Διατροφή και γήρανση του εγκεφάλου: τι δείχνουν τα στοιχεία για τις θερμίδες και τη νηστεία

Η διατροφή συνδέεται συνήθως με την ενέργεια, την υγεία των μυών ή της καρδιάς. Οι επιστήμονες, όμως, διερευνούν αν η μείωση των θερμίδων ή η αλλαγή των ωρών των γευμάτων μπορεί να επηρεάσει και τη γήρανση του εγκεφάλου, ακόμη και δεκαετίες αργότερα. Νέα ανασκόπηση της έρευνας εξετάζει πιθανές επιπτώσεις στη νόσο Αλτσχάιμερ και τη νόσο Πάρκινσον. Τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά προέρχονται κυρίως από μελέτες σε ζώα και εργαστηριακά μοντέλα· δεν είναι ακόμη σαφές αν ισχύουν και για τους ανθρώπους.

Τι εξέτασε η ανασκόπηση

Η ανασκόπηση, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ageing Research Reviews, διερεύνησε δύο διατροφικές προσεγγίσεις που μελετώνται για τις πιθανές επιδράσεις τους στη γήρανση.

Ο θερμιδικός περιορισμός σημαίνει ότι κάποιος καταναλώνει λιγότερες θερμίδες, εξακολουθώντας όμως να λαμβάνει τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ο οργανισμός του.

Ο διατροφικός περιορισμός είναι ευρύτερος όρος και περιλαμβάνει πρακτικές νηστείας, όπως το να τρώει κάποιος μόνο μέσα σε συγκεκριμένες ώρες κάθε ημέρα ή να εναλλάσσει ημέρες περιορισμένης και κανονικής πρόσληψης τροφής.

Οι ερευνητές εξετάζουν αν αυτές οι προσεγγίσεις μπορούν να μεταβάλουν τον τρόπο με τον οποίο γερνά ο εγκέφαλος.

Πώς μπορεί να επηρεάζουν τον εγκέφαλο τα διατροφικά πρότυπα

Σύμφωνα με την ανασκόπηση, αυτά τα διατροφικά πρότυπα ενδέχεται να βοηθούν τα εγκεφαλικά κύτταρα να απομακρύνουν τις κατεστραμμένες πρωτεΐνες και άλλα απόβλητα, να περιορίζουν τη χρόνια φλεγμονή και να διατηρούν τις διαδικασίες που παρέχουν ενέργεια στα κύτταρα.

Οι λειτουργίες αυτές μπορεί να γίνονται λιγότερο αποτελεσματικές με την ηλικία, συμβάλλοντας ενδεχομένως σε αλλαγές στην υγεία του εγκεφάλου.

Μελέτες σε ζώα και εργαστηριακά μοντέλα υποδεικνύουν ότι ο διατροφικός περιορισμός μπορεί να υποστηρίζει αυτές τις διαδικασίες. Δεν είναι, όμως, ακόμη σαφές αν παρατηρούνται τα ίδια οφέλη στους ανθρώπους.

Τι μπορεί να σημαίνει αυτό για τη νόσο Αλτσχάιμερ και τη νόσο Πάρκινσον

Σε μοντέλα της νόσου Αλτσχάιμερ, της νόσου Πάρκινσον, του εγκεφαλικού επεισοδίου και της αγγειακής άνοιας —η οποία σχετίζεται με προβλήματα στην κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο— ο θερμιδικός και ο διατροφικός περιορισμός συνδέθηκαν με μικρότερη συσσώρευση επιβλαβών πρωτεϊνών, υγιέστερα αιμοφόρα αγγεία στον εγκέφαλο και καλύτερες επιδόσεις σε γνωστικά τεστ.

Ορισμένες πρωτεΐνες συσσωρεύονται στη νόσο Αλτσχάιμερ και στη νόσο Πάρκινσον, ενώ τα κατεστραμμένα αιμοφόρα αγγεία μπορεί να περιορίσουν την παροχή οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών στον εγκέφαλο.

Τα ευρήματα, ωστόσο, δεν αποδεικνύουν ότι η κατανάλωση λιγότερης τροφής ή η νηστεία μπορούν να προλάβουν αυτές τις παθήσεις στους ανθρώπους.

Πώς να υποστηρίξετε την υγεία του εγκεφάλου σας τώρα

Δεν χρειάζεται να παραλείπετε γεύματα ή να μειώσετε τις θερμίδες για να προστατεύσετε τον εγκέφαλό σας. Μέχρι να διερευνηθούν περισσότερο αυτές οι διατροφικές προσεγγίσεις, μπορείτε να εστιάσετε σε συνήθειες που υποστηρίζουν την υγεία σας σήμερα.

• Τρώτε αρκετά ώστε να καλύπτετε τις ανάγκες σας: Επιλέξτε μια ισορροπημένη διατροφή με επαρκείς θερμίδες, πρωτεΐνες, βιταμίνες και μέταλλα.
• Κινείστε τακτικά: Η σωματική δραστηριότητα υποστηρίζει τη γενική υγεία, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας του εγκεφάλου.
• Δώστε προτεραιότητα στον ύπνο: Ο σταθερός και ποιοτικός ύπνος βοηθά τον εγκέφαλο να λειτουργεί όσο το δυνατόν καλύτερα.
• Διατηρείτε τον εγκέφαλό σας ενεργό: Αφιερώστε χρόνο στις κοινωνικές επαφές, στη μάθηση και σε δραστηριότητες που προκαλούν το μυαλό.

Να είστε επιφυλακτικοί απέναντι στον αυστηρό θερμιδικό περιορισμό ή τη νηστεία, ιδιαίτερα αν δυσκολεύουν την κάλυψη των διατροφικών σας αναγκών. Καμία από τις δύο προσεγγίσεις δεν αποτελεί καθιερωμένο τρόπο πρόληψης της άνοιας, ενώ η νηστεία δεν είναι κατάλληλη για όλους.

Τι κρατάμε

Η αλλαγή του ωραρίου των γευμάτων μπορεί μελλοντικά να αποτελέσει μέρος μιας στρατηγικής για την υγεία του εγκεφάλου. Τα στοιχεία που συσσωρεύονται συνδέουν τον χρόνο των γευμάτων με την απομάκρυνση κυτταρικών αποβλήτων και τον περιορισμό της φλεγμονής, καθώς και με πιθανή ενίσχυση της παραγωγής ενέργειας. Ωστόσο, χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν αυτά τα οφέλη ισχύουν και για τους ανθρώπους. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν αλλάξετε σημαντικά τη διατροφή ή το ωράριο των γευμάτων σας.