Η διατροφή μπορεί να έχει σημαντικό ρόλο στην πρόληψη του καρκίνου του προστάτη, μιας από τις συχνότερες μορφές καρκίνου στους άνδρες. Οι ειδικοί εισηγούνται ένα υγιεινό διατροφικό πρότυπο με περισσότερες φυτικές τροφές, όπως φρούτα και λαχανικά, και λιγότερα τρόφιμα που έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο, μεταξύ των οποίων τα επεξεργασμένα κρέατα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα σταυρανθή λαχανικά, καθώς και το λυκοπένιο που περιέχουν οι ντομάτες. Για την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου προτείνονται επίσης τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Γενικότερα, μικρές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες ενδέχεται να βοηθήσουν στην πρόληψη και τη διαχείριση του καρκίνου του προστάτη.
Ανησυχείτε για την υγεία του προστάτη σας; Οι ειδικοί εισηγούνται ένα διατροφικό πλάνο που μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
Καρκίνος του προστάτη: Ποιος είναι ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη;
Ο καρκίνος του προστάτη εκδηλώνεται στον προστάτη, έναν μικρό αδένα του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος. Ο αδένας βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και συμμετέχει στην παραγωγή του σπέρματος. Η Mayo Clinic αναφέρει ότι πρόκειται για έναν από τους πιο κοινούς τύπους καρκίνου στους άνδρες, με συνήθως αργή ανάπτυξη. Συχνά η νόσος διαγιγνώσκεται σε πρώιμο στάδιο και οι περισσότεροι ασθενείς αντιμετωπίζονται επιτυχώς.
Ευρέως γνωστό έγινε ότι ο πρώην Πρόεδρος Joe Biden διαγνώστηκε με καρκίνο του προστάτη. Στις Η.Π.Α. καταγράφονται κάθε χρόνο 300.000 νέες διαγνώσεις της νόσου. Σύμφωνα με την American Cancer Society (ACS), στους άνδρες ο καρκίνος του προστάτη είναι ο δεύτερος πιο συχνός καρκίνος, μετά τον καρκίνο του δέρματος. Περίπου ένας στους οκτώ άνδρες θα διαγνωστεί με τη νόσο σε κάποια φάση της ζωής του.
Η ηλικία, ο τρόπος ζωής, η φυλή ή εθνικότητα και το οικογενειακό ιστορικό καθορίζουν, μεταξύ άλλων, τον κίνδυνο για κάθε άνδρα. Κατά την ACS, η νόσος εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερους άνδρες. Η μέση ηλικία κατά τη διάγνωση είναι τα 67 έτη.
«Είτε κάποιος θέλει να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη είτε να βελτιώσει την επιβίωσή του μετά τη διάγνωση, προτείνουμε έναν συνδυασμό υγιεινής διατροφής, διαχείρισης βάρους και σωματικής δραστηριότητας ως την πιο αποτελεσματική προσέγγιση βασισμένη σε αποδείξεις», λέει ο Dr. Nigel Brockton, Αντιπρόεδρος Έρευνας στο American Institute for Cancer Research (AICR).
«Ο ισχυρότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για τον καρκίνο του προστάτη είναι η παχυσαρκία και όχι άμεσα η διατροφή ή τα μεμονωμένα συστατικά της», αναφέρει ο Brockton.
«Προτείνουμε την αποφυγή τροφών που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, όπως ροφήματα με προσθήκη ζάχαρης και φαγητά τύπου fast food και υπερ-επεξεργασμένα προϊόντα».
Ποιες τροφές να περιορίσετε για καλύτερη πρόληψη του καρκίνου
Ορισμένες διατροφικές επιλογές ενδέχεται να συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη, σύμφωνα με έρευνες. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο κρέας και τα γαλακτοκομικά, εξηγεί η Martha Silva, RD, LDN, ογκολογική διαιτολόγος στο Mass General Brigham.
Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων γαλακτοκομικών έχει συσχετιστεί με ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του προστάτη. Σε μελέτη με σχεδόν 48.000 άνδρες, όσοι ακολουθούσαν διατροφή πλούσια σε ασβέστιο παρουσίαζαν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του προστάτη, αλλά και να εμφανίσουν πιο επιθετικές μορφές της νόσου.
