Το γάλα είναι η πρώτη τροφή που έρχεται συνήθως στο μυαλό όταν μιλάμε για γερά οστά. Ωστόσο, και ορισμένα φρούτα, λαχανικά, σπόροι και άλλα γαλακτοκομικά προσφέρουν θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην υγεία των οστών.
Τα οστά αναδομούνται συνεχώς, αλλά καθώς μεγαλώνουμε μπορεί να αρχίσουν να χάνουν μάζα ταχύτερα απ’ ό,τι την αναπληρώνουν. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις γυναίκες, καθώς η διαδικασία επιταχύνεται στην εμμηνόπαυση λόγω της μείωσης των οιστρογόνων.
«Η οστική πυκνότητα φτάνει στο μέγιστό της περίπου στην ηλικία των 30 ετών και στη συνέχεια τα οστά αρχίζουν σταδιακά να γίνονται πιο λεπτά», δήλωσε η δρ Pamela Peeke, επικεφαλής ιατρική σύμβουλος στην Osteoboost.
Σχεδόν το 13% των Αμερικανών άνω των 50 ετών έχει οστεοπόρωση, ενώ άλλο ένα 43% έχει χαμηλή οστική μάζα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων και εξουθενωτικού πόνου.
Το ασβέστιο και η βιταμίνη D είναι απαραίτητα, αλλά δεν αποτελούν ολόκληρη την εικόνα ούτε βρίσκονται μόνο στο γάλα. Η πρωτεΐνη, το μαγνήσιο και άλλα θρεπτικά συστατικά παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην υγεία των οστών.
«Αν το ασβέστιο είναι ο Batman, η βιταμίνη D είναι ο Robin, αλλά κανένας ήρωας δεν σώζει την κατάσταση μόνος του», δήλωσε η διαιτολόγος Bonnie Taub-Dix.
Ακολουθούν έξι τροφές που μπορεί να συμβάλουν στην υποστήριξη των οστών καθώς μεγαλώνουμε.
Δαμάσκηνα για τη διατήρηση της οστικής πυκνότητας
Τα αποξηραμένα δαμάσκηνα συνδέονται συνήθως με την πέψη, αλλά έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να βοηθούν και στην προστασία των οστών με την πάροδο της ηλικίας.
Τυχαιοποιημένη μελέτη του 2022, στην οποία συμμετείχαν 235 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, διαπίστωσε ότι η κατανάλωση περίπου πέντε ή έξι δαμάσκηνων την ημέρα βοήθησε στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας στο ισχίο σε διάστημα 12 μηνών.
Η οστική πυκνότητα μειώθηκε μόλις κατά 0,3% στην ομάδα που έτρωγε δαμάσκηνα, έναντι 1,1% στις γυναίκες που δεν έτρωγαν.
«Τα δαμάσκηνα έχουν ταυτιστεί με τη βοήθεια στην πέψη για υπερβολικά μεγάλο διάστημα. Αν μπορούσα να ξανασχεδιάσω τη συσκευασία, η πέψη και η υγεία των οστών θα είχαν εξίσου πρωταγωνιστικό ρόλο», δήλωσε η Taub-Dix.
Τα δαμάσκηνα παρέχουν επίσης κάλιο, βιταμίνη Κ, βόριο και φυτικές ενώσεις που ονομάζονται πολυφαινόλες, οι οποίες μπορεί να επηρεάζουν τον μεταβολισμό των οστών.
Δοκιμάστε να προσθέσετε πέντε ή έξι δαμάσκηνα στη βρόμη, να τα συνδυάσετε με καρύδια ή να τα φάτε ως σνακ. Αυξήστε σταδιακά την ποσότητα για να αποφύγετε πεπτικές ενοχλήσεις.
Σαρδέλες με τα μαλακά κόκαλα
Αυτά τα οικονομικά κονσερβοποιημένα ψάρια περιέχουν μια απρόσμενη πηγή ασβεστίου: τα μαλακά κόκαλα που τρώγονται.
Μια μερίδα περίπου 85 γραμμαρίων σαρδέλες με κόκαλα παρέχει περίπου 325 mg ασβεστίου, δηλαδή περίπου το ένα τέταρτο της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης για γυναίκες άνω των 50 ετών. Ένα ποτήρι αγελαδινό γάλα, για σύγκριση, περιέχει περίπου 300 mg.
Οι σαρδέλες παρέχουν επίσης πρωτεΐνη, βιταμίνη D και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
«Οι σαρδέλες έχουν ενσωματωμένο το δικό τους συμπλήρωμα ασβεστίου, όπως και ο κονσερβοποιημένος σολομός όταν κρατάμε τα κόκαλα», δήλωσε η Taub-Dix.
Συνιστά να επιλέγετε ψάρια με κόκαλα και να τα λιώνετε μαζί με τη σάρκα, αντί να τα αφαιρείτε. Οι εκδοχές χωρίς κόκαλα παρέχουν πολύ λιγότερο ασβέστιο, μόλις περίπου το 6% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης.
