Πρόσφατη ανασκόπηση που εξέτασε πάνω από 200 μελέτες επιβεβαίωσε ότι τα προβιοτικά συμβάλλουν στην πρόληψη και την αντιμετώπιση δερματικών παθήσεων, μεταξύ των οποίων η ακμή και η ψωρίαση.
Ως ζωντανοί μικροοργανισμοί, τα προβιοτικά υποστηρίζουν την υγεία του εντερικού μικροβιώματος και μπορούν να ωφελήσουν το δέρμα. Μεταξύ των μηχανισμών που σχετίζονται με αυτά τα αποτελέσματα είναι ο περιορισμός του οξειδωτικού στρες και η καταστολή των φλεγμονών.
Οι πιθανές αντιγηραντικές δράσεις τους εξακολουθούν να διερευνώνται. Οι ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες προτού εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.
Στο Nutrition Reviews δημοσιεύθηκε πρόσφατα ανασκόπηση που αξιολόγησε περισσότερες από 200 ανθρώπινες μελέτες. Τα ευρήματά της επιβεβαίωσαν ουσιαστικές ενδείξεις για την πρόληψη δερματικών παθήσεων, καθώς και ενδείξεις για την επίδραση των προβιοτικών στην ακμή, την ψωρίαση και άλλες παθήσεις του δέρματος.
Τόσο αυτή η ανασκόπηση στο Nutrition Reviews όσο και μια παλαιότερη, που εξέτασε τα προβιοτικά και τα αποτελέσματά τους και δημοσιεύθηκε στο Nutrients, έδειξαν ότι η λήψη τους ενδεχομένως να έχει και αντιγηραντικό όφελος. Ωστόσο, η σχετική έρευνα παραμένει λιγότερο εκτεταμένη και τα διαθέσιμα δεδομένα είναι πιο περιορισμένα.
«Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, από τη γέννηση έως τα βαθιά γεράματά του, το δέρμα υφίσταται αλλαγές, που επηρεάζουν την υγεία και την εμφάνισή του. Σε κάθε ηλικιακό στάδιο είναι πιο ευάλωτο σε διαφορετικές παθήσεις, παρότι οι παράγοντες που επηρεάζουν την εκδήλωσή τους, είτε ενδογενείς όπως η κληρονομικότητα, είτε εξωγενείς όπως η ηλιακή ακτινοβολία και η διατροφή, παραμένουν κοινοί.
Όσον αφορά τη διατροφή, ένας από τους μηχανισμούς με τους οποίους αυτή επηρεάζει την υγεία του δέρματος είναι μέσω του μικροβιώματος του εντέρου, η ενίσχυση του οποίου επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, από τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά. Η έρευνα έχει καταδείξει ότι και τα δύο μπορούν να αποτελέσουν τρόπο καταστολής και βελτίωσης των δερματικών παθήσεων με πολλαπλούς τρόπους, όπως η μείωση του οξειδωτικού στρες, η καταστολή των φλεγμονωδών αποκρίσεων και η διατήρηση των ανοσολογικών επιδράσεων», εξηγεί ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.
Ζωντανοί μικροοργανισμοί
Συνήθως πρόκειται για καλά βακτήρια ή μύκητες, παρόμοιους με εκείνους που ζουν στο έντερο. Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που, όταν λαμβάνονται από το στόμα, υποστηρίζουν την υγεία και την ισορροπία του εντερικού μικροβιώματος, βοηθώντας τον οργανισμό να απορροφήσει τα θρεπτικά συστατικά της διατροφής. Πηγές τους είναι τα τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι, το κεφίρ και το ξινολάχανο, ενώ περιέχονται και σε συμπληρώματα διατροφής.
Τα πρεβιοτικά είναι θρεπτικά συστατικά που τρέφουν τα προβιοτικά και τους μικροοργανισμούς του εντέρου. Κατά την αποδόμησή τους, ουσίες που απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος μπορούν να επιδράσουν θετικά όχι μόνο στο γαστρεντερικό, αλλά και σε άλλα απομακρυσμένα όργανα. Απαντώνται κυρίως σε φυτικές τροφές με πολλές φυτικές ίνες, όπως τα πράσα, τα σπαράγγια, οι αγκινάρες, το σκόρδο, τα κρεμμύδια, οι μπανάνες, η βρώμη και το κριθάρι.
