Το τσάι, αγαπημένο ρόφημα των Βρετανών, έχει αποδειχθεί σε πρόσφατες έρευνες ότι προσφέρει πολλά οφέλη για την υγεία. Οι προστατευτικές πολυφαινόλες του ενισχύουν την καρδιαγγειακή, μεταβολική και εντερική υγεία, ενώ βοηθούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στη μείωση του κινδύνου διαβήτη και καρκίνου.
Η περιεκτικότητα του τσαγιού σε L-theanine μπορεί επίσης να ωφελήσει τη λειτουργία του δέρματος και να βοηθήσει στην ανακούφιση από το άγχος. Παρότι υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για την προσθήκη γάλακτος ή ζάχαρης, οι ευεργετικές ιδιότητές του παραμένουν σημαντικές και το καθιστούν υγιεινή επιλογή για καθημερινή κατανάλωση.
Εδώ και αιώνες, το τσάι αποτελεί αγαπημένο ρόφημα των Άγγλων, ενώ ολοένα και περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία. Μεταξύ άλλων, μπορεί να υποστηρίξει την καρδιαγγειακή, μεταβολική και εντερική λειτουργία, να προστατεύσει το δέρμα και τα οστά, καθώς και να ενισχύσει τη συγκέντρωση.
Ποιο ρόφημα προτιμούν οι Άγγλοι και πώς μπορεί να ωφελήσει την υγεία
Αγαπητό σε όλο τον κόσμο, το τσάι μπορεί να προσφέρει διάφορα οφέλη για την υγεία. Προέρχεται από το φυτό Camellia sinensis και κυκλοφορεί σε μαύρη, πράσινη, λευκή και oolong εκδοχή. Η γεύση, το χρώμα και η ένταση κάθε είδους εξαρτώνται από την προέλευση των φύλλων και τον τρόπο επεξεργασίας τους.
Η επεξεργασία των φύλλων περιλαμβάνει συνήθως μάρανση, κύλιση, ζύμωση και ξήρανση. Η ένταση της ζύμωσης, που είναι ελάχιστη στο λευκό τσάι και μεγαλύτερη στο μαύρο, επηρεάζει τις πολυφαινόλες και κάνει τη γεύση εντονότερη και το χρώμα σκουρότερο. Όλα τα παραδοσιακά τσάγια περιέχουν φυσικά καφεΐνη, σε διαφορετικές ποσότητες ανάλογα με την επεξεργασία, τον χρόνο εκχύλισης, τη θερμοκρασία του νερού και το πόσο μένουν τα φύλλα μέσα σε αυτό. Τα αφεψήματα βοτάνων και το rooibos προέρχονται από διαφορετικά φυτά και δεν έχουν τα ίδια οφέλη για την υγεία, εξηγεί η Βρετανίδα διατροφολόγος Kerry Torrens, σύμφωνα με το Good Food.
Οι τοπικές χρήσεις του μαύρου τσαγιού
Μελέτη του 2025, με τίτλο «The Synergistic Role of Tea and Nigella Sativa in Ocular Health: Antioxidant Strategies Against Oxidative Stress», εξετάζει την πιθανότητα οι πολυφαινόλες και άλλες ενώσεις του τσαγιού να προστατεύουν τους οφθαλμικούς ιστούς, χάρη στις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις τους. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ο συνδυασμός τους θα μπορούσε να περιορίσει συνεργιστικά το οξειδωτικό στρες που συνδέεται με οφθαλμικές παθήσεις.
Νεότερες μελέτες δείχνουν ότι τα εκχυλίσματα μαύρου τσαγιού (Camellia sinensis) μπορεί να υποστηρίζουν την υγεία του δέρματος όταν εφαρμόζονται τοπικά. Οι ενώσεις του ενδέχεται να συμβάλλουν στην προστασία των δερματικών κυττάρων από βλάβες που σχετίζονται με την έκθεση στον ήλιο, να καταπραΰνουν φλεγμονές που σχετίζονται με δερματίτιδα και να υποστηρίζουν διαδικασίες επούλωσης.