Μπορείτε να συνδυάσετε τις σαρδέλες με λεμόνι, μουστάρδα και ελαιόλαδο και να τις αλείψετε σε ψωμί ολικής άλεσης.
Τόφου με πρόσθετο ασβέστιο
Δεν είναι όλα τα είδη τόφου ίδια. Οι ειδικοί συνιστούν να ελέγχετε αν το προϊόν περιέχει θειικό ασβέστιο.
Το τόφου μπορεί να μην είναι η πρώτη τροφή που σκεφτόμαστε για γερά οστά, αλλά ορισμένες ποικιλίες του περιέχουν αρκετό ασβέστιο.
Το σφιχτό τόφου που παρασκευάζεται με θειικό ασβέστιο μπορεί να παρέχει περίπου 250 mg ανά μισό φλιτζάνι, αν και η ποσότητα διαφέρει ανά προϊόν.
Η σόγια περιέχει επίσης ισοφλαβόνες, φυτικές ενώσεις με ήπια δράση παρόμοια με εκείνη των οιστρογόνων, οι οποίες έχουν μελετηθεί για τις πιθανές επιδράσεις τους στην υγεία των οστών μετά την εμμηνόπαυση. Ανασκόπηση 10 μετα-αναλύσεων έδειξε ότι οι ισοφλαβόνες σόγιας μπορεί να βελτιώνουν την οστική πυκνότητα σε γυναίκες στην περιεμμηνόπαυση και μετά την εμμηνόπαυση.
Ωστόσο, η Peeke επισήμανε ότι τα ευρήματα δεν είναι σταθερά: ορισμένες μελέτες δείχνουν μικρές βελτιώσεις, ενώ άλλες δεν βρίσκουν ουσιαστικό όφελος για την υγεία των οστών, την οστεοπόρωση ή τα κατάγματα. «Είναι ένα “ίσως”, όχι κάτι βέβαιο», είπε.
Πέρα από τα πιθανά οφέλη των ισοφλαβονών, το τόφου που έχει παρασκευαστεί με ασβέστιο συνδυάζει φυτική πρωτεΐνη και ασβέστιο, σημειώνει ο δρ Adam Kreitenberg, ρευματολόγος με πιστοποίηση ειδικότητας.
«Για το τόφου, ο κανόνας μου είναι: διάβασε την ετικέτα πριν το φας», δήλωσε η Taub-Dix.
Προτείνει να ελέγχετε τη λίστα συστατικών για θειικό ασβέστιο και να συγκρίνετε την περιεκτικότητα σε ασβέστιο στις διατροφικές ετικέτες πριν προσθέσετε τόφου σε τηγανητά με λαχανικά, σούπες ή πιάτα με αυγά και λαχανικά.
Πράσινα φυλλώδη λαχανικά για βιταμίνη Κ
Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά δεν προσφέρουν μόνο φυτικές ίνες και βιταμίνες. Ορισμένα περιέχουν επίσης σημαντικές ποσότητες ασβεστίου.
Ένα φλιτζάνι μαγειρεμένα φύλλα κολλάρντ παρέχει περίπου 266 mg ασβεστίου. Είναι επίσης πλούσια σε βιταμίνη Κ, η οποία υποστηρίζει πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην οστική επιμετάλλωση.
Ωστόσο, δεν είναι όλα τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά εξίσου χρήσιμες πηγές ασβεστίου.
«Το σπανάκι είναι το παιδί-θαύμα που δεν μοιράζεται: τα οξαλικά του δεσμεύουν μεγάλο μέρος του ασβεστίου του, με αποτέλεσμα να απορροφάται πολύ μικρή ποσότητα», δήλωσε η Taub-Dix.
Αντί για σπανάκι, συνιστά λαχανίδα, μποκ τσόι και φύλλα κολλάρντ, επειδή το ασβέστιό τους απορροφάται γενικά ευκολότερα.
Δοκιμάστε να σοτάρετε φύλλα κολλάρντ με σκόρδο και ελαιόλαδο ή να τα προσθέσετε σε σούπες.
Όσοι λαμβάνουν βαρφαρίνη θα πρέπει να διατηρούν σταθερή την πρόσληψη βιταμίνης Κ και να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν από σημαντικές αλλαγές στη διατροφή, καθώς η βιταμίνη βοηθά στην πήξη του αίματος.
Κολοκυθόσποροι με θρεπτικά συστατικά για τα οστά
Οι κολοκυθόσποροι είναι μικροί, αλλά πλούσιοι σε μέταλλα που σχετίζονται με την υγεία των οστών.
Περιέχουν μαγνήσιο, το οποίο συμβάλλει στη δομή των οστών και στον μεταβολισμό της βιταμίνης D, καθώς και ψευδάργυρο, ένα μέταλλο που συμμετέχει στον φυσιολογικό σχηματισμό και την αποκατάσταση των οστών.
