Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο Yale δείχνει ότι μέσα σε 12 χρόνια βελτιώθηκε η σωματική ή γνωστική λειτουργία του 45% των ανθρώπων ηλικίας 65 ετών και άνω.
Σε αντίθεση με την ευρέως διαδεδομένη άποψη ότι η γήρανση οδηγεί αποκλειστικά σε παρακμή, οι ερευνητές εντόπισαν σημαντικό ρόλο των θετικών αντιλήψεων για την ηλικία στην επιτυχία των ηλικιωμένων.
Τα στοιχεία για περισσότερους από 11.000 συμμετέχοντες δείχνουν ότι η βελτίωση είναι συχνή. Παράλληλα, η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη για πολιτικές που ενισχύουν την προληπτική φροντίδα και την υποστήριξη στην τρίτη ηλικία.
Η γήρανση δεν σημαίνει πάντα σωματική και γνωστική έκπτωση
Συχνά η γήρανση παρουσιάζεται ως μια αδιάκοπη πορεία προς τη σωματική και γνωστική έκπτωση. Ωστόσο, νέα έρευνα από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Yale προτείνει μια διαφορετική οπτική: οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι μπορούν να παρουσιάσουν βελτίωση με το πέρασμα του χρόνου, ενώ η νοοτροπία τους για τη γήρανση συνδέεται με την επιτυχία τους.
Η Becca R. Levy, επικεφαλής συγγραφέας και καθηγήτρια κοινωνικών και συμπεριφορικών επιστημών στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Yale (YSPH), εξέτασε πάνω από μία δεκαετία δεδομένων από μεγάλη, εθνικά αντιπροσωπευτική μελέτη ηλικιωμένων στις ΗΠΑ. Διαπίστωσε ότι σχεδόν οι μισοί ενήλικες 65 ετών και άνω παρουσίασαν μετρήσιμη πρόοδο στη γνωστική λειτουργία, στη σωματική λειτουργία ή και στους δύο τομείς.
Η βελτίωση δεν αφορούσε μόνο μια ολιγομελή ομάδα με εξαιρετικές επιδόσεις. Συνδεόταν, μάλιστα, με έναν ισχυρό παράγοντα που συχνά παραβλέπεται: τις αντιλήψεις των ανθρώπων για την ίδια τη γήρανση.
«Πολλοί άνθρωποι εξισώνουν τη γήρανση με μια αναπόφευκτη και συνεχή απώλεια σωματικών και γνωστικών ικανοτήτων», δήλωσε ο Levy, διεθνής εμπειρογνώμονας σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που καθορίζουν την υγεία της γήρανσης. «Αυτό που διαπιστώσαμε είναι ότι η βελτίωση στη μετέπειτα ζωή δεν είναι σπάνια, είναι συχνή και θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην κατανόησή μας για τη διαδικασία γήρανσης».
Η δημοσίευση των ευρημάτων έγινε στο περιοδικό Geriatrics.
Πώς μετρήθηκαν οι αλλαγές στη λειτουργία των ηλικιωμένων
Στο πλαίσιο της έρευνας, οι επιστήμονες παρακολούθησαν περισσότερους από 11.000 ανθρώπους που συμμετείχαν στη Μελέτη Υγείας και Συνταξιοδότησης, μια διαχρονική έρευνα για ηλικιωμένους Αμερικανούς με ομοσπονδιακή υποστήριξη. Για τη μέτρηση των αλλαγών στη γνωστική λειτουργία χρησιμοποίησαν συνολική αξιολόγηση επιδόσεων, ενώ τη σωματική λειτουργία την εκτίμησαν με βάση την ταχύτητα βαδίσματος. Οι γεροντολόγοι συχνά χαρακτηρίζουν την ταχύτητα αυτή «ζωτικό σημάδι», καθώς συνδέεται στενά με την αναπηρία, τη νοσηλεία και τη θνησιμότητα.
Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης που έφτασε έως τα 12 χρόνια, το 45% των συμμετεχόντων παρουσίασε βελτίωση σε τουλάχιστον έναν από τους δύο τομείς. Περίπου 32% σημείωσε γνωστική πρόοδο και 28% σωματική, ενώ αρκετοί είχαν κέρδη μεγαλύτερα από τα όρια που θεωρούνται κλινικά σημαντικά.
Αν συνυπολογιστούν και όσοι διατήρησαν σταθερές τις γνωστικές τους βαθμολογίες σε αυτό το διάστημα, αντί να καταγράψουν μείωση, πάνω από τους μισούς αμφισβήτησαν το στερεότυπο ότι η γνωστική λειτουργία επιδεινώνεται αναπόφευκτα.
«Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι ότι αυτά τα κέρδη εξαφανίζονται όταν κοιτάμε μόνο τους μέσους όρους», δήλωσε η Levy, συγγραφέας του βιβλίου «Breaking the Age Code: How Your Beliefs About Aging Determine How Long & How Well You Live». «Αν υπολογίσουμε τον μέσο όρο όλων μαζί, βλέπουμε μείωση. Αλλά όταν κοιτάμε τις μεμονωμένες τροχιές, αποκαλύπτουμε μια πολύ διαφορετική ιστορία. Ένα σημαντικό ποσοστό των ηλικιωμένων συμμετεχόντων που μελετήσαμε βελτιώθηκε».
