Η άσκηση, ανεξάρτητα από την έντασή της, μετά τη διάγνωση άνοιας συνδέθηκε με περίπου 30% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο British Journal of Sports Medicine.
Οι ερευνητές εκτιμούν με βάση τα ευρήματα ότι οι άνθρωποι με άνοια πρέπει να ενθαρρύνονται να συνεχίσουν ή να αρχίσουν να ασκούνται. Η σύσταση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το μέσο προσδόκιμο ζωής μετά τη διάγνωση μπορεί να περιορίζεται σε περίπου τέσσερα με πέντε χρόνια.
Πώς αξιολογήθηκε η σωματική δραστηριότητα στην έρευνα
Παλαιότερες μελέτες έχουν συσχετίσει τη σωματική δραστηριότητα με μικρότερο κίνδυνο θανάτου σε άτομα με άνοια, εξετάζοντας όμως μόνο ένα χρονικό σημείο. Έτσι, οι ερευνητές ανέφεραν ότι δεν ήταν ξεκάθαρο αν μεταβολές στην ποσότητα ή την ένταση της άσκησης πριν και μετά τη διάγνωση σχετίζονται με τον κίνδυνο. Για να μελετήσουν το ζήτημα, χρησιμοποίησαν στοιχεία από τη βάση δεδομένων της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλισης Υγείας της Κορέας. Σε αυτήν περιλαμβάνονταν 60.252 άνθρωποι, με διάγνωση άνοιας από το 2010 έως το 2016, οι οποίοι είχαν κάνει εξετάσεις δύο χρόνια πριν και δύο χρόνια μετά τη διάγνωση. Η μέση ηλικία τους ήταν 74 ετών. Από τους συμμετέχοντες, 43.276 (72%) είχαν νόσο Αλτσχάιμερ και 7.536 (12,5%) αγγειακή άνοια. Σε κάθε έλεγχο η σωματική δραστηριότητα μετρήθηκε με το International Physical Activity Questionnaire–Short Form (IPAQ-SF).
Για να θεωρηθεί έντονη άσκηση, έπρεπε να περιλαμβάνει τρέξιμο, γρήγορη ποδηλασία ή αναρρίχηση διάρκειας άνω των 20 λεπτών. Στην κατηγορία μέτριας έντασης εντάχθηκαν το γρήγορο περπάτημα, το διπλό τένις και η ποδηλασία σε κανονικό ρυθμό για περισσότερο από 30 λεπτά. Ως ελαφριά άσκηση υπολογίστηκε το συνηθισμένο περπάτημα για πάνω από 30 λεπτά. Τακτική δραστηριότητα σήμαινε έντονη ένταση τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα επί 20 λεπτά ή περισσότερο, ή μέτρια ένταση τουλάχιστον πέντε φορές εβδομαδιαίως και για 30 λεπτά κάθε φορά.
Η ανάλυση ταξινόμησε τους συμμετέχοντες με βάση το πώς μεταβλήθηκε η τακτική σωματική δραστηριότητά τους κατά τα δύο χρόνια πριν και μετά τη διάγνωση. Σε διάμεση παρακολούθηση σχεδόν τεσσάρων ετών, η οποία έφτασε έως τα τέλη του 2019, πέθαναν 16.431 άτομα (27%). Η συστηματική άσκηση τόσο πριν όσο και μετά τη διάγνωση συνδέθηκε με μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου θανάτου, ανεξάρτητα από τον τύπο άνοιας. Μετά τη διάγνωση, περισσότερη σωματική δραστηριότητα συσχετίστηκε με μικρότερο κίνδυνο, με τη διαφορά να σχετίζεται με την ποσότητα και όχι με την ένταση.
Η άσκηση μετά τη διάγνωση άνοιας και ο κίνδυνος θανάτου
Η διατήρηση ενός προγράμματος άσκησης συνδέθηκε με 29% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου σε σχέση με την αδράνεια. Για την ελαφριά άσκηση η μείωση έφτασε το 30%, ενώ για τη μέτρια και την έντονη δραστηριότητα ήταν 26% και 30%, αντίστοιχα. Συνολικά, μετά τη διάγνωση, η άσκηση οποιασδήποτε έντασης συσχετίστηκε με τουλάχιστον 20% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου.
Η συσχέτιση εξετάστηκε επίσης με τη σωματική δραστηριότητα ως συνεχή μεταβλητή. Για κάθε εβδομαδιαία αύξηση κατά 100 MET μετά τη διάγνωση, ο κίνδυνος θανάτου μειωνόταν κατά 3% σε όλους τους τύπους άνοιας. Η αύξηση αυτή αντιστοιχεί, για παράδειγμα, σε πέντε επιπλέον λεπτά γρήγορου περπατήματος τις πέντε ημέρες της εβδομάδας. Τα MET αποτυπώνουν την ενέργεια (θερμίδες) που καταναλώνεται ανά λεπτό δραστηριότητας, συγκριτικά με την ενέργεια που απαιτείται σε κατάσταση ηρεμίας.
Πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και, συνεπώς, δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ενδέχεται να υπάρχει αντίστροφη αιτιότητα: άνθρωποι με ηπιότερη άνοια και λιγότερους λειτουργικούς περιορισμούς μπορεί να είχαν περισσότερες πιθανότητες να παραμένουν δραστήριοι. Επιπλέον, δεν υπήρχαν διαθέσιμα δεδομένα για το είδος της άσκησης που έκαναν οι συμμετέχοντες.
Παρά τους περιορισμούς, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ακόμη και περιορισμένη σωματική δραστηριότητα μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερη θνησιμότητα στους ανθρώπους με άνοια. «Η μελέτη μας υπογραμμίζει τη δυνητική κλινική αξία της ενθάρρυνσης των ατόμων με άνοια να διατηρήσουν ή να ξεκινήσουν σωματική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από την έντασή της, μετά τη διάγνωση της άνοιας», έγραψαν οι ερευνητές.
Περισσότερες πληροφορίες: Changes in physical activity and all-cause mortality among individuals with dementia: a cohort study using the National Health Insurance Service Database in Korea, British Journal of Sports Medicine (2024). DOI: 10.1136/bjsports-2024-108264.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-askisi-opoiasdipote-entasis-syndeetai-me-chamilotero-kindyno-thanatoy-apo-anoia/2983
