Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι το βιολογικό φύλο και τα γονίδια μπορεί να παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση και την εξέλιξη νευρολογικών παθήσεων, καθώς και στην ανταπόκριση στη θεραπεία. Τα ευρήματα, που θα παρουσιαστούν στο Neuroscience 2026, αναδεικνύουν διαφορές οι οποίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη πιο εξατομικευμένων προσεγγίσεων για σύνθετες παθήσεις του εγκεφάλου. Το Neuroscience 2026 είναι η ετήσια συνάντηση της Society for Neuroscience.
Οι ερευνητές διαπιστώνουν ολοένα συχνότερα ότι ορισμένες νευρολογικές παθήσεις μπορεί να εκδηλώνονται διαφορετικά ανάλογα με το βιολογικό φύλο και τη γενετική σύσταση κάθε ανθρώπου. Η κατανόηση αυτών των διαφορών θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεραπείες που ανταποκρίνονται καλύτερα στη βιολογία του κάθε ατόμου. Δύο παθήσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο είναι η νόσος Αλτσχάιμερ, μια ανίατη διαταραχή που προκαλεί προοδευτική βλάβη στη μνήμη και σε άλλες εγκεφαλικές λειτουργίες, και η ινομυαλγία, μια χρόνια πάθηση που χαρακτηρίζεται από επίμονο πόνο και κόπωση και αφορά το 2-4% του παγκόσμιου πληθυσμού. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 35 έως 40 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από Αλτσχάιμερ.
Εμμηνόπαυση, γονίδια και νόσος Αλτσχάιμερ
Δύο από τις νέες μελέτες εξετάζουν πώς η εμμηνόπαυση και οι κληρονομικοί γενετικοί παράγοντες μπορεί να επηρεάζουν την ευπάθεια στη νόσο Αλτσχάιμερ και την ανταπόκριση στη θεραπεία.
Σε μία έρευνα, τα άτομα που έφεραν γενετικούς παράγοντες κινδύνου για Αλτσχάιμερ ανταποκρίθηκαν διαφορετικά στη θεραπεία με ορμόνες για την εμμηνόπαυση (MHT) σε σύγκριση με όσους δεν είχαν τους ίδιους γενετικούς κινδύνους. Τα αποτελέσματα διέφεραν επίσης ανάλογα με τον συγκεκριμένο συνδυασμό ορμονών που χρησιμοποιήθηκε. Τα ευρήματα δείχνουν ότι κατά την αξιολόγηση των θεραπευτικών επιλογών αξίζει να λαμβάνονται υπόψη τόσο το γενετικό υπόβαθρο όσο και η σύνθεση της ορμονικής αγωγής. (Mateja Perović, University of Toronto)
Σε ξεχωριστή μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν τρωκτικά που βρίσκονταν σε εμμηνόπαυση και έφεραν γενετικούς παράγοντες κινδύνου για Αλτσχάιμερ. Παρατήρησαν ότι τα εγκεφαλικά κυκλώματα που είναι υπεύθυνα για τη μνήμη ήταν ιδιαίτερα ευάλωτα. Το εύρημα αποτελεί ένδειξη ότι η εμμηνόπαυση μπορεί να είναι μια περίοδος αυξημένης ευπάθειας για τις γυναίκες με γενετική προδιάθεση για τη νόσο. (Stephanie M. Perez, University of Texas Health Science Center at San Antonio)
Διαφορές ανά φύλο στον χρόνιο πόνο και τη φλεγμονή του εγκεφάλου
Οι άλλες δύο μελέτες διερεύνησαν πώς το βιολογικό φύλο επηρεάζει την ευαισθησία στον πόνο, τη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος και τις επιδράσεις της φλεγμονής στον εγκέφαλο.
Σε μοντέλο ινομυαλγίας σε ποντίκια, τα θηλυκά εξακολούθησαν να εμφανίζουν αυξημένη ευαισθησία στην αφή και εντονότερη ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος σε σύγκριση με τα αρσενικά. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι βιολογικές διεργασίες που συμβάλλουν στον χρόνιο πόνο μπορεί να διαφέρουν ανά φύλο, γεγονός που ενδεχομένως να κάνει αποτελεσματικότερες τις θεραπείες που λαμβάνουν υπόψη αυτές τις διαφορές. (Yasmin Sahlloul, University of Cincinnati)
Μια άλλη έρευνα εντόπισε διαφορές στον τρόπο με τον οποίο η παρατεταμένη εντερική φλεγμονή επηρεάζει τον εγκέφαλο. Σε μοντέλο ποντικών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χρόνια φλεγμονή του εντέρου επηρέαζε διαφορετικά τη λειτουργία του εγκεφάλου και τις μεταβολές που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ στα αρσενικά και τα θηλυκά. Τα αποτελέσματα ενισχύουν την ένδειξη ότι το βιολογικό φύλο μπορεί να επηρεάζει τη σχέση ανάμεσα στη φλεγμονή και τη νευρολογική νόσο. (Nurcan Kilic, University of North Dakota)
Προς πιο εξατομικευμένες θεραπείες για τις παθήσεις του εγκεφάλου
Συνολικά, οι τέσσερις μελέτες υπογραμμίζουν τη σημασία της διερεύνησης των διαφορών που σχετίζονται με το φύλο και τη γενετική, όταν μελετώνται νευρολογικές παθήσεις. Εντοπίζοντας τους βιολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν την εξέλιξη μιας νόσου και την ανταπόκριση στη θεραπεία, οι ερευνητές ελπίζουν να συμβάλουν στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων θεραπειών για τη νόσο Αλτσχάιμερ, την ινομυαλγία και άλλες δύσκολα αντιμετωπίσιμες παθήσεις του εγκεφάλου.
«Αυτές οι τέσσερις μελέτες αναδεικνύουν τις συναρπαστικές ανακαλύψεις που μπορούν να γίνουν όταν εστιάζουμε στη βιολογία που αφορά ειδικά τις γυναίκες ή στις πιθανές διαφορές ανά φύλο στα συμπτώματα και στους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ», δήλωσε η Liisa Galea, PhD, Treliving Family Chair in Women’s Mental Health στο Centre for Addiction and Mental Health και συντονίστρια της συνέντευξης Τύπου. «Η έρευνα που παρουσιάζεται στο Neuroscience 2026 μάς βοηθά να εντοπίσουμε συγκεκριμένες διαφορές που μπορεί να συμβάλουν στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων θεραπειών με προσεγγίσεις ακριβείας, ακόμη και για ορισμένες από τις πιο σύνθετες παθήσεις του εγκεφάλου».
Οι θεραπευτικές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/altschaimer-kai-chronios-ponos-pos-epireazoyn-i-viologia-kai-ta-gonidia/29958





