Η «φάση της μεταμόρφωσης» αφορά όσα συμβαίνουν στα ζευγάρια με μακροχρόνιες σχέσεις, όταν οι σύντροφοι εξελίσσονται και ανακτούν την ατομικότητά τους. Η διαδικασία ενδέχεται να προκαλέσει πλήξη και συναισθηματική απόσταση, με αποτέλεσμα να γεννά συχνά ανησυχία για την πορεία της σχέσης.
Η περίοδος αυτή, όπως εξηγούν οι ειδικοί, είναι φυσιολογική και μπορεί να κάνει τη σχέση πιο δυνατή, εφόσον οι σύντροφοι ασχοληθούν συνειδητά μαζί της. Για να ανανεώσουν τον δεσμό τους, μπορούν να παραμείνουν περίεργοι ο ένας για τον άλλον και να αναζητήσουν νέες κοινές εμπειρίες, διατηρώντας ζωντανή την αγάπη και συνεχίζοντας μαζί την πορεία τους.
Όταν ξεκινά μια σχέση ή ένας γάμος, τα ζευγάρια συχνά συνδυάζουν τις ζωές τους χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Με τον καιρό, όμως, αναδύεται ξανά η ατομικότητα και κάθε σύντροφος αλλάζει σε προσωπικό, επαγγελματικό και συναισθηματικό επίπεδο. Η «φάση διαφοροποίησης-αλλαγής» φέρνει επίσης την επίγνωση ότι, όσο υπέροχος/η κι αν είναι ο/η σύντροφός σας, δεν είναι σε θέση να καλύπτει όλες τις συναισθηματικές σας ανάγκες.
Σε αυτή την περίοδο εμφανίζονται ορισμένες συνηθισμένες ψυχολογικές δυσκολίες:
- Η προσδοκία του «θα ζήσουμε μαζί ευτυχισμένοι για πάντα» αρχίζει να ξεθωριάζει. Αρκετά ζευγάρια θεωρούν ότι η βαθιά αγάπη σημαίνει πως δεν θα νιώσουν ποτέ μοναξιά ή αποσύνδεση. Όμως, η αγάπη που αντέχει στον χρόνο δεν εξαλείφει τη μοναξιά· μας μαθαίνει να ξαναβρίσκουμε ο ένας τον άλλον.
- Οι περισσότερες υποχρεώσεις μπορεί να δημιουργήσουν απόσταση. Τα παιδιά, εφόσον υπάρχουν, η επαγγελματική πρόοδος και η διαχείριση των οικονομικών συχνά κάνουν τους συντρόφους να λειτουργούν κυρίως ως συνεργάτες στην καθημερινότητα και λιγότερο ως εραστές. Οι συζητήσεις για όνειρα και επιθυμίες δίνουν τη θέση τους σε προγράμματα και λίστες για ψώνια.
- Η πλήξη και η στασιμότητα μπορεί να κάνουν την εμφάνισή τους. Κάτι που κάποτε προκαλούσε ενθουσιασμό ίσως τώρα μοιάζει προβλέψιμο. Η ένταση της ανακάλυψης μειώνεται και οι ευχάριστες άλλοτε συνήθειες μπορεί πλέον να θυμίζουν τέλμα.
Όταν φτάνουν σε αυτό το σημείο, πολλά ζευγάρια πανικοβάλλονται και πιστεύουν ότι η σπίθα έχει σβήσει ή ότι η απόσταση σημαίνει πως δεν αγαπούν πια ο ένας τον άλλον. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για φυσιολογικό και συχνά απαραίτητο στάδιο ενός γάμου ή μιας μακροχρόνιας συμβίωσης. Η αγάπη δεν χάνεται, αλλά αλλάζει και εξελίσσεται. Αν αποδεχτείτε αυτή την περίοδο, μπορείτε να βγείτε από αυτήν πιο δυνατοί από ποτέ.
