Ενέσεις αδυνατίσματος και κρυολόγημα: ποια φάρμακα μπορεί να χρειάζονται προσοχή

Ορισμένα συνηθισμένα φάρμακα για το κρυολόγημα και τη γρίπη μπορεί να εντείνουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες των ενέσεων αδυνατίσματος, ενώ η αφυδάτωση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Οι ειδικοί συνιστούν να επιλέγεται θεραπεία για το συγκεκριμένο σύμπτωμα και να ζητείται συμβουλή από φαρμακοποιό.

Σύμφωνα με τον Dr Dean Eggitt, γενικό γιατρό στο Doncaster, αρκετά σκευάσματα μπορεί να επιδεινώσουν παρενέργειες φαρμάκων όπως το Mounjaro και το Wegovy. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, 1,6 εκατομμύρια ενήλικες χρησιμοποιούν ενέσεις αδυνατίσματος.

«Αυτά τα φάρμακα επηρεάζουν την απορρόφηση των φαρμάκων που λαμβάνονται από το στόμα», εξηγεί. «Αυτό δεν επηρεάζει μόνο το πόσο καλά δρουν τα φάρμακα, αλλά μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο απρόσμενων ανεπιθύμητων ενεργειών».

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού μπορεί επίσης να είναι πιο επικίνδυνες για όσους λαμβάνουν αυτές τις ενέσεις, οι οποίες μιμούνται τη δράση της ορμόνης GLP-1, που καταστέλλει την όρεξη. «Τα φάρμακα GLP-1 ουσιαστικά μειώνουν το αίσθημα της δίψας, αυξάνοντας τον κίνδυνο αφυδάτωσης», λέει ο Dr Eggitt. «Αυτό, σε συνδυασμό με την αφυδάτωση που μπορεί να προκαλέσει η ασθένεια, μπορεί να γίνει ένας θανατηφόρος συνδυασμός».

Ιβουπροφαίνη και ναπροξένη: πιθανή επιβάρυνση των νεφρών

Τα αντιφλεγμονώδη παυσίπονα, όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη, χρειάζονται προσοχή, σύμφωνα με τους ειδικούς. Σε αυτά περιλαμβάνονται και μη συνταγογραφούμενα σκευάσματα που συνδυάζουν ιβουπροφαίνη με αποσυμφορητικό, όπως το Nurofen Cold and Flu Relief.

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο οξείας νεφρικής βλάβης σε άτομα που είναι αφυδατωμένα — κάτι που μπορεί να αφορά και όσους χρησιμοποιούν ενέσεις αδυνατίσματος. Τα φάρμακα αυτά μπλοκάρουν ουσίες που συμμετέχουν στη φλεγμονή, αλλά οι ίδιες ουσίες βοηθούν επίσης να διατηρείται η ροή αίματος προς τους νεφρούς. Σε συνδυασμό με την αφυδάτωση, η οποία επηρεάζει τη λειτουργία των νεφρών, μπορεί να προκληθεί σοβαρή βλάβη.

Η Rachel Jones, επικεφαλής φαρμακοποιός στη Superdrug, λέει: «Η αφυδάτωση είναι ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους που πρέπει να έχετε κατά νου όταν λαμβάνετε θεραπείες απώλειας βάρους, ιδιαίτερα την περίοδο του κρυολογήματος και της γρίπης.

»Οι θεραπείες απώλειας βάρους μπορεί να προκαλέσουν γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες, ιδίως όταν κάποιος ξεκινά τη θεραπεία. Αν στη συνέχεια εμφανίσει γρίπη ή γαστρεντερίτιδα, συμπτώματα όπως ο πυρετός, η εφίδρωση, ο έμετος και η διάρροια μπορεί να οδηγήσουν σε επιπλέον απώλεια υγρών».

Συχνά σημάδια αφυδάτωσης είναι τα σκουρόχρωμα ούρα, η ζάλη, ο πονοκέφαλος, η ξηροστομία και η λιγότερο συχνή ούρηση. Η σοβαρή αφυδάτωση μπορεί επίσης να προκαλέσει σύγχυση, έντονη κόπωση και γρήγορο καρδιακό παλμό.

