Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε ότι η εφηβική εγκυμοσύνη αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως για τα κορίτσια 15-19 ετών. Παράλληλα, δημοσίευσε νέες κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες τονίζουν την ανάγκη πρόληψης της εφηβικής εγκυμοσύνης με την αντιμετώπιση των παιδικών γάμων, την ενίσχυση της εκπαίδευσης των κοριτσιών και τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας.
Περισσότερα από 21 εκατομμύρια έφηβα κορίτσια μένουν έγκυες ετησίως, πολλές φορές χωρίς να το έχουν επιδιώξει, ενώ η φτώχεια και οι ανισότητες μεταξύ των φύλων οξύνουν το πρόβλημα. Για τη στήριξη των νέων και τον περιορισμό των εφηβικών κυήσεων, καθοριστική είναι η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, μαζί με την ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και την υποστήριξη.
Με στόχο να αντιμετωπίσει την κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως για κορίτσια 15-19 ετών, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξέδωσε νέα κατευθυντήρια γραμμή για την εφηβική εγκυμοσύνη, την πρόληψή της και τις σημαντικές επιπλοκές που σχετίζονται με την υγεία της.
Ο Οργανισμός ζητά να υπάρξει άμεση δράση για να σταματήσουν οι παιδικοί γάμοι, να διευρυνθεί η συμμετοχή των κοριτσιών στην εκπαίδευση και να βελτιωθεί η πρόσβαση σε πληροφορίες και υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Πρόκειται για παράγοντες καθοριστικής σημασίας για τη μείωση των πρώιμων κυήσεων μεταξύ εφήβων σε ολόκληρο τον κόσμο.
«Οι πρώιμες εγκυμοσύνες μπορεί να έχουν σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες για τα κορίτσια και τις νεαρές γυναίκες και συχνά αντικατοπτρίζουν θεμελιώδεις ανισότητες που επηρεάζουν την ικανότητά τους να διαμορφώνουν τις σχέσεις τους και τη ζωή τους», δήλωσε η Δρ Pascale Allotey, Διευθύντρια Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής Υγείας και Έρευνας στον ΠΟΥ και στο Ειδικό Πρόγραμμα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής των Ηνωμένων Εθνών (HRP).
«Η αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος σημαίνει επομένως τη δημιουργία συνθηκών όπου τα κορίτσια και οι νέες γυναίκες μπορούν να ευδοκιμήσουν – διασφαλίζοντας ότι μπορούν να παραμείνουν στο σχολείο, να προστατεύονται από τη βία και τον εξαναγκασμό, να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας που προασπίζουν τα δικαιώματά τους και να έχουν πραγματικές επιλογές για το μέλλον τους», πρόσθεσε.
Κάθε χρόνο, πάνω από 21 εκατομμύρια έφηβα κορίτσια σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος μένουν έγκυες, με περίπου τις μισές από αυτές τις εγκυμοσύνες να είναι ακούσιες.
Η πρόωρη εγκυμοσύνη μπορεί να επιδράσει στην εκπαίδευση των κοριτσιών, στις κοινωνικές τους σχέσεις και στις μελλοντικές ευκαιρίες απασχόλησης, συμβάλλοντας στη δημιουργία «κύκλων» διαγενεακής φτώχειας που δύσκολα «σπάνε». Παράλληλα, σχετίζεται με σημαντικούς κινδύνους για την υγεία, όπως σχετικά υψηλότερα ποσοστά λοιμώξεων και πρόωρων τοκετών, αλλά και επιπλοκές από μη ασφαλείς αμβλώσεις. Αυτά συνδέονται με ιδιαίτερες δυσκολίες στην πρόσβαση σε ασφαλή και με σεβασμό φροντίδα.
Μέτρα για τον τερματισμό των παιδικών γάμων
Οι αιτίες της εφηβικής εγκυμοσύνης είναι πολλές και αλληλένδετες, όπως οι ανισότητες μεταξύ των φύλων, η φτώχεια, οι περιορισμένες ευκαιρίες και η δυσκολία πρόσβασης σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Η σύνδεση με τους παιδικούς γάμους είναι ισχυρή: σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, 9 στις 10 γεννήσεις εφήβων αφορούν κορίτσια που παντρεύτηκαν πριν κλείσουν τα 18.
Η κατευθυντήρια γραμμή του ΠΟΥ προτείνει μια ολιστική προσέγγιση, ώστε να δημιουργηθούν βιώσιμες εναλλακτικές αντί του πρόωρου γάμου, με ενίσχυση των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών προοπτικών των κοριτσιών και των δυνατοτήτων αποταμίευσής τους.