Οι πιθανές αυτές δράσεις συνδέονται κυρίως με τις φυσικές πολυφαινόλες του μαύρου τσαγιού, που διαθέτουν αντιοξειδωτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες. Μέρος των στοιχείων προέρχεται από εργαστηριακές και ζωικές μελέτες, ενώ μικρές κλινικές παρατηρήσεις υποστηρίζουν επίσης την πιθανή χρήση του σε ερεθισμένο ή φλεγμονώδες δέρμα. Γενικότερα, το μαύρο τσάι μελετάται ως ήπιο συστατικό φυτικής προέλευσης για μελλοντικά δερματολογικά προϊόντα και προϊόντα περιποίησης.
Οι πιθανές επιδράσεις του τσαγιού περιλαμβάνουν:
- Σε εργαστηριακές μελέτες, προστατεύει τα δερματικά κύτταρα από βλάβες λόγω υπεριώδους ακτινοβολίας και φλεγμονής
- Σε κλινικές εφαρμογές επιθεμάτων, περιορίζει την ερυθρότητα, τον κνησμό και τη σοβαρότητα της δερματίτιδας στο πρόσωπο
- Σε ζωικά μοντέλα εκζέματος, μειώνει δείκτες φλεγμονής στο δέρμα
- Οι πολυφαινόλες του τσαγιού υποστηρίζουν τις διαδικασίες επούλωσης τραυμάτων
Τα θρεπτικά συστατικά του τσαγιού
Σε μία μερίδα 225 ml μαύρου τσαγιού με γάλα περιέχονται περίπου:
- 8 Kcal / 32 KJ
- 0,4 g πρωτεΐνη
- 0,4 g λιπαρά
- 0,5 g υδατάνθρακες
- 0,5 g σάκχαρα
- 40 mg κάλιο
- 13 mg ασβέστιο
Οι περισσότερες ευεργετικές ιδιότητες του τσαγιού αποδίδονται στις φυτικές ενώσεις του, τις πολυφαινόλες. Η ποσότητα αυτών των προστατευτικών ουσιών στο φλιτζάνι επηρεάζεται από το είδος του τσαγιού, τη θερμοκρασία του νερού και τη διάρκεια εκχύλισης.
Τσάι από Camellia sinensis: πιθανά οφέλη για την υγεία
1. Περιέχει άφθονες φυτικές ενώσεις με προστατευτική δράση
Οι διαφορετικοί τύποι τσαγιού —μαύρο, λευκό, πράσινο και oolong— περιέχουν άφθονες προστατευτικές φυτικές ουσίες που ονομάζονται πολυφαινόλες. Αν καταναλώνονται συστηματικά, ενδέχεται να συμβάλουν στην προστασία των κυττάρων του σώματος από βλάβες και κατά συνέπεια να περιορίσουν τον κίνδυνο χρόνιων παθήσεων, μεταξύ των οποίων οι καρδιοπάθειες, ο διαβήτης και ο καρκίνος. Στα περισσότερα από αυτά τα οφέλη συμβάλλουν οι κατεχίνες του πράσινου τσαγιού και οι θεαφλαβίνες του μαύρου.
2. Το τσάι ενδέχεται να συμβάλει στη βελτίωση της αρτηριακής πίεσης
Η κατανάλωση τσαγιού ενδέχεται να ενισχύσει τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων και να βοηθήσει στη μείωση της πίεσης. Η επίδραση αυτή συνδέεται με την αυξημένη διαθεσιμότητα μονοξειδίου του αζώτου, το οποίο χαλαρώνει τους εσωτερικούς μύες των αγγείων, διευκολύνοντας τη ροή του αίματος.
