Μια νέα μελέτη σε πρωτεύοντα θηλαστικά, μεταξύ των οποίων μακάκοι ρέζους, δείχνει ότι η παχυσαρκία επιβαρύνει τις μακροχρόνιες συνέπειες της λοίμωξης από SARS-CoV-2. Οι παχύσαρκοι ενήλικοι μακάκοι είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής πνευμονικής βλάβης και επίμονων επιπτώσεων, ενώ στα αδύνατα ζώα καταγράφηκαν μεταβολικές διαταραχές.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι επιπτώσεις της COVID-19 ενδέχεται να εμφανίζονται συχνότερα απ’ όσο καταγράφεται και αναδεικνύουν την ανάγκη να κατανοηθούν οι διαφορετικές αντιδράσεις που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Παράλληλα, η έρευνα δημιουργεί προϋποθέσεις για περαιτέρω μελέτη των επιδράσεων διαφορετικών παραλλαγών του ιού.
Σε μελέτη σύγκρισης αδύνατων και παχύσαρκων πρωτευόντων θηλαστικών μετά από λοίμωξη με SARS-CoV-2, οι ερευνητές κατέγραψαν διαφορετικές μακροπρόθεσμες συνέπειες του ιού, ανάλογα με το ιστορικό παχυσαρκίας και μεταβολικής νόσου.
Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό PLOS Pathogens και παράλληλα αναδεικνύουν πόσο εκτεταμένα είναι τα μακροχρόνια συμπτώματα της COVID στα ζώα. Τη μελέτη δημοσίευσε ο Charles Roberts, από το Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστημών του Όρεγκον στις ΗΠΑ, μαζί με τους συνεργάτες του.
Οι επιβλαβείς συνέπειες που επιμένουν μετά τη λοίμωξη από SARS-CoV-2 αναφέρονται ως «μακροχρόνια COVID» ή μεταοξεία επακόλουθα της COVID (PASC) και συνιστούν σημαντικό μέρος του συνολικού φορτίου της νόσου COVID-19. Είναι ήδη γνωστό ότι η προϋπάρχουσα παχυσαρκία και η μεταβολική νόσος συνδέονται με σοβαρότερη οξεία νόσο. Ωστόσο, η λοίμωξη από SARS-CoV-2 συμβάλλει και στην ανάπτυξη νέας μεταβολικής νόσου.
Για διάστημα 6 μηνών, οι ερευνητές παρακολούθησαν ενήλικους αρσενικούς μακάκους ρέζους μετά τη μόλυνση με την παραλλαγή δέλτα του SARS-CoV-2: αδύνατα ζώα, καθώς και παχύσαρκα και ανθεκτικά στην ινσουλίνη. Μήνες αφού υποχώρησε η αρχική λοίμωξη, οι παράμετροι στην πλειονότητα των ζώων εξακολουθούσαν να μεταβάλλονται. Γενικά, αδύνατοι και παχύσαρκοι μακάκοι είχαν παρόμοια επίπεδα ιού στο αναπνευστικό, αντισωμάτων κατά του ιού και φλεγμονωδών παραγόντων στο αίμα. Οι υπόλοιπες αντιδράσεις διέφεραν ανάλογα με τη μεταβολική τους κατάσταση.
Εικόνες πνευμόνων από ζώα με ελάχιστη και σοβαρότερη πνευμονική παθολογία, έξι μήνες μετά τη μόλυνση με την παραλλαγή δέλτα του SARS-CoV-2. Οι αντίστοιχες ιστολογικές εικόνες (κάτω) απεικονίζουν συγκεκριμένη βλάβη στους πνεύμονες —βρογχιολοκυψελιδική υπερπλασία, μέσα στη διακεκομμένη γραμμή— στο ζώο με τη μεγαλύτερη προσβολή. Πίστωση: PLOS Pathogens (2025). DOI: 10.1371/journal.ppat.1012988
Στα παχύσαρκα ζώα αυξήθηκε ο κίνδυνος επίμονης πνευμονικής βλάβης και μακροπρόθεσμης απώλειας βάρους. Αντίθετα, τα αδύνατα ζώα εμφάνισαν συχνότερα ενδείξεις μεταβολικής διαταραχής. Ειδικότερα, σε αυτά παρατηρήθηκε σημαντική πτώση της αναλογίας της συγκέντρωσης αδιπονεκτίνης προς τη συγκέντρωση λεπτίνης στο αίμα, με αποτέλεσμα ο συγκεκριμένος δείκτης μεταβολικής υγείας να φτάσει σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα των παχύσαρκων ζώων.