Οι θετικές αντιλήψεις για την ηλικία συνδέονται με βελτίωση
Οι συγγραφείς διερεύνησαν ακόμη γιατί ορισμένοι άνθρωποι παρουσιάζουν βελτίωση και άλλοι όχι. Ως πιθανή σημαντική εξήγηση πρότειναν τις αρχικές απόψεις των συμμετεχόντων για την ηλικία, και ειδικότερα το αν είχαν υιοθετήσει θετικότερες ή αρνητικότερες αντιλήψεις για τη γήρανση πριν από την έναρξη της μελέτης.
Τα αποτελέσματα ενισχύουν αυτή την υπόθεση: οι άνθρωποι με θετικότερες πεποιθήσεις για την ηλικία είχαν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα να βελτιωθούν τόσο στη γνωστική λειτουργία όσο και στην ταχύτητα βαδίσματος. Η σχέση αυτή διατηρήθηκε ακόμη και όταν ελήφθησαν υπόψη η ηλικία, το φύλο, η εκπαίδευση, τα χρόνια νοσήματα, η κατάθλιψη και η διάρκεια της παρακολούθησης.
Τα ευρήματα συνάδουν με τη θεωρία ενσωμάτωσης στερεοτύπων της Levy. Σύμφωνα με αυτήν, τα στερεότυπα για την ηλικία που απορροφώνται από την κουλτούρα, μέσα από διάφορους τομείς όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι διαφημίσεις, ενσωματώνονται τελικά στην αντίληψη του εαυτού και έχουν βιολογικά επακόλουθα.
Παλαιότερη έρευνα της Levy έχει συνδέσει τις αρνητικές αντιλήψεις για την ηλικία με χειρότερη μνήμη, πιο αργό βάδισμα, αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και βιοδείκτες που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Αντίθετα, σύμφωνα με τη Levy, η νέα μελέτη καταδεικνύει ότι άνθρωποι που έχουν υιοθετήσει θετικότερες πεποιθήσεις για την ηλικία συχνά εμφανίζουν βελτίωση.
«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι συχνά υπάρχει μια εφεδρική ικανότητα για βελτίωση στη μετέπειτα ζωή», είπε. «Και επειδή οι πεποιθήσεις για την ηλικία είναι τροποποιήσιμες, αυτό ανοίγει την πόρτα σε παρεμβάσεις τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο».
Η εφεδρική ικανότητα για βελτίωση και η προληπτική φροντίδα
Βελτιώσεις καταγράφηκαν και σε συμμετέχοντες που δεν είχαν αρχικά κάποια διαταραχή: ένα σημαντικό ποσοστό όσων διέθεταν φυσιολογική γνωστική ή σωματική λειτουργία στην αρχή παρουσίασε πρόοδο με την πάροδο του χρόνου. Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι το εύρημα αυτό θέτει υπό αμφισβήτηση την άποψη πως τα οφέλη στη μετέπειτα ζωή προκύπτουν μόνο από ανάρρωση μετά από ασθένεια ή αποκατάσταση προηγούμενων απωλειών.
Οι συγγραφείς προσδοκούν ότι τα αποτελέσματα θα συμβάλουν στην ανατροπή της διαδεδομένης πεποίθησης πως η διαρκής επιδείνωση είναι αναπόφευκτη. Παράλληλα, ευελπιστούν να παρακινήσουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να ενισχύσουν την υποστήριξή τους για την προληπτική φροντίδα, την αποκατάσταση και άλλα προγράμματα προαγωγής της υγείας των ηλικιωμένων, τα οποία αξιοποιούν την πιθανή ανθεκτικότητά τους.
Στη συγγραφή της μελέτης συμμετείχε ως συν-συγγραφέας ο Martin Slade, λέκτορας επαγγελματικής ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Γέιλ και στο Τμήμα Επιστημών Περιβαλλοντικής Υγείας στο YSPH.
Συνοπτικά
- Έρευνα του Πανεπιστημίου Yale καταγράφει ότι το 45% των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω βελτίωσε τη σωματική ή γνωστική λειτουργία του σε διάστημα 12 ετών.
- Οι θετικές αντιλήψεις για τη γήρανση σχετίζονται με ευνοϊκότερα αποτελέσματα υγείας στους ηλικιωμένους.
- Γνωστική βελτίωση παρουσίασε περίπου το 32% των συμμετεχόντων και σωματική το 28%, με τα οφέλη να υπερβαίνουν κλινικά σημαντικά όρια.
- Τα ευρήματα δείχνουν ότι η βελτίωση δεν είναι σπάνια και αμφισβητούν την αντίληψη πως η γήρανση οδηγεί αναπόφευκτα σε παρακμή.
- Οι ερευνητές υπογραμμίζουν πόσο σημαντικές είναι η προληπτική φροντίδα και η στήριξη στην τρίτη ηλικία, ώστε να ενδυναμωθεί η ανθεκτικότητα των ηλικιωμένων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/h-ygeia-toy-45-ton-atomon-ilikias-65-eton-kai-ano-veltiothike-se-diastima-12-eton/21949
