Νέα μελέτη με σχεδόν 50.000 γυναίκες, τις οποίες παρακολούθησαν επί 30 χρόνια, δείχνει ότι ο καφές με καφεΐνη ενδέχεται να συμβάλλει στη μακροπρόθεσμη υγεία και ευεξία. Όσες έπιναν καφέ στη μέση ηλικία είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να γεράσουν υγιείς, ενώ αντίστοιχη συσχέτιση δεν παρατηρήθηκε για το τσάι ή τον καφέ χωρίς καφεΐνη.
Σύμφωνα με τη μελέτη, που παρουσιάστηκε στο συνέδριο NUTRITION 2025, η μέτρια κατανάλωση καφέ, μέχρι και πέντε μικρά φλιτζάνια την ημέρα, συνδέθηκε με αύξηση 2-5% στις πιθανότητες υγιούς γήρανσης. Αντίθετα, τα αναψυκτικά τύπου κόλα φάνηκε να περιορίζουν αυτές τις πιθανότητες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η κατανάλωση καφέ χρειάζεται να παραμένει μέτρια και να συνδυάζεται με άλλες υγιεινές συνήθειες, ώστε να υποστηρίζεται η υγεία.
Μελέτη μεγάλης κλίμακας, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 50.000 γυναίκες με παρακολούθηση 30 ετών, δείχνει ότι η πρωινή κούπα καφέ, καθημερινή συνήθεια για εκατομμύρια γυναίκες, μπορεί να προσφέρει περισσότερα από μια πρόσκαιρη τόνωση της ενέργειας. Τα ευρήματα, που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο NUTRITION 2025 της Αμερικανικής Εταιρείας Διατροφής, στο Ορλάντο της Φλόριδας, από τις 31 Μαΐου έως τις 3 Ιουνίου, δείχνουν ότι ο καφές συμβάλλει στη διατήρηση της πνευματικής οξύτητας, της σωματικής δύναμης και της καλής ψυχικής υγείας των γυναικών καθώς μεγαλώνουν.
Ο καφές με καφεΐνη είναι αυτός που συνδέθηκε με οφέλη
Η ανάλυση έδειξε ειδικότερα ότι οι γυναίκες που έπιναν καφέ με καφεΐνη στη μέση ηλικία εμφάνιζαν μεγαλύτερη πιθανότητα υγιούς γήρανσης. Τα ευρήματα δεν αφορούσαν όσες κατανάλωναν τσάι ή καφέ χωρίς καφεΐνη. Παράλληλα, η υψηλή πρόσληψη αναψυκτικών τύπου κόλα, τα οποία περιέχουν επίσης καφεΐνη, φάνηκε να σχετίζεται με αισθητά χαμηλότερες πιθανότητες να γεράσουν υγιείς.
Τρεις δεκαετίες παρακολούθησης και πολλές παράμετροι γήρανσης
«Παρότι προηγούμενες μελέτες είχαν συνδέσει τον καφέ με μεμονωμένα οφέλη για την υγεία, η δική μας μελέτη ήταν η πρώτη που αξιολόγησε την επίδραση του καφέ σε πολλές παραμέτρους της γήρανσης και μάλιστα για πολύ μεγάλο διάστημα που ξεπερνούσε τις τρεις δεκαετίες» δήλωσε η δρ Σάρα Μαντάβι, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στη Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστημών Διατροφής του Πανεπιστημίου του Τορόντο. Συμπλήρωσε: «Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι ο καφές με καφεΐνη – όχι όμως το τσάι ή ο καφές χωρίς καφεΐνη – ενισχύει τα μονοπάτια εκείνα της γήρανσης τα οποία διατηρούν την καλή νοητική και σωματική λειτουργία».
Τα στοιχεία συγκεντρώνονταν ανά τετραετία
Η δρ Μαντάβι παρουσίασε τη μελέτη στο πρόσφατο συνέδριο στο Ορλάντο και υπογράμμισε τη σημασία της ερευνητικής εργασίας. «Εκτός του πολύ μεγάλου δείγματος εθελοντών και της 30ετούς παρακολούθησης, εξετάσαμε πολλές και διαφορετικές πτυχές της μακροζωίας και της υγιούς γήρανσης ενώ συλλέξαμε και πολύ αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τις διατροφικές συνήθειες και τις συνήθειες του τρόπου ζωής σε συστηματική βάση – η συλλογή των δεδομένων γινόταν κάθε τέσσερα χρόνια».