Έχει υπολογιστεί ότι αν όλα τα κορίτσια ολοκλήρωναν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, οι παιδικοί γάμοι θα μπορούσαν να περιοριστούν έως και κατά δύο τρίτα.
«Ο πρόωρος γάμος αρνείται στα κορίτσια την παιδική τους ηλικία και έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία τους», δήλωσε η Δρ Sheri Bastien, επιστήμονας του ΠΟΥ για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία των εφήβων. «Η εκπαίδευση είναι κρίσιμη για να αλλάξει το μέλλον των νεαρών κοριτσιών, ενώ δίνει τη δυνατότητα στους εφήβους –τόσο αγόρια όσο και κορίτσια– να κατανοήσουν τη συναίνεση, να αναλάβουν την υγεία τους και να αμφισβητήσουν τις μεγάλες ανισότητες των φύλων που συνεχίζουν να οδηγούν σε υψηλά ποσοστά παιδικών γάμων και πρόωρης εγκυμοσύνης σε πολλά μέρη του κόσμου».
Πρόσβαση των εφήβων σε υπηρεσίες υγείας
Οι συστάσεις τονίζουν ότι χρειάζεται να εξασφαλιστεί πως οι έφηβοι έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, προσαρμοσμένες στις ανάγκες τους, μεταξύ άλλων και σε επιλογές αντισύλληψης. Σε ορισμένες χώρες, ωστόσο, προϋπόθεση για τη χρήση αυτών των υπηρεσιών είναι η συναίνεση ενηλίκου, κάτι που αποτελεί σημαντικό εμπόδιο.
Τα έφηβα κορίτσια που μένουν έγκυες πρέπει, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, να έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας με σεβασμό κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό, χωρίς στιγματισμό ή διακρίσεις. Στις υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνεται και η ασφαλής φροντίδα για τις αμβλώσεις.
Η ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση αφορά εξίσου αγόρια και κορίτσια και τα βοηθά να γνωρίζουν πού θα βρουν τις σχετικές υπηρεσίες και πώς να χρησιμοποιούν διαφορετικούς τύπους αντισύλληψης. Έχει αποδειχθεί ότι περιορίζει τις εφηβικές εγκυμοσύνες, μεταθέτει την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας και ενισχύει τις γνώσεις των εφήβων για το σώμα και την αναπαραγωγική τους υγεία.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, έχει επιτευχθεί πρόοδος στον περιορισμό των εφηβικών εγκυμοσυνών και γεννήσεων. Οι εκτιμήσεις για το 2021 δείχνουν ότι ένα στα 25 κορίτσια γέννησε πριν κλείσει τα 20, έναντι ενός στα 15 είκοσι χρόνια νωρίτερα. Ωστόσο, σε ορισμένες χώρες σχεδόν μία στις δέκα έφηβες 15–19 ετών γεννά κάθε χρόνο.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτικά
- Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) χαρακτηρίζει την εφηβική εγκυμοσύνη ως την κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως στα κορίτσια 15–19 ετών.
- Η νέα κατευθυντήρια γραμμή του ΠΟΥ εισηγείται παρεμβάσεις για την πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης, μεταξύ άλλων τη διακοπή των παιδικών γάμων και την ενίσχυση της εκπαίδευσης των κοριτσιών.
- Κάθε χρόνο, περισσότερα από 21 εκατομμύρια έφηβα κορίτσια μένουν έγκυες, και πολλές από αυτές τις κυήσεις δεν είναι προγραμματισμένες.
- Οι ανισότητες μεταξύ των φύλων και ο πρόωρος γάμος συμβάλλουν στο να αυξάνονται οι εφηβικές εγκυμοσύνες. Εννέα στις δέκα γεννήσεις από έφηβες αφορούν κορίτσια που είχαν παντρευτεί πριν από τα 18.
- Η δυνατότητα πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας είναι καθοριστική, καθώς σε πολλές χώρες απαιτείται συναίνεση ενηλίκου για τη χρήση τους.
- Η ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση αποτελεί βασικό μέσο για τον περιορισμό των εφηβικών κυήσεων και την ενημέρωση των νέων για την αναπαραγωγική υγεία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/poy-i-efiviki-egkymosyni-anadeiknyetai-os-protarchiki-aitia-thanatoy-pagkosmios-sta-koritsia-15-19-eton/4489
