίχνευση και την πρόληψη της Πάρκινσον.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-taktiki-askisi-mporei-na-ypodiplasiasei-ton-kindyno-emfanisis-parkinson/19902