Μερικές προτάσεις για να ανανεώσετε τη σύνδεσή σας…
Αφήστε την ένταση στην άκρη και καλλιεργήστε περισσότερο βάθος στη σχέση
Στην αρχή, ο έρωτας συναρπάζει: οι… πεταλούδες στο στομάχι, οι συζητήσεις που κρατούν μέχρι αργά και οι αυθόρμητες αποδράσεις πηγάζουν από την καινούργια εμπειρία και την προσμονή. Όταν αυτή η αρχική ένταση αρχίζει να αλλάζει, πολλά ζευγάρια ανησυχούν ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά. Συχνά, το λάθος είναι να επιδιώκουν να «επιστρέψουν» στην προηγούμενη κατάσταση. Η αγάπη, όμως, δεν μένει ίδια: η ένταση του ρομαντισμού υποχωρεί ώστε να ανοίξει ο δρόμος για κάτι βαθύτερο.
Η αγάπη μπορεί να παραμένει δυνατή, όμως η διάρκειά της εξαρτάται από τη συνειδητή δέσμευση και των δύο συντρόφων στη σχέση:
- Επαναπροσδιορίστε τις προσδοκίες σας. Η αγάπη δεν είναι διαρκής ενθουσιασμός. Το πάθος άλλοτε υποχωρεί κι άλλοτε επιστρέφει, ενώ η συντροφικότητα, η εμπιστοσύνη και το κοινό νόημα στηρίζουν μια μακροχρόνια σχέση. Αντί να αποζητάτε τις μεγάλες κορυφώσεις, μάθετε να εκτιμάτε την ηρεμία μιας αγάπης που μεγαλώνει με τον χρόνο.
- Αναγνωρίστε τη μαγεία στις μικρές στιγμές. Ο ρομαντισμός εκφράζεται όχι μόνο με μεγάλες χειρονομίες, αλλά και μέσα από την καθημερινότητα. Μια ματιά με νόημα, ο πρωινός καφές που σας περιμένει ή ένα αστείο που λέτε εδώ και χρόνια δείχνουν πώς η αγάπη βρίσκεται στις λεπτομέρειες.
- Δώστε ενεργά χώρο στη σχέση. Η αγάπη χρειάζεται συνειδητή προσπάθεια. Επιλέγετε ξανά ο ένας τον άλλον, καθώς κάθε σχέση θέλει καθημερινή φροντίδα.
Κανονικοποιήστε την απόσταση, αλλά μην την αφήσετε να γίνει η κανονικότητα…
Η συναισθηματική απόσταση εμφανίζεται κατά περιόδους σε κάθε μακροχρόνια σχέση. Μπορεί να προκύψει από το άγχος της δουλειάς, την ανατροφή των παιδιών, την προσωπική ανάπτυξη ή άλλες αιτίες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η σχέση αποτυγχάνει. Σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρίνεστε στην απόσταση και όχι η προσπάθεια να την αποτρέψετε. Δεν αποτελεί απειλή· μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι χρειάζεται να επενδύσετε ξανά στη σχέση σας. Οι αμφιβολίες και οι στιγμές αποσύνδεσης δεν είναι εκείνες που αποδυναμώνουν τη σχέση· αυτό που την πλήττει είναι η παραμέλησή της.
Πώς μπορείτε να αξιοποιήσετε την απόσταση προς όφελός σας:
- Εντοπίστε την απόσταση εγκαίρως. Μην παραβλέπετε το κενό ούτε περιμένετε να μαζευτεί πικρία· εκφράστε όσα παρατηρείτε και συζητήστε το θέμα με τον/την σύντροφό σας. Οι μικρές αποσυνδέσεις αντιμετωπίζονται ευκολότερα από μια παρατεταμένη συναισθηματική απομάκρυνση.
- Μην εκλαμβάνετε την απόσυρση ως προσωπική απόρριψη. Η συναισθηματική απομάκρυνση του/της συντρόφου σας δεν σχετίζεται πάντοτε με εσάς. Μερικές φορές χρειάζεται χρόνο και χώρο για να διαχειριστεί το άγχος του/της. Αντί να θεωρήσετε ότι σας απορρίπτει, προσφέρετε υποστήριξη, παραμένοντας κοντά και διαθέσιμοι.