3. Το τσάι ενδέχεται να ωφελήσει την καρδιαγγειακή υγεία
Τα διαθέσιμα στοιχεία συνδέουν τη συστηματική κατανάλωση τσαγιού με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακής νόσου, κυρίως λόγω της περιεκτικότητάς του σε πολυφαινόλες. Οι κατεχίνες ξεχωρίζουν, καθώς βρίσκονται σε υψηλή συγκέντρωση στο πράσινο τσάι και φαίνεται να έχουν θετική επίδραση σε όλους τους δείκτες καρδιαγγειακής υγείας.
4. Το τσάι μπορεί να επηρεάσει τη γλυκαιμική απόκριση
Οι πολυφαινόλες που περιέχει το τσάι συμβάλλουν στη διαχείριση της αντίδρασης του οργανισμού στους υδατάνθρακες, καθώς επιβραδύνουν την πέψη και την απορρόφησή τους, ενώ παράλληλα διεγείρουν την έκκριση ινσουλίνης. Το πράσινο τσάι φαίνεται να έχει την ισχυρότερη επίδραση σε αυτόν τον τομέα.
5. Το τσάι ίσως συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη
Οι πολυφαινόλες του τσαγιού μπορούν να αναστέλλουν πεπτικά ένζυμα, όπως τη λακτάση, και να επιβραδύνουν την απορρόφηση της γλυκόζης στο έντερο. Με βάση αυτή την ιδιότητα, ορισμένες μελέτες έχουν καταλήξει ότι η μακροχρόνια λήψη πολυφαινολών από τη διατροφή μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με συγκεκριμένα φάρμακα για τη μείωση του κινδύνου διαβήτη. Χρειάζεται, ωστόσο, περαιτέρω έρευνα.
6. Το τσάι μπορεί να συμβάλει στην υγεία του εντέρου
Μεγάλο μέρος των πολυφαινολών που λαμβάνουμε μέσω της διατροφής, μεταξύ αυτών και από το τσάι, φτάνει άθικτο στο παχύ έντερο. Εκεί τα εντερικά βακτήρια τις διασπούν και τις αξιοποιούν ως τροφή, γεγονός που ευνοεί την ανάπτυξη και την ποικιλία των ωφέλιμων βακτηρίων, ενισχύοντας τη λειτουργία του εντέρου και το ανοσοποιητικό σύστημα.
7. Το τσάι μπορεί να σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου
Οι πολυφαινόλες του τσαγιού ενδέχεται, μαζί με άλλους παράγοντες, να επιβραδύνουν την ανάπτυξη ορισμένων μορφών καρκίνου. Τα πιο ισχυρά μέχρι σήμερα στοιχεία αφορούν τον καρκίνο του στόματος, ενώ υπάρχουν ενδεικτικές ενδείξεις και για καρκίνους του ήπατος, του μαστού και του παχέος εντέρου. Απαιτείται περαιτέρω μελέτη.
8. Το τσάι ενδέχεται να ανακουφίσει από το στρες και το άγχος
Το τσάι, σε αντίθεση με τον καφέ που θεωρείται διεγερτικός, αντιμετωπίζεται γενικά ως χαλαρωτικό ρόφημα. Και τα δύο περιέχουν καφεΐνη, όμως το τσάι περιλαμβάνει επιπλέον το αμινοξύ l-theanine, το οποίο συνδέεται με χαλαρωτική επίδραση επειδή μπορεί να αυξήσει τα άλφα εγκεφαλικά κύματα.
9. Το τσάι μπορεί να ενισχύσει την προσοχή και τη συγκέντρωση
Ο συνδυασμός καφεΐνης και l-theanine στα ροφήματα φαίνεται να έχει την ισχυρότερη επίδραση στην προσοχή και τη συγκέντρωση. Ένα φλιτζάνι πράσινου τσαγιού περιέχει περίπου 25 mg l-theanine. Το συστατικό αυτό έχει συνδεθεί με μικρότερη γνωστική έκπτωση και ενδέχεται επίσης να συμβάλλει στη διατήρηση καλύτερης συγκέντρωσης.