Το γράφημα καταγράφει τη νυχτερινή δραστηριότητα αδύνατων και παχύσαρκων ζώων σε όλη τη διάρκεια της μελέτης. Μετά τη μόλυνση, η δραστηριότητα αυξήθηκε σε όλα τα ζώα —κάτι που αντιστοιχεί σε ανησυχία—, όμως η μεταβολή ήταν εντονότερη στα παχύσαρκα. Πίστωση: PLOS Pathogens (2025). DOI: 10.1371/journal.ppat.1012988.
Καθώς πολλές από τις μακροχρόνιες συνέπειες ήταν φυσιολογικές και όχι συμπτωματικές, η μελέτη υποδεικνύει ότι η μακροχρόνια COVID ίσως είναι συχνότερη απ’ όσο καταγράφουν τα δεδομένα αυτοαναφοράς των ανθρώπων.
«Ορισμένες παράμετροι άλλαξαν πιο έντονα στα παχύσαρκα ζώα, ενώ άλλες άλλαξαν πιο έντονα στα αδύνατα ζώα. Έτσι, οι επίμονες επιπτώσεις της λοίμωξης από SARS-CoV-2 εξαρτώνται και είναι ανεξάρτητες από την παχυσαρκία», ανέφεραν οι συγγραφείς.
Ο Roberts δήλωσε: «Νομίζω ότι ένα από τα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα της μελέτης μας ήταν η έκταση των μακροπρόθεσμων παρενεργειών που παρατηρήθηκαν μετά από αυτό που φαινόταν να είναι μια πολύ ήπια αρχική πορεία της νόσου. Αυτό υποδηλώνει ότι η μακρά COVID μπορεί πράγματι να προκύψει από μια ήπια λοίμωξη. Δεδομένου ότι είδαμε αυξημένα επίπεδα φλεγμονωδών παραγόντων και αλλαγές στους βιοδείκτες κινδύνου καρδιομεταβολικής νόσου έξι μήνες μετά τη μόλυνση, ορισμένα συμπτώματα της μακράς COVID μπορεί να γίνουν εμφανή μόνο πολύ μετά την αρχική μόλυνση».
Η Kristin Sauter, συν-συγγραφέας της μελέτης, ανέφερε: «Η ανάπτυξη ενός μοντέλου μακάκων μακράς COVID θα μας επιτρέψει να συγκρίνουμε άμεσα τις εγγενείς διαφορές μεταξύ των επιδράσεων της παραλλαγής δέλτα που περιγράφεται σε αυτή τη μελέτη με τις επιδράσεις μεταγενέστερων παραλλαγών όπως η όμικρον, που αποτελεί το αντικείμενο της τρέχουσας εργασίας μας που υποστηρίζεται από το NIH. Αυτό είναι δυνατό επειδή οι μακάκοι που χρησιμοποιήθηκαν στις μελέτες μας δεν έχουν εκτεθεί ποτέ στον ιό SARS-CoV-2 στο παρελθόν, επομένως τυχόν διαφορετικές αντιδράσεις μπορούν να αποδοθούν σε διαφορές στις ίδιες τις παραλλαγές, αντί να οφείλονται σε διαφορετικά επίπεδα υπάρχουσας ανοσίας, τα οποία περιπλέκουν τις μελέτες σε ανθρώπους».
Για περισσότερες πληροφορίες: Sauter KA, Webb GM, Bader L, Kreklywich CN, Takahashi DL, Zaro C, et al. (2025) Effect of obesity on the acute response to SARS-CoV-2 infection and development of post-acute sequelae of COVID-19 (PASC) in nonhuman primates, PLOS Pathogens (2025). DOI: 10.1371/journal.ppat.1012988.
Σύνοψη των βασικών σημείων
- Νέα έρευνα σε πρωτεύοντα, μεταξύ αυτών μακάκους ρέζους, καταλήγει ότι η παχυσαρκία επιβαρύνει τις μακροχρόνιες συνέπειες της COVID-19.
- Σοβαρότερες πνευμονικές βλάβες κινδύνευαν να εμφανίσουν οι παχύσαρκοι μακάκοι, ενώ στα αδύνατα ζώα παρατηρήθηκαν μεταβολικές διαταραχές.
- Οι ερευνητές υπογραμμίζουν πως οι επιπτώσεις της COVID-19 ενδέχεται να εμφανίζονται συχνότερα απ’ όσο καταγράφεται, με τη συχνότητα να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την παχυσαρκία.
- Στις μακροχρόνιες επιπτώσεις της λοίμωξης περιλαμβάνονται η αύξηση φλεγμονωδών παραγόντων και οι μεταβολές στους βιοδείκτες της καρδιομεταβολικής υγείας.
- Τα αποτελέσματα δημιουργούν προοπτικές για επιπλέον έρευνα γύρω από τις επιπτώσεις που έχουν οι διαφορετικές παραλλαγές του ιού.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/i-pachysarkia-epideinonei-dramatika-tis-epiptoseis-tis-makras-covid-sta-proteyonta/15995
