Η βλέννα και το φλέγμα έχουν σημαντικό ρόλο στην υγεία, ιδίως όταν νοσούμε. Η βλέννα προστατεύει τα όργανα του σώματος, ενώ η παραγωγή της γίνεται εντονότερη στη διάρκεια μιας λοίμωξης ή αλλεργικής αντίδρασης.
Η όψη και η υφή της βλέννας μπορεί να δώσουν στοιχεία για την υγεία μας· το κίτρινο ή πράσινο χρώμα συχνά συνδέεται με βακτηριακή λοίμωξη. Ωστόσο, το χρώμα από μόνο του δεν αρκεί για να κρίνει κανείς αν χρειάζονται αντιβιοτικά.
Παρακολουθείτε τα συμπτώματά σας και απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας αν τα προβλήματα επιμένουν.
Από τη Lynn Nazareth, The Conversation.
Στην ασθένεια, η ποσότητα του φλέγματος συχνά αυξάνεται και η υφή του μπορεί να γίνει πιο πυκνή ή το χρώμα του να αλλάξει: να είναι λευκό, πράσινο, κίτρινο ή ακόμη και καφέ. Τι πληροφορίες μάς δίνει για την υγεία μας αυτό το υλικό, που αποκαλείται επίσης βλέννα, μύξα, πτύελα, καταρροή ή φλέματα; Ακολουθούν όσα αξίζει να προσέξετε, καθώς και οι περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται να δείτε γιατρό.
Τι ονομάζουμε φλέγμα;
Η βλέννα παράγεται από όλους μας, ακόμη κι όταν είμαστε καλά. Αποτελεί ένα προστατευτικό σύνορο απέναντι στον εξωτερικό κόσμο και δημιουργείται από ειδικά κύτταρα του επιθηλίου. Πρόκειται για ιστό που καλύπτει όργανα, κοιλότητες και επιφάνειες του σώματος, ανάμεσά τους τα μάτια, το στόμα, το πεπτικό και το αναπνευστικό σύστημα, δηλαδή τις ρινικές οδούς και τους πνεύμονες. Τα κύτταρα αυτής της επένδυσης εκκρίνουν βλέννα αδιάκοπα, η οποία λειτουργεί ως:
- λιπαντικό μέσο, ώστε οι ιστοί να μην αφυδατώνονται.
- φυσικό φίλτρο που συγκρατεί σωματίδια, όπως σκόνη, αλλεργιογόνα και βακτήρια.
- ανοσοποιητικό φραγμό, με διάφορα αντιμικροβιακά μόρια ικανά να εξουδετερώσουν ευρύ φάσμα βακτηρίων, μυκήτων, ακόμη και ιών.
Τι αυξάνει την παραγωγή βλέννας όταν αρρωσταίνουμε;
Το επιθήλιο αποτελεί μία από τις πρώτες άμυνες του οργανισμού απέναντι σε μια λοίμωξη. Μόλις τα κύτταρά του εντοπίσουν κάποιο παθογόνο, είτε βακτήριο είτε ιό, ενισχύουν τα φυσικά και ανοσολογικά εμπόδια του σώματος παράγοντας περισσότερη βλέννα.
Η ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού προκαλεί φλεγμονή, η οποία αυξάνει την έκκριση βλέννας. Όταν αυτή παράγεται και συγκεντρώνεται σε υπερβολική ποσότητα, η κατάσταση αποκαλείται υπερέκκριση βλέννας. Συχνά τη νιώθουμε στις ρινικές οδούς με ένα κρυολόγημα, ενώ μπορεί να εμφανιστεί και στους πνεύμονες όταν υπάρχει λοίμωξη στο στήθος. Κανονικά, οι κροσσοί του επιθηλίου, μακριά κύτταρα με τριχοειδή μορφή, μετακινούν τη βλέννα και κρατούν καθαρούς τους αεραγωγούς. Η λοίμωξη, όμως, μπορεί να τους βλάψει ή να τους επιβαρύνει, με αποτέλεσμα να χρειάζεται να βήξουμε φλέγμα ή να φυσήξουμε τη μύτη για να απομακρυνθεί.
Στις αλλεργίες παρατηρείται παρόμοια διαδικασία: το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά σε αβλαβείς ουσίες, όπως η σκόνη, η γύρη και ορισμένες τροφές, και παράγει πολλή βλέννα. Υπερέκκριση μπορεί επίσης να επηρεάζει ανθρώπους με χρόνιες παθήσεις, μεταξύ των οποίων το άσθμα, η κυστική ίνωση και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
Πώς γίνεται πιο παχύρρευστη η βλέννα;
Η ασθένεια μπορεί να μεταβάλει και την πυκνότητα του φλέγματος. Σε υγιή άτομα, περίπου το 90-95% της βλέννας είναι νερό, ενώ το υπόλοιπο αποτελείται από πρωτεΐνες που λέγονται βλεννίνες και από άλατα. Γι’ αυτό συνήθως η μύξα είναι διαυγής και ρευστή. Μελέτες δείχνουν, ωστόσο, ότι κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης ή στην ανάρρωση παράγονται περισσότερες πρωτεΐνες βλέννας, κάνοντας το φλέγμα πιο πηχτό. Μπορεί έτσι να αισθανθείτε βούλωμα στο κεφάλι ή στη μύτη, ή να συγκεντρώνεται βλέννα και να κατεβαίνει στο πίσω μέρος του λαιμού. Το φαινόμενο ονομάζεται οπισθορρινική έκκριση και αποτελεί επίσης συχνή αιτία βήχα.
