Η κατάθλιψη στην τρίτη ηλικία ενδέχεται να προηγείται της διάγνωσης νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως η νόσος του Πάρκινσον και η άνοια με σωμάτια Lewy, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
Δημοσιευμένη στο General Psychiatry, η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία από εθνικά μητρώα υγείας. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η κατάθλιψη είναι συχνότερη και διαρκεί περισσότερο σε όσους αργότερα διαγιγνώσκονται με τις συγκεκριμένες παθήσεις, συγκριτικά με ανθρώπους που έχουν άλλες χρόνιες ασθένειες.
Οι επιστήμονες εκτιμούν πως η κατάθλιψη ενδέχεται να σηματοδοτεί πρώιμες νευρολογικές μεταβολές, κάτι που αναδεικνύει τη σημασία της ενισχυμένης παρακολούθησης και της διάγνωσης.
Σε μεγαλύτερες ηλικίες, η κατάθλιψη αποδίδεται συχνά στην μοναξιά, στις χρόνιες παθήσεις ή σε αλλαγές της καθημερινότητας. Νεότερα επιστημονικά δεδομένα, ωστόσο, υποδεικνύουν ότι κάποιες φορές μπορεί να αποτελεί πρώιμη νευρολογική ένδειξη, αρκετά πριν από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του Πάρκινσον ή της άνοιας με σωμάτια Lewy (Lewy Body Dementia, LBD).
Η πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι η κατάθλιψη καταγράφεται ήδη χρόνια πριν από τη διάγνωση και εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο διάστημα μετά. Αυτό διαφέρει από την πορεία που παρατηρείται σε άλλες χρόνιες παθήσεις.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Στο General Psychiatry δημοσιεύτηκε η έρευνα, η οποία αξιοποίησε τα εκτενή εθνικά μητρώα υγείας της Δανίας. Οι επιστήμονες σχεδίασαν μεγάλη αναδρομική μελέτη περίπτωσης με ομάδα σύγκρισης και εξέτασαν 17.711 άτομα που διαγνώστηκαν με Πάρκινσον ή άνοια με σωμάτια Lewy κατά την περίοδο 2007–2019: 14.636 αφορούσαν Πάρκινσον και 3.075 άνοια με σωμάτια Lewy.
Οι ερευνητές θέλησαν να διαπιστώσουν αν η κατάθλιψη συνιστά ειδική προειδοποιητική ένδειξη για αυτές τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις. Γι’ αυτό αντιπαρέβαλαν τα στοιχεία με εκείνα ατόμων αντίστοιχης ηλικίας και φύλου, τα οποία είχαν άλλες χρόνιες παθήσεις, μεταξύ των οποίων ρευματοειδή αρθρίτιδα, χρόνια νεφρική νόσο και οστεοπόρωση.
Για κάθε άτομο με Πάρκινσον ή άνοια με σωμάτια Lewy επιλέχθηκαν έως τρεις ασθενείς από τις ομάδες σύγκρισης. Ως κατάθλιψη καταμετρήθηκε είτε η πρώτη καταγεγραμμένη σχετική διάγνωση είτε η λήψη αντικαταθλιπτικής αγωγής.
Η κατάθλιψη προηγείται της διάγνωσης κατά χρόνια
Σταθερή και σαφής τάση προέκυψε από την ανάλυση των ερευνητών: η κατάθλιψη καταγραφόταν πολύ συχνότερα σε άτομα που αργότερα διαγιγνώσκονταν με Πάρκινσον ή άνοια με σωμάτια Lewy, απ’ ό,τι σε όσους είχαν άλλες χρόνιες παθήσεις. Η συχνότητα αυξανόταν προοδευτικά πριν από τη διάγνωση και η μεγαλύτερη άνοδος σημειωνόταν περίπου τρία χρόνια πριν από τα πρώτα κλινικά σημάδια.
Στους ανθρώπους με Πάρκινσον ή άνοια με σωμάτια Lewy, τα επίπεδα κατάθλιψης παρέμεναν αυξημένα επί χρόνια μετά τη διάγνωση. Η εικόνα αυτή διαφέρει από άλλες χρόνιες παθήσεις, στις οποίες τα ποσοστά συχνά υποχωρούν ή σταθεροποιούνται.
Η συγκεκριμένη πορεία ενδέχεται να δείχνει ότι η κατάθλιψη δεν είναι μόνο συναισθηματική αντίδραση στη διάγνωση, αλλά σχετίζεται με κάτι βαθύτερο.
Η επιβάρυνση από τη νόσο δεν αρκεί για να την εξηγήσει
Άλλες σοβαρές παθήσεις που περιορίζουν την καθημερινότητα, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η χρόνια νεφρική νόσος, δεν συσχετίστηκαν με ανάλογη αύξηση της κατάθλιψης. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την πιθανότητα να συμβαίνει κάτι διαφορετικό. Κατά τους ερευνητές, η κατάθλιψη μπορεί να αντανακλά πρώιμες νευροεκφυλιστικές μεταβολές στον εγκέφαλο, οι οποίες αρχίζουν πολύ πριν από την επίσημη διάγνωση.
Η συσχέτιση ήταν εντονότερη στην άνοια με σωμάτια Lewy: τα ποσοστά κατάθλιψης ήταν υψηλότερα από ό,τι στο Πάρκινσον, τόσο πριν όσο και μετά τη διάγνωση. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πιθανές εξηγήσεις είναι οι διαφορές στη λειτουργία ορισμένων εγκεφαλικών συστημάτων, καθώς και η διαφορετική εξέλιξη αυτής της μορφής άνοιας.
Τα βασικά ευρήματα
- Νέα μελέτη συνδέει την κατάθλιψη στην τρίτη ηλικία με πιθανή πρώιμη ένδειξη νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως το Πάρκινσον και η άνοια με σωμάτια Lewy.
- Σε όσους στη συνέχεια διαγιγνώσκονται με αυτές τις παθήσεις, η κατάθλιψη εμφανίζεται συχνότερα και εξακολουθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
- Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η κατάθλιψη μπορεί να συνδέεται με πρώιμες νευρολογικές μεταβολές, αναδεικνύοντας την ανάγκη καλύτερης παρακολούθησης και διάγνωσης.
- Η ανάλυση χρησιμοποίησε τα εθνικά μητρώα υγείας της Δανίας και περιέλαβε 17.711 άτομα με Πάρκινσον ή άνοια με σωμάτια Lewy.
- Σε αντίθεση με άλλες χρόνιες παθήσεις, η κατάθλιψη παρέμενε αυξημένη για πολλά χρόνια μετά τη διάγνωση σε ασθενείς με Πάρκινσον ή άνοια.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-katathlipsi-mporei-na-einai-proimo-simadi-2-pathiseon/21388
