Νέα μελέτη για τις συνθετικές χρωστικές δείχνει ότι τα τρόφιμα και τα ποτά που τις περιέχουν έχουν κατά μέσο όρο 141% περισσότερη ζάχαρη από τα αντίστοιχα χωρίς χρωστικές, αλλά λιγότερο νάτριο και κορεσμένα λιπαρά. Ο δρ David Andrews επισημαίνει ότι η παρουσία χρωστικών μπορεί να αποτελεί ένδειξη πως ένα προϊόν έχει συνολικά χαμηλότερη διατροφική ποιότητα.
Στην έρευνα εξετάστηκαν περισσότερα από 39.000 προϊόντα και διαπιστώθηκε ότι συνθετικές χρωστικές περιέχει έως και ένα στα πέντε, κυρίως αθλητικά ποτά και γλυκίσματα. Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, καθώς η κατανάλωσή τους έχει συνδεθεί με σοβαρές παθήσεις.
Την κατάργηση των συνθετικών χρωστικών από τα προϊόντα τους σχεδιάζουν εταιρείες όπως η Kraft Heinz και η Nestlé.
Νέα μελέτη επισημαίνει ότι οι συνθετικές χρωστικές δεν είναι το μόνο ζήτημα υγείας που συνδέεται με τα τρόφιμα και τα ποτά που τις περιέχουν. Συγκεκριμένα, κατά μέσο όρο τα προϊόντα με συνθετικές χρωστικές έχουν 141% περισσότερη συνολική ζάχαρη σε σύγκριση με εκείνα που δεν περιέχουν τέτοιες ουσίες. Αντίθετα, τα επίπεδα σε νάτριο και κορεσμένα λιπαρά ήταν χαμηλότερα στα προϊόντα με χρωστικές, σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics.
Οι συνθετικές χρωστικές στα τρόφιμα μπορεί να λειτουργούν ως «κόκκινη σημαία» για προϊόντα με πιθανότατα χαμηλότερη συνολική διατροφική αξία, σημειώνει ο δρ David Andrews. Ο επικεφαλής επιστημονικός υπεύθυνος της Environmental Working Group, μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που προασπίζεται την υγεία και το περιβάλλον, δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και οι επιπτώσεις τους στην υγεία
Η δρ Elizabeth Dunford, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, εξηγεί ότι η έρευνα ξεκίνησε από «προσωπική όσο και επαγγελματική περιέργεια».
«Είμαι μητέρα δύο μικρών παιδιών – ηλικίας 7 και 5 ετών – και σίγουρα παρατηρώ αλλαγές στη συμπεριφορά, ιδίως του γιου μου, μετά την κατανάλωση ζαχαρούχων προϊόντων χρωματισμένων με συνθετικές χρωστικές ουσίες», δήλωσε η Dunford, σύμβουλος του τμήματος πολιτικής τροφίμων του Ινστιτούτου George για την Παγκόσμια Υγεία.
Στις ΗΠΑ, τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αντιστοιχούν σε έως και το 70% της διαθέσιμης προμήθειας τροφίμων. Όπως αναφέρει ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, παρασκευάζονται με βιομηχανικές μεθόδους και συστατικά που «είτε δεν χρησιμοποιούνται ποτέ είτε χρησιμοποιούνται σπάνια στις κουζίνες». Συνήθως έχουν λίγες φυτικές ίνες, αλλά πολλές θερμίδες, πρόσθετα σάκχαρα, εξευγενισμένα δημητριακά και λιπαρά, νάτριο και πρόσθετα που αποσκοπούν στο να κάνουν τα τρόφιμα πιο ελκυστικά.
Στα πρόσθετα συγκαταλέγονται συχνά τα συντηρητικά, τα οποία διατηρούν τη φρεσκάδα και την υφή ή προστατεύουν από μούχλα και βακτήρια, καθώς και οι γαλακτωματοποιητές, που εμποδίζουν τον φυσικό διαχωρισμό των συστατικών. Στα συνηθισμένα πρόσθετα περιλαμβάνονται ακόμη ουσίες που ενισχύουν τη γεύση και το άρωμα, καθώς και παράγοντες κατά του αφρισμού ή για τη λεύκανση, τη διόγκωση, την πηκτωματοποίηση και το γλασάρισμα.