Η Taub-Dix σημείωσε ότι οι κολοκυθόσποροι παρέχουν και φυτική πρωτεΐνη, προσφέροντας έναν εύκολο τρόπο να εντάξετε στη διατροφή σας αρκετά θρεπτικά συστατικά που υποστηρίζουν τα οστά.
Παρότι αυτά τα θρεπτικά συστατικά είναι απαραίτητα, οι έρευνες δεν έχουν αποδείξει ότι η κατανάλωση κολοκυθόσπορων μειώνει άμεσα τον κίνδυνο οστεοπόρωσης ή καταγμάτων. Τα συστατικά τους, ωστόσο, μπορεί να συμβάλλουν στη δημιουργία των προϋποθέσεων για πιο υγιή οστά.
Προσθέστε τους σε γιαούρτι, βρόμη, σούπες ή σαλάτες για εύκολη διατροφική ενίσχυση.
Γιαούρτι και κεφίρ με πρωτεΐνη
Το γάλα είναι η πιο γνωστή τροφή για την υγεία των οστών, αλλά θέση στο τραπέζι αξίζουν και τα ζυμωμένα γαλακτοκομικά, όπως το γιαούρτι και το κεφίρ.
Τα ζυμωμένα γαλακτοκομικά προσφέρουν περισσότερα από προβιοτικά. Το γιαούρτι και το κεφίρ είναι πλούσια σε ασβέστιο και πρωτεΐνη, δύο θρεπτικά συστατικά που είναι σημαντικά για τη διατήρηση της δύναμης των οστών και της μυϊκής μάζας καθώς μεγαλώνουμε.
Τυχαιοποιημένη μελέτη του 2021, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 7.000 ηλικιωμένοι σε μονάδες φροντίδας, διαπίστωσε ότι η αύξηση της κατανάλωσης γάλακτος, γιαουρτιού και τυριού συνδέθηκε, σε διάστημα δύο ετών, με 33% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο για όλα τα κατάγματα και 46% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο για κατάγματα ισχίου.
Ωστόσο, η παρέμβαση περιλάμβανε διάφορα γαλακτοκομικά και αφορούσε ηλικιωμένους με σχετικά χαμηλή πρόσληψη ασβεστίου και πρωτεΐνης. Δεν αποδεικνύει ότι το γιαούρτι ή το κεφίρ από μόνα τους προλαμβάνουν τα κατάγματα.
Επιλέξτε απλό γιαούρτι ή κεφίρ και συνδυάστε το με μούρα, ξηρούς καρπούς ή κολοκυθόσπορους για ένα θρεπτικό πρωινό ή σνακ.
Μπορεί πράγματι η διατροφή να προλάβει την οστεοπόρωση;
Αυτές οι τροφές παρέχουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, αλλά καμία μεμονωμένη τροφή δεν έχει αποδειχθεί ότι προλαμβάνει την οστεοπόρωση ή τα κατάγματα.
«Η οστική πυκνότητα είναι στην πραγματικότητα απλώς μια ένδειξη. Αυτό που ενδιαφέρει πραγματικά τους ανθρώπους είναι να μη σπάσουν το ισχίο ή τον καρπό τους, και αυτό εξαρτάται εξίσου από το πόσο ανθεκτικό είναι το οστό και από το αν θα πέσουν», δήλωσε η Peeke.
Για όσους έχουν ήδη διαγνωστεί με οστεοπόρωση, η διατροφή από μόνη της συνήθως δεν αρκεί για να αναστρέψει την απώλεια οστικής μάζας ή να μειώσει επαρκώς τον κίνδυνο καταγμάτων, εξήγησε ο Kreitenberg.
Σημαντικό ρόλο έχουν επίσης η άσκηση με φόρτιση των οστών, η προπόνηση με αντιστάσεις και οι ασκήσεις ισορροπίας. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να χρειάζονται συνταγογραφούμενα φάρμακα.
Η Peeke συνέστησε επίσης να συζητάτε με τον γιατρό σας τον έλεγχο οστικής πυκνότητας και πιθανούς παράγοντες που συμβάλλουν στην απώλεια οστικής μάζας, όπως διαταραχές του θυρεοειδούς ή ανεπάρκεια βιταμίνης D.
Η ένταξη τροφών που υποστηρίζουν τα οστά στα καθημερινά γεύματα είναι, πάντως, ένα πρακτικό πρώτο βήμα.
«Όταν ένα γεύμα περιλαμβάνει δύο ή τρεις από αυτές τις τροφές, ενισχύετε τα οστά σας χωρίς επιπλέον προσπάθεια», δήλωσε η Taub-Dix.
Οι αποφάσεις για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης και για τυχόν αλλαγές στη διατροφή πρέπει να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/osteoporosi-6-trofes-poy-prosferoyn-threptika-systatika-gia-gera-osta/29842





