Νέα μελέτη στο Personality and Social Psychology Bulletin δείχνει ότι οι άνθρωποι θεωρούν πως επηρεάζουν λιγότερο απ’ όσο συμβαίνει στην πραγματικότητα τις σχέσεις τους, φιλικές και ερωτικές. Στην έρευνα συμμετείχαν 1.304 ζευγάρια στη Γερμανία και τη Νέα Ζηλανδία, με τα μέλη τους να δηλώνουν ότι η επιρροή τους στους συντρόφους τους είναι μικρότερη από την πραγματική.
Η εσφαλμένη αυτή εκτίμηση συνδέεται με την ανασφάλεια και την ανάγκη ελέγχου, ενώ οι άνδρες φαίνεται να υποτιμούν την επιρροή τους σε μεγαλύτερο βαθμό από τις γυναίκες. Αν αναγνωρίσουμε πόσο πραγματικά επηρεάζουμε τους άλλους, μπορεί να βελτιωθούν η επικοινωνία και οι σχέσεις.
Πόσο καλά γνωρίζουμε, τελικά, την επίδρασή μας στις σχέσεις; Ίσως οι ανασφάλειές μας να εμποδίζουν μια ακριβή εκτίμηση. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Personality and Social Psychology Bulletin διαπιστώνει ότι οι άνθρωποι σταθερά υπολογίζουν μικρότερη την επιρροή τους τόσο στους ερωτικούς συντρόφους όσο και στους φίλους τους.
Η λανθασμένη εκτίμηση εμφανίζεται εντονότερα σε ανθρώπους που επιδιώκουν να προφυλαχθούν ή να κρατήσουν τον έλεγχο, ένδειξη ότι οι προσωπικές ανασφάλειες διαμορφώνουν την οπτική μας για τις σχέσεις. Όταν αντιληφθούν αυτή την «κρυφή» επιρροή τους, μπορούν να αναζητήσουν υγιέστερους τρόπους επικοινωνίας και διαχείρισης των συγκρούσεων.
Τι εννοούμε με τον όρο «δύναμη» στις σχέσεις;
Στην ψυχολογία, η δύναμη μέσα στις σχέσεις αφορά το κατά πόσο μπορούμε να επηρεάζουμε αποφάσεις και να καλύπτουμε τις ανάγκες μας, όχι την κυριαρχία. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει πως όσοι αισθάνονται ανίσχυροι:
- δεν εκφράζουν τις ανάγκες τους
- παρουσιάζουν χαμηλότερη ευεξία
- ενδέχεται να αντιδράσουν επιθετικά, προσπαθώντας να ανακτήσουν τον έλεγχο
Ποια ερωτήματα διερεύνησαν οι ερευνητές;
Στόχος των ερευνητών ήταν να εξακριβώσουν αν οι άνθρωποι πράγματι έχουν μικρότερη επιρροή ή αν απλώς την αντιλαμβάνονται λανθασμένα ως μικρότερη. Η προσέγγιση συνδέεται με τη «θεωρία διαχείρισης λαθών», σύμφωνα με την οποία ο εγκέφαλος προκρίνει τα «ασφαλή λάθη» αντί για τα επικίνδυνα. Η υπερεκτίμηση της δύναμής μας μπορεί να μας κάνει εγωιστές και να βλάψει τη σχέση, ενώ η υποτίμησή της ενδέχεται να ενισχύσει τη συνεργασία και την προστασία της.
Τα στοιχεία που εξέτασαν αφορούσαν 1.304 ζευγάρια, είτε φίλων είτε ερωτικών συντρόφων, στη Γερμανία και τη Νέα Ζηλανδία. Κάθε συμμετέχων εκτίμησε την επιρροή που ασκεί στον σύντροφο ή στον φίλο του, ενώ το άλλο μέλος ανέφερε πόσο επηρεάζεται στην πράξη.
Οι άνθρωποι εκτιμούν χαμηλότερα την επιρροή τους στους άλλους
Τα ευρήματα καταγράφουν υποτίμηση της επιρροής σε κάθε περίπτωση. Οι άνθρωποι μπορούν να διακρίνουν ποιος έχει μεγαλύτερη δύναμη σε σύγκριση με κάποιον άλλον, αλλά δυσκολεύονται να εκτιμήσουν το συνολικό μέγεθος της δικής τους επιρροής. Συχνά, επίσης, θεωρούν ότι η δύναμη μοιράζεται «ίσα», ακόμη κι όταν αυτό δεν ισχύει.
Οι άνδρες στην έρευνα υπολόγισαν τη δύναμή τους χαμηλότερα από τις γυναίκες, με τη διαφορά να είναι πιο εμφανής στις ερωτικές σχέσεις. Οι ερευνητές αναφέρουν ως πιθανή εξήγηση την κοινωνική πίεση προς τους άνδρες να παρουσιάζονται διαρκώς ως έχοντες τον έλεγχο.
Τι επηρεάζει την εκτίμησή μας για τη «δύναμη» στις σχέσεις;
Οι ερευνητές εντόπισαν τρεις κύριους παράγοντες που επηρεάζουν την κρίση μας για το πόσο επιδρούμε στους άλλους:
1. Η αυτοπροστασία και η ανασφάλεια
Μεγαλύτερη υποτίμηση της δύναμης καταγράφηκε όταν υπήρχαν άγχος για τη σχέση και χαμηλή αυτοεκτίμηση.
2. Η επιθυμία για έλεγχο
Η υποτίμηση ήταν επίσης μεγαλύτερη όταν κυριαρχούσε η ανάγκη για ανεξαρτησία, η οποία συνδεόταν με την αποφυγή της συναισθηματικής εγγύτητας.
3. Η δέσμευση στη σχέση
Όσοι επιθυμούσαν μια μακροχρόνια σχέση είχαν ακριβέστερη αντίληψη της δύναμής τους.
Συνολικά, η επιρροή των ανθρώπων στις σχέσεις τους είναι μεγαλύτερη απ’ όσο πιστεύουν. Η επίγνωση αυτή μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό αρνητικών συμπεριφορών, στην πιο ανοιχτή επικοινωνία και στη δημιουργία υγιέστερων σχέσεων.
Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης
- Μελέτη διαπιστώνει ότι οι άνθρωποι υπολογίζουν μικρότερη απ’ όση είναι την επιρροή τους στις σχέσεις, τόσο στις φιλικές όσο και στις ερωτικές.
- Στην έρευνα συμμετείχαν 1.304 ζευγάρια στη Γερμανία και τη Νέα Ζηλανδία. Οι συμμετέχοντες εκτιμούσαν ότι επηρεάζουν τους άλλους λιγότερο από όσο συμβαίνει πραγματικά.
- Οι άνδρες εμφανίζονται να υποτιμούν τη δύναμή τους περισσότερο από τις γυναίκες, πιθανώς εξαιτίας κοινωνικών πιέσεων.
- Η κατανόηση της πραγματικής μας επιρροής μπορεί να συμβάλει σε καλύτερη επικοινωνία και υγιέστερες σχέσεις.
- Τρεις παράγοντες που ενδέχεται να θολώνουν την κρίση για την επιρροή μας είναι η ανασφάλεια, η ανάγκη ελέγχου και η δέσμευση στις σχέσεις.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/arage-xeroyme-poso-epireazoyme-to-tairi-mas/23376