Ο Brockton, ωστόσο, δεν τάσσεται υπέρ του αυστηρού περιορισμού των γαλακτοκομικών και του ασβεστίου, επειδή τα διαθέσιμα στοιχεία είναι περιορισμένα.
«Η αυξημένη πρόσληψη γαλακτοκομικών ή διατροφικού ασβεστίου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, αλλά δεν έχουμε κάποια συγκεκριμένη σύσταση να αποφεύγονται αυτά τα τρόφιμα, επειδή συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο άλλων τύπων καρκίνου (καρκίνος μαστού και παχέος εντέρου)», δηλώνει στο Fortune.
Σε συστηματική ανασκόπηση του 2022, με δεδομένα από 25 μελέτες και 1,9 εκατομμύρια άνδρες, διαπιστώθηκε ότι η αυξημένη συνολική κατανάλωση γευμάτων και η διατροφή με πολλά επεξεργασμένα κρέατα —όπως αλλαντικά, λουκάνικα και hot dogs— συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη. Επίσης, μελέτη του 2014 συνέδεσε τη συστηματική κατανάλωση τροφών με υψηλά κορεσμένα λιπαρά, καλοψημένα κρέατα και ασβέστιο με αυξημένο κίνδυνο προχωρημένου καρκίνου του προστάτη.
Η Silva εισηγείται επίσης να μειωθεί το αλκοόλ. Όπως επισημαίνει, αυτό μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις στο DNA, οι οποίες οδηγούν στην ανάπτυξη καρκίνου.
Δώστε έμφαση στα φρούτα και τα λαχανικά στη διατροφή
Η Silva προτρέπει τους ανθρώπους να «ενισχύσουν όσο περισσότερο μπορούν την κατανάλωση φυτικών τροφών». Παράλληλα, τους καλεί να εστιάζουν κυρίως στις τροφές που εντάσσουν στη διατροφή τους και όχι σε εκείνες που αφαιρούν.
Μελέτη του 2024 από το University of California, San Francisco (UCSF) κατέληξε ότι, μεταξύ ανδρών με εντοπισμένο καρκίνο του προστάτη, όσοι ακολουθούσαν κυρίως φυτική διατροφή είχαν 47% χαμηλότερο κίνδυνο εξέλιξης του καρκίνου τους, σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες ζωικών προϊόντων.
Οι ειδικοί έχουν αναφέρει ότι η φυτική διατροφή και οι φυτικές ίνες αποτελούν σημαντικά μέρη ενός διατροφικού προτύπου που μπορεί να περιορίσει τον συνολικό κίνδυνο καρκίνου. Ορισμένα φρούτα και λαχανικά, ωστόσο, ενδέχεται να έχουν ακόμη πιο ουσιαστική συμβολή στην αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη.
Τα σταυρανθή λαχανικά ενδέχεται να συμβάλλουν ιδιαίτερα στην πρόληψη του καρκίνου του προστάτη. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν το μπρόκολο, το κουνουπίδι, το λάχανο, το kale, το bok choy, η ρόκα, τα λαχανάκια Βρυξελλών και τα ραπανάκια. Η πιθανή επίδρασή τους αποδίδεται στη σουλφοραφάνη, μια φυτοχημική ουσία με γνωστή αντικαρκινική δράση, και στον καρκίνο του προστάτη.
Σύμφωνα με τη Silva, το καρπούζι και οι ντομάτες περιέχουν λυκοπένιο, μια ένωση που θεωρείται ιδιαίτερα προστατευτική απέναντι στον καρκίνο του προστάτη.
Η Silva προτείνει να καταναλώνονται καθημερινά τουλάχιστον πέντε μερίδες ολόκληρων φρούτων και λαχανικών, προκειμένου να αποκομίζονται τα αντικαρκινικά οφέλη. Όπως σημειώνει, όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα, τόσο καλύτερο. Εισηγείται επίσης να υπάρχουν στην κατάψυξη φρούτα και λαχανικά κατεψυγμένα, καθώς έχουν την ίδια θρεπτική αξία με τα φρέσκα, και μπορούν να προστεθούν σε smoothies, βρώμη ή βραδινά γεύματα.
