Η μελέτη του Πανεπιστημίου Fudan στην Κίνα εξετάζει τα οφέλη της μετρημένης κατανάλωσης καφέ για την ψυχική υγεία. Η κατανάλωση δύο έως τριών φλιτζανιών καθημερινά συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο για στρες και κατάθλιψη.
Από την άλλη, η κατανάλωση περισσότερων από πέντε φλιτζανιών την ημέρα ενδέχεται να έχει δυσμενείς συνέπειες.
Η έρευνα εξέτασε στοιχεία περίπου 500.000 ενηλίκων στο Ηνωμένο Βασίλειο και διαπίστωσε ότι τα ευνοϊκά αποτελέσματα αφορούν κυρίως τον καφέ φίλτρου και τον στιγμιαίο. Ο ντεκαφεϊνέ δεν φαίνεται να έχει αντίστοιχα οφέλη.
Περίπου δύο με τρία φλιτζάνια καφέ την ημέρα φαίνεται να λειτουργούν προστατευτικά για την ψυχική υγεία. Ανάλυση με στοιχεία από εκατοντάδες χιλιάδες ενήλικες συνδέει αυτή τη μέτρια κατανάλωση με μειωμένο κίνδυνο για στρες και κατάθλιψη, ενώ η υπερβολή ενδέχεται να ανατρέψει τα οφέλη. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στο Journal of Affective Disorders.
Ψυχική υγεία και διατροφή: Ένα πεδίο με αυξανόμενο ερευνητικό ενδιαφέρον
Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο βιώνουν έντονο στρες ή κατάθλιψη. Οι ειδικοί διερευνούν πλέον με μεγαλύτερη συστηματικότητα πώς η καθημερινή διατροφή μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη ή στη διαχείριση αυτών των καταστάσεων.
Τα ευρήματα παλαιότερων ερευνών για τον καφέ και την ψυχική υγεία δεν συμφωνούσαν: ορισμένες κατέγραφαν προστατευτική συσχέτιση, άλλες δεν έβρισκαν ξεκάθαρη σχέση και κάποιες αναφέρονταν σε πιθανές αρνητικές συνέπειες. Συχνά, όμως, οι μελέτες είχαν λίγους συμμετέχοντες ή βασίζονταν σε δεδομένα από μία μόνο χρονική περίοδο, ενώ σπάνια εξέταζαν χωριστά τα είδη καφέ, όπως τον στιγμιαίο, τον φίλτρου και τον ντεκαφεϊνέ.
Η εκτενέστερη ανάλυση του είδους της
Για πληρέστερη εικόνα, η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Fudan στην Κίνα αξιοποίησε μακροχρόνια ιατρικά και γενετικά στοιχεία από μισό εκατομμύριο κατοίκους του Ηνωμένου Βασιλείου. Ειδικότερα, στο επίκεντρο βρέθηκαν 461.586 ενήλικες, ηλικίας από 40 έως 69 ετών.
Από την ανάλυση εξαιρέθηκαν όσοι είχαν ήδη λάβει διάγνωση διαταραχής διάθεσης ή στρες όταν εντάχθηκαν στη μελέτη. Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές παρακολούθησαν άτομα χωρίς αυτές τις διαγνώσεις, ώστε να διαπιστώσουν ποιοι εμφάνισαν ψυχικές διαταραχές στη συνέχεια.
Τα βήματα της μελέτης για καφέ, στρες και κατάθλιψη
Κατά την ένταξή τους στην έρευνα, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν διαδικτυακά ερωτηματολόγια για τις καθημερινές τους συνήθειες. Κατέγραψαν, μεταξύ άλλων, τον αριθμό των φλιτζανιών καφέ που έπιναν κάθε μέρα και το είδος που επέλεγαν: ντεκαφεϊνέ, στιγμιαίο ή φίλτρου.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές παρακολούθησαν την υγεία των συμμετεχόντων για πάνω από δεκατρία χρόνια κατά μέσο όρο. Αναζήτησαν στα εθνικά νοσοκομειακά αρχεία νέες διαγνώσεις διαταραχών διάθεσης, μεταξύ των οποίων η κατάθλιψη, καθώς και διαταραχών στρες, όπως το σοβαρό άγχος.
Στο διάστημα της παρακολούθησης σημειώθηκαν 18.220 νέες διαγνώσεις διαταραχών διάθεσης και 18.547 νέες περιπτώσεις διαταραχών στρες. Για να περιορίσουν την επίδραση άλλων παραγόντων στα αποτελέσματα, οι ερευνητές προσαρμόσαν τα στατιστικά μοντέλα τους. Συνυπολόγισαν την ηλικία, το φύλο, το εθνικό υπόβαθρο και την εκπαίδευση, καθώς και συνήθειες όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, ο ύπνος, η σωματική δραστηριότητα και η κατανάλωση τσαγιού.