- Επιδιώξτε συχνά μικρές κινήσεις επανασύνδεσης. Η οικειότητα χρειάζεται να έχει θέση στην καθημερινότητά σας, δεν προκύπτει από μόνη της. Μπορείτε να μιλήσετε στο τηλέφωνο, να πιείτε μαζί καφέ το πρωί ή να περπατήσετε μετά το δείπνο· τέτοιες συνήθειες λειτουργούν ως σημεία επαφής που σας φέρνουν κοντύτερα.
Ποιος/α είναι σήμερα ο/η σύντροφός σας;
Όταν θεωρείτε ότι γνωρίζετε ήδη τα πάντα για τον/την σύντροφό σας, μπορεί να πάψετε να τον/την ρωτάτε πράγματα. Ωστόσο, μελέτες για την κοινωνική σύνδεση δείχνουν πως η περιέργεια δεν έχει σημασία μόνο στην αρχή μιας σχέσης· συμβάλλει καθοριστικά και στη διατήρηση του συναισθηματικού δεσμού με την πάροδο του χρόνου.
Μια παλαιότερη έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Personality, κατέληξε ότι όσοι εκδηλώνουν μεγαλύτερη περιέργεια δημιουργούν πιο ισχυρούς διαπροσωπικούς δεσμούς, ακόμη και μέσα από τις καθημερινές τους επαφές. Από την άλλη, οι άνθρωποι με λιγότερη περιέργεια συχνά δυσκολεύονται να συνδεθούν, εκτός αν έχουν στη διάθεσή τους οργανωμένες ευκαιρίες συμμετοχής.
Τα ευρήματα αυτά δείχνουν πως μια ικανοποιητική σχέση δεν διατηρείται απλώς περιμένοντας να επιστρέψει ο ενθουσιασμός. Χρειάζεται, αντίθετα, να καταβάλλουμε ενεργή προσπάθεια ώστε να γνωρίσουμε καλύτερα και να κατανοήσουμε τον/τη σύντροφό μας.
- Κάντε ερωτήσεις με περισσότερο βάθος. Αντί για το «Πώς ήταν η μέρα σου;», μπορείτε να ρωτήσετε «Τι σε απασχολεί τελευταία;».
- Μοιραστείτε καινούργιες εμπειρίες. Βγείτε από τη συνηθισμένη ρουτίνα, αρχίζοντας ένα κοινό χόμπι ή παίρνοντας μία ημέρα άδειας για να περάσετε χρόνο μαζί.
- Σταθείτε δίπλα στην ανάπτυξη του/της συντρόφου σας. Δώστε του/της χώρο να εξελιχθεί και ενθαρρύνετέ τον/την. Να θυμάστε ότι και οι δύο αλλάζετε ως άτομα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως η ανάπτυξη θα σας απομακρύνει αναγκαστικά.
Συνοπτικά
- Η «φάση της μεταμόρφωσης» στις μακροχρόνιες σχέσεις μπορεί να προκαλέσει συναισθηματική απόσταση και πλήξη. Ωστόσο, θεωρείται φυσιολογικό και αναγκαίο στάδιο για την εξέλιξη της σχέσης.
- Οι σύντροφοι συχνά επανεξετάζουν τις ανάγκες τους, κάτι που μπορεί να δημιουργήσει ανησυχία για την πορεία της σχέσης.
- Οι ειδικοί εισηγούνται τρόπους ανανέωσης της σύνδεσης, όπως η ενίσχυση της περιέργειας και η κοινή αναζήτηση νέων εμπειριών.
- Η απομάκρυνση είναι ένα φυσικό φαινόμενο στις μακροχρόνιες σχέσεις, όμως οι σύντροφοι χρειάζεται να επενδύουν ενεργά, ώστε να μην παγιωθεί.
- Για να παραμείνει η σχέση ικανοποιητική, απαιτείται σταθερή προσπάθεια, με ουσιαστικότερες ερωτήσεις και υποστήριξη στην ανάπτυξη του/της συντρόφου.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/makrochronia-schesi-mipos-i-fasi-tis-metamorfosis-tin-klonizei/7948