Τα οφέλη αυτά δεν περιορίζονται στο πράσινο τσάι. Σε μελέτη για την κατανάλωση μαύρου τσαγιού καταγράφηκαν ταχύτερη απόδοση, καλύτερη μνήμη και λιγότερα λάθη.
10. Το τσάι ίσως υποστηρίζει την υγεία των οστών
Ορισμένα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση τσαγιού, και ειδικότερα πράσινου, μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας και έτσι να περιορίσει τον κίνδυνο καταγμάτων. Η προστασία αυτή αποδίδεται και πάλι στις πολυφαινόλες του τσαγιού.
Πώς επηρεάζουν τα οφέλη του τσαγιού το γάλα και η ζάχαρη;
Τα ευρήματα για το αν η προσθήκη γάλακτος στο μαύρο τσάι μεταβάλλει τα οφέλη του δεν συμφωνούν. Ενδέχεται να επηρεάζει την ικανότητα του οργανισμού να απορροφά τις ωφέλιμες πολυφαινόλες, καθώς και τα καρδιαγγειακά οφέλη του ροφήματος. Ωστόσο, κάποιες μελέτες υποστηρίζουν ότι το γάλα δεν αλλάζει κάτι και ότι, τελικά, καθοριστικός μπορεί να είναι ο χρόνος εκχύλισης για την απόλαυση αυτών των ωφελειών.
Επίσης, η μικρή προσθήκη γάλακτος και ζάχαρης στο τσάι φαίνεται να μεταβάλλει ελάχιστα τα επίπεδα της l-theanine, ενώ μεγαλύτερη ποσότητα γάλακτος έχει επίδραση σε αυτά. Η ζάχαρη που βάζουμε σε ζεστά ροφήματα, όπως το τσάι, κατατάσσεται στα «ελεύθερα σάκχαρα», των οποίων η κατανάλωση συστήνεται να περιορίζεται. Ενδέχεται, παράλληλα, να επηρεάζει την απορρόφηση των πολυφαινολών. Σύμφωνα με μελέτες, όσοι επιλέγουν να γλυκάνουν το τσάι τους μπορούν να προτιμήσουν τη στέβια, καθώς δεν επηρεάζει τη διαθεσιμότητα των ωφέλιμων αυτών ενώσεων.
Πριν προσθέσετε κάτι καινούργιο στη διατροφή σας ή εφαρμόσετε στο δέρμα κρέμες, εκχυλίσματα και σπιτικά σκευάσματα, απευθυνθείτε σε ειδικό.
Συμπερασματικά
- Το τσάι, ένα από τα αγαπημένα ροφήματα των Βρετανών, συνδέεται με σημαντικά οφέλη για την υγεία: μπορεί να συμβάλλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στη μείωση του κινδύνου για διαβήτη και καρκίνο.
- Οι πολυφαινόλες του υποστηρίζουν την καρδιαγγειακή, μεταβολική και εντερική υγεία, ενώ η L-theanine μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό του άγχους.
- Τα οφέλη του τσαγιού παραμένουν σημαντικά είτε προστίθεται γάλα είτε ζάχαρη, αν και τα συστατικά αυτά ενδέχεται να επηρεάζουν την απορρόφηση των πολυφαινολών.
- Το τσάι φαίνεται να συμβάλλει στην υγεία του δέρματος, περιορίζοντας τις φλεγμονές και προστατεύοντάς το από βλάβες που σχετίζονται με την ηλιακή ακτινοβολία.
- Η συστηματική κατανάλωση τσαγιού μπορεί να βελτιώσει τη συγκέντρωση και να υποστηρίξει την υγεία των οστών, βοηθώντας στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/to-magiko-rofima-ton-vretanon-poy-exisorropei-tin-piesi-kai-thorakizei-apo-ton-diaviti/18763