Αυξήστε τις φυτικές ίνες
Οι φυτικές ίνες είναι ένα ακόμη θρεπτικό συστατικό που περιέχεται τόσο στα φρούτα όσο και στα λαχανικά και μπορεί να έχει προστατευτική επίδραση έναντι του καρκίνου.
Οι ειδικοί αναφέρουν πως οι φυτικές ίνες ενδέχεται να συμβάλουν στην πρόληψη του καρκίνου με πολλούς τρόπους. Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ίνες —όπως δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηροί καρποί και σπόροι— μπορούν να ωφελήσουν το έντερο. Αυτό, με τη σειρά του, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, σύμφωνα με τον Brockton.
Για τους άνδρες, οι Διατροφικές Οδηγίες των Η.Π.Α. αναφέρουν ως ημερήσια πρόσληψη περίπου 28 έως 34 γραμμάρια φυτικών ινών. Η Silva, από την πλευρά της, συστήνει στόχο τα 35 γραμμάρια. Προτείνει εύκολες αλλαγές για περισσότερες ίνες, όπως να επιλέγεται καστανό ρύζι αντί για λευκό ρύζι και ψωμί ολικής άλεσης αντί για λευκό ψωμί.
«Μικρές αλλαγές σαν αυτές μπορούν σίγουρα να κάνουν τη διαφορά», λέει η Silva.
Μια ακόμη επιλογή είναι να συμπεριλάβετε στη διατροφή σας τροφές με πολλές φυτικές ίνες, όπως:
- Κριθάρι, βρώμη, πλιγούρι, κινόα, κεχρί και αμάρανθος
- Φασόλια μαζί με φακές
- Σπόροι και ξηροί καρποί
- Μούρα
- Αβοκάντο
- Φυλλώδη πράσινα λαχανικά, όπως bok choy, kale, σπανάκι και ρόκα
- Αχλάδια και μήλα
- Γλυκοπατάτες
- Ποπ κορν
Εντάξτε στη διατροφή ωμέγα-3 λιπαρά οξέα
Κάποιες μελέτες υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη του καρκίνου του προστάτη. Πρόσφατη έρευνα του UCLA διαπίστωσε ότι, σε άνδρες με πρώιμο στάδιο της νόσου, μια διατροφή με χαμηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-6 λιπαρά οξέα —που βρίσκονται σε φυτικά έλαια και σε ορισμένα τυποποιημένα ή γρήγορα φαγητά— και υψηλή σε ωμέγα-3 μείωσε σημαντικά τον ρυθμό ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων του προστάτη.
Τα ωμέγα-3 μπορούν να ληφθούν από συμπληρώματα ιχθυελαίου ή από διάφορες τροφές, όπως:
- Σολομός
- Σαρδέλες
- Πέστροφα
- Καρύδια
- Λιναρόσπορος
- Σπόροι chia
Με μικρές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες μπορεί να συμβάλετε στην αποφυγή του καρκίνου, ο οποίος πλήττει σε τόσο μεγάλο βαθμό τους άνδρες.
Συνοπτική ανακεφαλαίωση
- Στους άνδρες, ο καρκίνος του προστάτη είναι από τις συχνότερες μορφές καρκίνου, ενώ η διατροφή αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην πρόληψή του.
- Οι ειδικοί συστήνουν περισσότερες φυτικές τροφές, μεταξύ αυτών φρούτα και λαχανικά, και περιορισμό των επεξεργασμένων κρεάτων και των γαλακτοκομικών.
- Σημαντικά θεωρούνται τα σταυρανθή λαχανικά, το λυκοπένιο που περιέχουν οι ντομάτες και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία συνδέονται με επιβράδυνση της νόσου.
- Η παχυσαρκία είναι ο βασικός τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για τον καρκίνο του προστάτη, επομένως προτείνεται η αποφυγή τροφών που οδηγούν σε αύξηση βάρους.
- Για καλύτερη υγεία και χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου, οι άνδρες καλό είναι να επιδιώκουν τουλάχιστον πέντε μερίδες φρούτων και λαχανικών την ημέρα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/karkinos-toy-prostati-oi-trofes-aspida-poy-systinoyn-oi-eidikoi-stoys-andres/8707