Αντιισταμινικά που προκαλούν υπνηλία και δυσκοιλιότητα

Ορισμένα αντιισταμινικά δεν συνιστώνται επίσης σε όσους χρησιμοποιούν ενέσεις αδυνατίσματος. Σε αυτά περιλαμβάνεται η διφαινυδραμίνη, μια ουσία που προκαλεί υπνηλία και υπάρχει σε προϊόντα όπως τα Benadryl, Nytol και Boots Sleepeaze. Μπορεί να επιδεινώσει τη δυσκοιλιότητα, μια συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια των φαρμάκων GLP-1.

Η διφαινυδραμίνη μπλοκάρει τα φυσικά χημικά σήματα που δίνουν εντολή στο έντερο να κινηθεί. Έτσι, οι μύες του εντέρου χαλαρώνουν, η πέψη επιβραδύνεται και καθυστερούν οι κενώσεις.

Οι επιπλοκές της δυσκοιλιότητας περιλαμβάνουν αιμορροΐδες και ραγάδες πρωκτού. Σε σπάνιες και σοβαρές περιπτώσεις, σκληρά κόπρανα μπορεί να αποφράξουν πλήρως το έντερο ή να προκαλέσουν ρήξεις στο τοίχωμα του παχέος εντέρου, οι οποίες απαιτούν επείγουσα αντιμετώπιση.

Αποσυμφορητικά: προσοχή στο σάκχαρο και στους παλμούς

Πολλά σκευάσματα για το κρυολόγημα και τη γρίπη περιέχουν αποσυμφορητικά από το στόμα, όπως φαινυλεφρίνη και ψευδοεφεδρίνη, μαζί με συστατικά όπως η παρακεταμόλη. Τα αποσυμφορητικά περιορίζουν τα πρησμένα αιμοφόρα αγγεία στις ρινικές οδούς και στους παραρρίνιους κόλπους, μειώνοντας την πίεση στην περιοχή.

Ωστόσο, διεγείρουν επίσης το κεντρικό νευρικό σύστημα και προκαλούν αντίδραση παρόμοια με εκείνη της αδρεναλίνης, η οποία μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Καθώς πολλοί χρήστες ενέσεων αδυνατίσματος έχουν διαβήτη τύπου 2 και ήδη δυσκολεύονται να διατηρήσουν σταθερό το σάκχαρό τους, οι ειδικοί συνιστούν να το παρακολουθούν πιο στενά όταν παίρνουν αποσυμφορητικά ή να τα αποφεύγουν εντελώς.

Τα χάπια αυτά μπορεί επίσης να επιδεινώσουν το άγχος και το αίσθημα νευρικότητας που εμφανίζουν συχνά όσοι χρησιμοποιούν ενέσεις αδυνατίσματος. Η Dr Deborah Lee από το διαδικτυακό φαρμακείο Dr Fox προσθέτει: «Αποσυμφορητικά όπως η ψευδοεφεδρίνη μπορεί να προκαλέσουν ταχυκαρδία, νευρικότητα και άγχος. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να γίνουν πιο αισθητά σε άτομα που λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, ιδίως αν τρώνε πολύ λίγο».

Σκευάσματα πολλαπλών συμπτωμάτων και σιρόπια με ζάχαρη

Οι γιατροί συνιστούν προσοχή και στα σκευάσματα για πολλαπλά συμπτώματα, που συνδυάζουν διάφορες δραστικές ουσίες σε ένα φακελάκι ή κάψουλα. Συχνά περιέχουν μαζί παυσίπονα, αποσυμφορητικά, αντιισταμινικά και αντιβηχικά, με αποτέλεσμα κάποιος να λαμβάνει ουσίες που μπορεί να μη χρειάζεται.

Για όσους ήδη αντιμετωπίζουν ναυτία, δυσκοιλιότητα ή στομαχικές ενοχλήσεις από τα φάρμακα GLP-1, αυτό μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών. Επιπλέον, όπως σημειώνει η Dr Lee, σιρόπια, σκόνες και παστίλιες μπορεί να περιέχουν σημαντικές ποσότητες ζάχαρης. Επειδή τα φάρμακα GLP-1 καθυστερούν την κένωση του στομάχου, η ζάχαρη μπορεί να παραμένει εκεί περισσότερο και να επιδεινώνει το φούσκωμα ή τη ναυτία.

«Αντί να επιλέγετε ένα σκεύασμα που υπόσχεται να αντιμετωπίσει τα πάντα, είναι συχνά ασφαλέστερο και πιο αποτελεσματικό να θεραπεύετε το σύμπτωμα που έχετε, είτε πρόκειται για πόνο, συμφόρηση είτε για καταρροή», λέει.