Στους παράγοντες που ελήφθησαν υπόψη περιλαμβάνονταν επίσης παθήσεις όπως η υπέρταση και ο διαβήτης τύπου 2, αλλά και η γενετική ικανότητα μεταβολισμού της καφεΐνης. Για να επεξεργαστούν τα δεδομένα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένες στατιστικές μεθόδους, που επέτρεψαν να εξεταστεί η μη γραμμική μεταβολή του κινδύνου ψυχικών διαταραχών ανάλογα με την ποσότητα καφέ.
Σε ποια ποσότητα καφέ είναι μεγαλύτερη η προστατευτική συσχέτιση
Η ανάλυση έδειξε πως ο κίνδυνος άγχους ή κατάθλιψης δεν μεταβάλλεται γραμμικά μαζί με την κατανάλωση καφέ. Στα πρώτα επίπεδα πρόσληψης μειώνεται σταδιακά, με το μεγαλύτερο όφελος να καταγράφεται στα δύο έως τρία φλιτζάνια την ημέρα.
Όσοι κατανάλωναν αυτή την ποσότητα είχαν τον μικρότερο κίνδυνο για διαταραχές διάθεσης και στρες, σε σχέση με όσους απείχαν από τον καφέ.
Η εικόνα διαφοροποιούνταν όταν η ημερήσια κατανάλωση περνούσε τα πέντε φλιτζάνια. Τότε τα οφέλη που σχετίζονταν με την προστασία χάνονταν και ο κίνδυνος ψυχικών διαταραχών άρχιζε να ανεβαίνει ξανά, υποδηλώνοντας ότι η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να συνδέεται με αντίθετο αποτέλεσμα.
Πώς διαφοροποιούνται τα ευρήματα ανά είδος καφέ
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο στιγμιαίος καφές και ο καφές φίλτρου ακολουθούν παρόμοια μοτίβα: η μεγαλύτερη προστατευτική συσχέτιση με την ψυχική υγεία καταγράφηκε με δύο έως τρία φλιτζάνια ημερησίως. Αντίθετα, η κατανάλωση άνω των πέντε φλιτζανιών την ημέρα συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο διαταραχών διάθεσης σε σχέση με την πλήρη αποχή από τον καφέ.
Για τον ντεκαφεϊνέ, αντίθετα, δεν διαπιστώθηκε ξεκάθαρη σχέση με την ψυχική υγεία. Το εύρημα αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η καφεΐνη ή κάποιος παράγοντας που συνδέεται με αυτή να συμβάλλει καθοριστικά στα οφέλη που παρατηρήθηκαν.
Παρότι η μέτρια πρόσληψη καφέ φαίνεται να σχετίζεται με καλύτερη ψυχική υγεία, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν είναι καλό να μεταβάλλεται απότομα η κατανάλωση καφεΐνης. Ο οργανισμός λειτουργεί καλύτερα με σταθερές συνήθειες, επομένως είναι προτιμότερο να αποφεύγονται μεγάλες αλλαγές, είτε από χαμηλή σε υψηλή πρόσληψη είτε το αντίστροφο.
Συμπερασματικά
- Σύμφωνα με νέα έρευνα του Πανεπιστημίου Fudan, η μέτρια πρόσληψη καφέ, δηλαδή 2-3 φλιτζάνια την ημέρα, συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο στρες και κατάθλιψη.
- Πάνω από 5 φλιτζάνια καφέ ημερησίως ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχική υγεία.
- Η ανάλυση βασίστηκε σε στοιχεία 500.000 ενηλίκων από το Ηνωμένο Βασίλειο και επικεντρώθηκε σε 461.586 υγιείς συμμετέχοντες, ηλικίας 40-69 ετών.
- Συσχέτιση με οφέλη παρατηρήθηκε κυρίως για τον στιγμιαίο και τον καφέ φίλτρου, όχι όμως με σαφήνεια για τον ντεκαφεϊνέ.
- Η σχέση της κατανάλωσης καφέ με τον κίνδυνο ψυχικών διαταραχών φαίνεται να μην είναι γραμμική· τα μεγαλύτερα οφέλη καταγράφηκαν με μέτρια πρόσληψη.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/enan-kafe-parakalo-i-mipos-dyo-posoi-diochnoyn-to-stres-symfona-me-nea-meleti/22820