Μελέτες που έχουν δημοσιευτεί τις τελευταίες δεκαετίες συνδέουν την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με διάφορα προβλήματα υγείας: διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακές παθήσεις, παχυσαρκία, πρόωρο θάνατο, καρκίνο, κατάθλιψη, γνωστική εξασθένηση, εγκεφαλικό επεισόδιο και διαταραχές ύπνου. Πολλαπλές έρευνες δείχνουν, επίσης, ότι για ορισμένα από αυτά τα προβλήματα οι κίνδυνοι μπορεί να αρχίζουν με μία μόνο μερίδα υπερεπεξεργασμένων τροφίμων την ημέρα. Τα ευρήματα αυτά εξηγούν γιατί ορισμένες πολιτείες που έχουν θεσπίσει νόμους ή εξετάζουν σχετικά νομοσχέδια για τον περιορισμό των χρωστικών έχουν συμπεριλάβει δημοφιλή πρόσθετα, όπως τα βρωμιούχα φυτικά έλαια και τα προπυλοπαραβένια.
Οι ειδικοί αποθαρρύνουν την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων ακόμη και όταν αυτά έχουν φυσικές χρωστικές, τις οποίες προωθεί πλέον η βιομηχανία υπό την πίεση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των πολιτειών. Για παράδειγμα, η Kraft Heinz θα αποσύρει σταδιακά τις συνθετικές χρωστικές από περίπου το 10% του χαρτοφυλακίου της στις ΗΠΑ, πριν από το τέλος του 2027. Η Nestlé θα κάνει το ίδιο μέσα στο επόμενο έτος, όπως δήλωσε η εταιρεία στο CNN.
Με επικεφαλής τη Dunford, η νέα μελέτη είχε ως κύριο σκοπό να καταγράψει τη χρήση συνθετικών χρωστικών σε 39.763 τρόφιμα και ποτά, τα οποία πωλούν στις ΗΠΑ οι 25 μεγαλύτεροι κατασκευαστές. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία του 2020 από τη Label Insight, εταιρεία της NielsenIQ που παρέχει πληροφορίες για προϊόντα.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι οι συνθετικές χρωστικές υπήρχαν σε έως και 19% των προϊόντων, δηλαδή περίπου σε ένα στα πέντε, με κάθε προϊόν να περιέχει από μία έως επτά τέτοιες ουσίες. Συχνότερα συναντούσαν την κόκκινη χρωστική Νο 40, ενώ ακολουθούσαν η κόκκινη Νο 3 και η μπλε Νο 1.
Τα αθλητικά ποτά είχαν τη μεγαλύτερη παρουσία χρωστικών, με ποσοστό 79%, και ακολουθούσαν τα συμπυκνωμένα ροφήματα με 71% και τα γλυκίσματα με 54%. «Τα ανθρακούχα ποτά αντιπροσώπευαν το μεγαλύτερο ποσοστό των συνολικών πωλήσεων των προϊόντων που περιείχαν συνθετικές χρωστικές (30%), λόγω του ότι ήταν η κατηγορία με τις υψηλότερες πωλήσεις», έγραψαν οι συγγραφείς.
Ορισμένοι παραγωγοί, πάντως, σημείωσαν ότι οι μεταβολές της αγοράς από το 2020 και έπειτα μπορεί να έχουν αντίκτυπο στα σημερινά ποσοστά. Παρά τις πιθανές αυτές αλλαγές, οι χρωστικές εξακολουθούν να έχουν σημαντική θέση στο σύστημα τροφίμων, ενώ αρκετά από τα συγκεκριμένα προϊόντα εξακολουθούν να πωλούνται.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτική εικόνα για τις συνθετικές χρωστικές
- Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, τα τρόφιμα με συνθετικές χρωστικές είχαν κατά μέσο όρο 141% περισσότερη ζάχαρη από όσα δεν περιείχαν χρωστικές, αλλά λιγότερο νάτριο και κορεσμένα λιπαρά.
- Η παρουσία χρωστικών αποτελεί συχνά ένδειξη ότι ένα προϊόν ενδέχεται να είναι λιγότερο υγιεινό. Ο δρ David Andrews έχει προειδοποιήσει για τους κινδύνους των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
- Συνθετικές χρωστικές περιέχονται σε έως ένα στα πέντε προϊόντα, κυρίως σε αθλητικά ποτά και γλυκίσματα, ενώ οι Kraft Heinz και Nestlé σχεδιάζουν να τις αποσύρουν.
- Η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων έχει συσχετιστεί με σοβαρές παθήσεις, μεταξύ των οποίων ο διαβήτης, η παχυσαρκία και τα καρδιοαγγειακά προβλήματα.
- Η μελέτη βασίστηκε στην ανάλυση 39.763 προϊόντων. Οι συχνότερες χρωστικές που εντοπίστηκαν ήταν η κόκκινη Νο 40 και η μπλε Νο 1.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/exoveliste-tis-chrostikes-apo-ti-diatrofi-sas-kai-kerdiste-apisteyta-ofeli/12569
