Η καλή γνώση του ΚΟΚ, το γεμάτο ρεζερβουάρ και το επιτυχημένο ΚΤΕΟ δεν αρκούν, αν η ψυχική μας κατάσταση δεν είναι καλή. Το άγχος, ο θυμός, η κούραση ή η κατάθλιψη συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα ατυχήματος. Η συμπεριφορά μας στον δρόμο επηρεάζεται καθοριστικά από την ψυχολογία μας. Άλλωστε, οι συνηθέστερες αιτίες τροχαίων δεν είναι οι μηχανικές βλάβες, αλλά παράγοντες που σχετίζονται με τον άνθρωπο, όπως το στρες, η διάσπαση της προσοχής και η παρορμητικότητα. Συχνά, αυτές οι επιδράσεις στην οδήγηση περνούν απαρατήρητες.
Το φλας που… «σου ανάβει τα λαμπάκια» όταν οδηγείς
Για έναν οδηγό, ο θυμός συγκαταλέγεται στα πιο επικίνδυνα συναισθήματα. Η ένταση μπορεί να ξεκινήσει από έναν καβγά πριν φύγεις από το σπίτι, ένα δύσκολο τηλεφώνημα ή ακόμη και την κίνηση στην πόλη και να εκδηλωθεί με επιθετική συμπεριφορά στο τιμόνι: υπερβολική ταχύτητα, απότομα φρεναρίσματα ή απερίσκεπτες προσπεράσεις.
Δοκίμασε να πάρεις βαθιά ανάσα πριν οδηγήσεις. Αν αισθάνεσαι έντονη συναισθηματική φόρτιση, άφησε την αναχώρηση για λίγο αργότερα ή περπάτησε για λίγο. Μην επιτρέψεις στα νεύρα να καθοδηγούν το τιμόνι.
Όταν η ανασφάλεια σε κάνει να πατάς φρένο
Το άγχος μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική προσοχή, η οποία καθυστερεί τα αντανακλαστικά, ή ακόμη και να παραλύσει τη σκέψη, ιδίως στους νέους οδηγούς. Ο φόβος μήπως αποτύχεις, δεχτείς κριτική ή εμπλακείς σε ατύχημα μπορεί να εμποδίσει τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί κρίσιμες πληροφορίες.
Οργάνωσε τη διαδρομή σου εκ των προτέρων και προτίμησε ώρες και δρόμους όπου η κίνηση είναι μειωμένη. Για να ενισχύσεις σταδιακά την αυτοπεποίθησή σου, ξεκίνα με σύντομες διαδρομές μόνος σου.
Έλεγξες την μπαταρία του αυτοκινήτου – Έλεγξες τη δική σου;
Η εξάντληση, τόσο σωματική όσο και ψυχική, περιορίζει την προσοχή, καθυστερεί τα αντανακλαστικά και κάνει πιο πιθανό ένα λάθος.
Μην πιάσεις τιμόνι αν νυστάζεις. Ο καφές και η δυνατή μουσική δεν αποτελούν λύση με διάρκεια. Σε μεγάλα ταξίδια, κάνε διάλειμμα ανά δύο ώρες.
Κατάθλιψη και οδήγηση: Επικίνδυνος συνδυασμός, ιδιαίτερα μετά τα 65
Η κατάθλιψη μπορεί να εκδηλωθεί και πέρα από τη λύπη, με δυσκολία στη συγκέντρωση, απάθεια, βραδύτερες αντιδράσεις και μειωμένο κίνητρο. Στην οδήγηση, αυτά ενδέχεται να έχουν σημαντικές συνέπειες: ο οδηγός μπορεί να μην προσέξει ότι άλλαξε το φανάρι, να αργήσει να φρενάρει ή να μην ανταποκριθεί έγκαιρα σε έναν απρόβλεπτο κίνδυνο.
Παράλληλα, η κατάθλιψη έχει συσχετιστεί με υψηλότερο κίνδυνο τροχαίου, ιδίως όταν ο οδηγός λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή με ηρεμιστική ή κατασταλτική δράση.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο ιατρικό περιοδικό JAMA Network Open επιβεβαιώνει ότι οι οδηγοί μεγαλύτερης ηλικίας έχουν αυξημένη πιθανότητα να προκαλέσουν ατύχημα, ενώ η κατάθλιψη επιβαρύνει επιπλέον τον τρόπο που οδηγούν.
Η μεγαλύτερη πιθανότητα ατυχήματος έχει συνδεθεί με ποικίλους παράγοντες, όπως τις παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής, καθώς και αιτίες που σχετίζονται με την άνοια ή κάποια μορφή κατάθλιψης. Ειδικότερα, οι συμμετέχοντες με διάγνωση μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής (MDD) εμφάνισαν συχνότερα απότομα φρεναρίσματα, υπερβολική ταχύτητα και απότομες στροφές.
Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, η σχέση της κατάθλιψης με τις επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές εξακολούθησε να είναι ισχυρή ακόμη και όταν οι συμμετέχοντες είχαν λάβει αντικαταθλιπτικά.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ακόμη ότι όσοι συμμετέχοντες είχαν MDD ήταν πιθανότερο να οδηγούν μακρύτερα από το σπίτι, να πηγαίνουν σε περισσότερους προορισμούς και να έχουν πιο ασταθή πρότυπα οδήγησης, με αποτέλεσμα να εκτίθενται σε περισσότερους πιθανούς κινδύνους.
«Υπάρχει ανάγκη για τακτικό έλεγχο της ψυχικής υγείας και την ανάπτυξη στοχευμένων στρατηγικών για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Η ενσωμάτωση της ψυχικής υγείας στην αξιολόγηση της ικανότητας οδήγησης μπορεί να συμβάλει στη μείωση των ατυχημάτων, αλλά και στο δικαίωμα της ανεξαρτησίας κινήσεων των ηλικιωμένων», τονίζουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/pos-i-psychologia-mas-epireazei-tin-odigisi/5325