Τι μπορεί να δείξει το χρώμα της βλέννας;
Παχύρρευστη βλέννα με λευκό ή θολό χρώμα αποτελεί συνήθως πρώιμη ένδειξη λοίμωξης, όπως ένα κρυολόγημα. Ενδέχεται, επίσης, να σχετίζεται με φλεγμονή λόγω αλλεργιών ή χρόνιων παθήσεων, όπως το άσθμα. Καθώς η λοίμωξη προχωρά, η μύξα συνήθως αποκτά πράσινη, κίτρινη ή ακόμη και καφέ απόχρωση.
Η πρασινοκίτρινη χροιά οφείλεται στη μυελοϋπεροξειδάση, ένα ένζυμο που παράγεται από κύτταρα του ανοσοποιητικού τα οποία μάχονται τη λοίμωξη. Αντίθετα, η καφέ ή κόκκινη βλέννα συνήθως περιέχει αίμα. Αυτό ενδέχεται να συμβεί όταν οι ρινικές οδοί έχουν ερεθιστεί ή τραυματιστεί, συχνά εξαιτίας του έντονου φυσήματος της μύτης ή της ξηρότητας. Αν εμφανίζεται όταν φυσάτε τη μύτη σας, συνήθως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Ωστόσο, ο βήχας με αίμα (αιμόπτυση) μπορεί να συνδέεται με σοβαρότερο πρόβλημα, όπως μια σοβαρή πνευμονική λοίμωξη ή ακόμη και καρκίνο. Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας.
Η μαύρη βλέννα εμφανίζεται σπάνια. Ενδέχεται να σχετίζεται με μυκητιασική λοίμωξη ή με έκθεση σε ρύπους, όπως ο άνθρακας, η σκόνη και ο καπνός του τσιγάρου. Αν η βλέννα σας είναι μαύρη, θα πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό.
Χρειάζομαι, λοιπόν, αντιβιοτικά;
Για να καταλήξει σε διάγνωση, ο γιατρός μπορεί να σας ζητήσει πληροφορίες για το φλέγμα, όπως το χρώμα, την υφή και την ποσότητά του. Ωστόσο, μελέτες δείχνουν πως οι περιγραφές των ασθενών δεν είναι πάντοτε σταθερές ούτε ταυτίζονται απαραίτητα με όσα παρατηρεί ο επαγγελματίας υγείας. Γι’ αυτό, ενδέχεται να αξιοποιηθεί ένας χρωματικός πίνακας πτυέλων, ώστε να διακριθούν οι ιογενείς από τις βακτηριακές λοιμώξεις και να κριθεί αν χρειάζεται να χορηγηθούν αντιβιοτικά.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι η κιτρινοπράσινη βλέννα μπορεί να σχετίζεται με βακτηριακή λοίμωξη και όχι με ιό, ο οποίος δεν αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Αυτό, όμως, δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις. Επομένως, μόνο το χρώμα του φλέγματος δεν αρκεί για να διαγνωστεί με ακρίβεια μια λοίμωξη ή να κριθεί αν χρειάζονται αντιβιοτικά. Αν, ωστόσο, παράγετε μεγάλη ποσότητα βλέννας και η απόχρωση ή η υφή της διαφέρει από το συνηθισμένο, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός σας αντιμετωπίζει μια λοίμωξη.
Για προσωρινή ανακούφιση μπορεί να βοηθήσουν η αυξημένη πρόσληψη υγρών ή τα αποσυμφορητικά σπρέι. Αν, όμως, συμπτώματα όπως πυρετός, κόπωση ή απώλεια όρεξης επιμένουν για περισσότερο από μία έως δύο εβδομάδες, επικοινωνήστε με επαγγελματία υγείας.
Συμπερασματικά
- Η κίτρινη ή πράσινη βλέννα ενδέχεται να συνδέεται με βακτηριακή λοίμωξη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να τεθεί διάγνωση.
- Η βλέννα αποτελεί προστατευτικό φραγμό, ενώ η παραγωγή της αυξάνεται σε λοιμώξεις και αλλεργικές αντιδράσεις.
- Το χρώμα και η υφή της μπορεί να μεταβάλλονται ανάλογα με την κατάσταση της υγείας· η παχύρρευστη βλέννα μπορεί να αποτελεί ένδειξη πιθανής λοίμωξης.
- Παρακολουθείτε τα συμπτώματα και απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας αν τα προβλήματα επιμένουν.
- Τα υγρά και τα αποσυμφορητικά μπορεί να προσφέρουν ανακούφιση, αλλά αν εμφανίζονται και άλλα συμπτώματα χρειάζεται ιατρική συμβουλή.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/apokalyptei-i-kitrini-vlenna-pote-chreiazeste-antiviotika/16492