Το ερευνητικό ενδιαφέρον
Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον των ερευνητών στρέφεται στη δυνατότητα αυτών των φυσικών παραγόντων να βελτιώνουν δείκτες υγείας του δέρματος, να καθυστερούν τη γήρανσή του και να συμβάλλουν στην ίαση παθήσεών του. Διερευνούν αν τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση προβλημάτων όπως η ψωρίαση, το έκζεμα και η ακμή. Παράλληλα, εξετάζουν πιθανή συμβολή τους στις επιπτώσεις της φωτογήρανσης και της γήρανσης, δηλαδή στις ρυτίδες, τη μελάγχρωση και την ξηρότητα, που ταλαιπωρούν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Επιστήμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο ολοκλήρωσαν πρόσφατα ανασκόπηση 516 μελετών, οι οποίες είχαν διεξαχθεί σε ζώα και ανθρώπους. Στον ανθρώπινο πληθυσμό που μελετήθηκε κυριαρχούσαν τα βρέφη και οι ενήλικες ηλικίας μικρότερης των 60 ετών. Περισσότερες από 200 ανθρώπινες μελέτες εξέταζαν την επίδραση των προβιοτικών, 34 αφορούσαν τα πρεβιοτικά και 41 τα συμβιοτικά, δηλαδή τον συνδυασμό των δύο.
Οι ερευνητές εντόπισαν πολλά στοιχεία σχετικά με τα οφέλη στην ατοπική δερματίτιδα. Θετική επίδραση στη διαχείριση ή στη σοβαρότητα της ατοπικής δερματίτιδας και του εκζέματος ανέφερε το 72% των σχετικών μελετών, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις μελέτες που εξέτασαν την πρόληψη ήταν 54%.
Ακμή και ψωρίαση
Ενθαρρυντικά ήταν τα ευρήματα για την ακμή και την ψωρίαση, καθώς και για τη γήρανση του δέρματος και την απόκρισή του στην υπεριώδη ακτινοβολία, έναν τομέα που συγκεντρώνει ολοένα μεγαλύτερο ερευνητικό ενδιαφέρον. Για άλλες δερματικές παθήσεις, όπως ο καρκίνος του δέρματος και η ροδόχρους ακμή, τα διαθέσιμα στοιχεία ήταν λιγότερα.
Η παλαιότερη ανασκόπηση μελετών που δημοσιεύτηκε στο Nutrients διαπίστωσε ότι τα προβιοτικά:
- ενισχύουν τον δερματικό φραγμό,
- περιορίζουν τη διάσπαση του κολλαγόνου και την παραγωγή μελανίνης, ενώ έχουν αντιρυτιδικές, ενυδατικές, αντιφωτογηραντικές και αντιγηραντικές ιδιότητες,
- μπορούν να αξιοποιηθούν στη θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδας,
- συμβάλλουν στην καταστολή των βακτηρίων που προκαλούν ακμή, στον περιορισμό των φλύκταινων και στην ανακούφιση του ερεθισμού του δέρματος σε ασθενείς με ακμή,
- έχουν προσφέρει θεραπευτικά αποτελέσματα ως προς τα κλινικά συμπτώματα σε ορισμένα άτομα με ψωρίαση,
- συμβάλλουν στη βελτίωση της πιτυρίδας, της σμηγματορροϊκής δερματίτιδας και των διαταραχών του τριχωτού της κεφαλής.
«Διαφορετικά προβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και αντιμετώπιση διαφορετικών δερματικών παθήσεων. Διεξάγονται αρκετές κλινικές δοκιμές προκειμένου να μελετηθεί η αποτελεσματικότητα και οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές τους, αλλά ακόμα απαιτούνται πολλές μελέτες μέχρι να διεξαχθούν ασφαλή και οριστικά συμπεράσματα. Τα άτομα που ενδιαφέρονται να λάβουν προβιοτικά, πρεβιοτικά ή συμβιοτικά πρέπει να λάβουν υπόψη τους ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και να συζητήσουν τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους με το γιατρό τους», καταλήγει ο δρ Στάμου.
Συνοπτικά
- Πρόσφατη ανασκόπηση 200 μελετών επιβεβαίωσε ότι τα προβιοτικά συμβάλλουν στην πρόληψη και τη θεραπεία δερματικών παθήσεων, μεταξύ των οποίων η ακμή και η ψωρίαση.
- Η υγεία του εντερικού μικροβιώματος ενισχύεται από τα προβιοτικά, τα οποία παράλληλα περιορίζουν το οξειδωτικό στρες και τις φλεγμονές, με όφελος για την υγεία του δέρματος.
- Οι ενδείξεις για αντιγηραντικές ιδιότητες των προβιοτικών είναι θετικές, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα για ασφαλή και οριστικά συμπεράσματα.
- Για τη διαχείριση της ατοπικής δερματίτιδας καταγράφονται θετικά αποτελέσματα, καθώς θετικές επιδράσεις αναφέρθηκαν στο 72% των μελετών.
- Κλινικές δοκιμές εξετάζουν την αποτελεσματικότητα των προβιοτικών και των πρεβιοτικών για δερματικές παθήσεις· πριν από τη λήψη τους προτείνεται συζήτηση με γιατρό.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/apokalypsi-pos-ta-proviotika-therapeyoyn-dermatikes-pathiseis/17130