Τι μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αντί γι’ αυτά

Η παρακεταμόλη θεωρείται γενικά ασφαλέστερη επιλογή για τον πυρετό, τον πονοκέφαλο και τους πόνους. Για τους ενήλικες, η μέγιστη συνιστώμενη δόση είναι δύο δισκία των 500 mg, έως τέσσερις φορές μέσα σε 24 ώρες. Η υπέρβαση αυτής της δόσης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρής ηπατικής βλάβης.

Η Rachel Jones λέει: «Για όσους λαμβάνουν θεραπείες απώλειας βάρους, θα συνιστούσα γενικά απλές θεραπείες που στοχεύουν σε μεμονωμένα συμπτώματα, αντί να επιλέγουν αυτόματα ένα σκεύασμα για το κρυολόγημα και τη γρίπη που τα καλύπτει όλα.

»Για τον πυρετό, τον πονοκέφαλο ή τους πόνους στο σώμα, η παρακεταμόλη είναι συχνά κατάλληλη πρώτη επιλογή για πολλούς ανθρώπους, εφόσον λαμβάνεται σύμφωνα με τις οδηγίες και δεν συνδυάζεται με άλλα φάρμακα που περιέχουν την ίδια ουσία».

Για τη βουλωμένη μύτη, η Jones προτείνει ρινικό σπρέι με φυσιολογικό ορό, που μπορεί να ανακουφίσει τη συμφόρηση χωρίς να προσθέτει περιττά φάρμακα. Για τον βήχα ή τον πονόλαιμο, μπορεί να βοηθήσουν καταπραϋντικές παστίλιες, ζεστά ροφήματα και κατάλληλα σκευάσματα για τον βήχα.

«Θα ενθάρρυνα όποιον λαμβάνει φάρμακα απώλειας βάρους να μιλήσει με τον φαρμακοποιό του πριν επιλέξει ένα μη συνταγογραφούμενο φάρμακο, ιδιαίτερα αν έχει ανεπιθύμητες ενέργειες ή παίρνει άλλα φάρμακα», λέει. «Ο φαρμακοποιός μπορεί να βοηθήσει να βρεθεί η καταλληλότερη επιλογή με βάση τα συμπτώματα και τις ανάγκες υγείας του κάθε ατόμου».

Πότε χρειάζεται να παραλείψετε δόση και να ζητήσετε βοήθεια

«Για πολλά φάρμακα υπάρχουν οδηγίες για τις ημέρες που κάποιος είναι άρρωστος — και αυτό ισχύει και για τα GLP-1», λέει ο Dr Eggitt. «Αν είστε άρρωστοι και δεν πίνετε αρκετά υγρά, με αποτέλεσμα να κινδυνεύετε από αφυδάτωση, είναι χρήσιμο να παραλείψετε το φάρμακο».

Ωστόσο, σημειώνει ότι οι σοβαρές στομαχικές ενοχλήσεις κατά τη χρήση GLP-1 αποτελούν λόγο για επείγουσα ιατρική βοήθεια. «Βλέπουμε ότι τα GLP-1 συνδέονται με την απειλητική για τη ζωή κατάσταση που ονομάζεται παγκρεατίτιδα, κατά την οποία το πάγκρεας ερεθίζεται και διαρρέουν ορισμένα πολύ διαβρωτικά υγρά», λέει.

«Όποιος εμφανίσει κοιλιακό πόνο πρέπει να σταματήσει αμέσως το φάρμακο και να ζητήσει ιατρική βοήθεια. Θα πρέπει επίσης να αναζητήσετε επειγόντως ιατρική συμβουλή αν δεν μπορείτε να κρατήσετε υγρά, έχετε σημάδια αφυδάτωσης ή εμφανίσετε έντονο στομαχικό πόνο».

Όσοι πρόκειται να ξεκινήσουν Wegovy ή Mounjaro μπορούν να περιμένουν μέχρι να αναρρώσουν από το κρυολόγημα ή τη γρίπη, καθώς τόσο οι λοιμώξεις όσο και τα φάρμακα GLP-1 μπορεί να προκαλέσουν ναυτία και στομαχικές ενοχλήσεις. Οι αποφάσεις για τη λήψη ή την παράλειψη φαρμάκου και την επιλογή θεραπείας πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με γιατρό ή φαρμακοποιό.