Στη μελέτη συμμετείχαν 47.513 γυναίκες από τη μεγάλη αμερικανική διαχρονική έρευνα Nurses’ Health Study, για τις οποίες συλλέγονται δεδομένα σχετικά με τη διατροφή και την υγεία από το 1984. Η πρόσληψη καφεΐνης καταγράφηκε με ειδικά ερωτηματολόγια που κάλυπταν τις βασικές πηγές της: καφέ, τσάι, καφέ χωρίς καφεΐνη και αναψυκτικά τύπου κόλα. Υγιής γήρανση ορίστηκε η κατάσταση ατόμων ηλικίας τουλάχιστον 70 ετών που δεν είχαν 11 βασικές χρόνιες νόσους και διατηρούσαν καλή σωματική λειτουργία και ψυχική υγεία, χωρίς γνωστικά προβλήματα ή δυσκολίες μνήμης.
Η μέση ημερήσια πρόσληψη ήταν τρία μικρά φλιτζάνια καφέ
Το 2016, 3.706 συμμετέχουσες πληρούσαν όλα τα κριτήρια υγιούς γήρανσης. Κατά τη μέση ηλικία, δηλαδή από τα 45 έως τα 60 έτη, λάμβαναν κατά μέσο όρο 315 mg καφεΐνης την ημέρα. Η ποσότητα αντιστοιχεί περίπου σε τρία μικρά φλιτζάνια καφέ ή σε μιάμιση μεγάλη κούπα, ενώ ο καφές κάλυπτε πάνω από το 80% της ημερήσιας καφεΐνης τους.
Συσχέτιση με οφέλη έως τις 2,5 μεγάλες κούπες καφέ
Κάθε επιπλέον φλιτζάνι καφέ την ημέρα συνδεόταν με 2% έως 5% μεγαλύτερη πιθανότητα υγιούς γήρανσης. Η συσχέτιση αυτή φάνηκε να ισχύει μέχρι την κατανάλωση πέντε μικρών φλιτζανιών ή 2,5 μεγάλων κουπών ημερησίως.
Κανένα όφελος από το τσάι και τον ντεκαφεϊνέ – η κόλα συνδέεται με επιβλαβή επίδραση
Η ανάλυση δεν κατέδειξε ουσιαστική συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση τσαγιού ή καφέ χωρίς καφεΐνη και στις πιθανότητες υγιούς γήρανσης. Αντίθετα, κάθε επιπλέον μικρό ποτήρι αναψυκτικού τύπου κόλα, που αποτελεί επίσης σημαντική πηγή καφεΐνης, φάνηκε να σχετίζεται με μείωση των πιθανοτήτων για υγιή γήρανση κατά 20%-60%. Το εύρημα υπογραμμίζει εκ νέου ότι η καφεΐνη δεν έχει τα ίδια οφέλη ανεξάρτητα από την πηγή της.
Ο καφές σε συνδυασμό με άλλες υγιεινές συνήθειες
«Τα αποτελέσματα αυτά, αν και πρώιμα, μαρτυρούν ότι μικρές συνήθειες μπορούν να διαμορφώσουν μακροπρόθεσμα την υγεία» ανέφερε η δρ Μαντάβι. Πρόσθεσε: «Η μέτρια κατανάλωση καφέ μπορεί να έχει προστατευτική επίδραση όταν συνδυάζεται με άλλες υγιεινές συμπεριφορές όπως η τακτική άσκηση, η υγιεινή διατροφή και η αποφυγή του καπνίσματος».
Έως δύο μεγάλα φλιτζάνια καφέ ημερησίως θεωρούνται ασφαλή για τους περισσότερους
Σύμφωνα με τους ερευνητές, για τους περισσότερους ανθρώπους η κατανάλωση μέχρι δύο μεγάλων φλιτζανιών καφέ την ημέρα είναι γενικά ασφαλής και ενδέχεται να προσφέρει οφέλη. Για ορισμένους, η μεγαλύτερη ποσότητα μπορεί να έχει πρόσθετα θετικά αποτελέσματα, ενώ για άλλους ίσως συνεπάγεται κινδύνους. Σε παλαιότερη έρευνά της, η δρ Μαντάβι και οι συνεργάτες της είχαν εντοπίσει ότι τα γονίδια κάθε ατόμου ενδέχεται να μεταβάλλουν τη σχέση καφέ και υγείας. Επομένως, η αύξηση της καφεΐνης δεν είναι πάντοτε καλύτερη επιλογή, ιδιαίτερα για όσους έχουν χαμηλή ανοχή ή συγκεκριμένη γενετική προδιάθεση.
Η έρευνα στρέφεται σε εξατομικευμένη διατροφή
Ο καφές διαθέτει, επίσης, πολλά συστατικά που ενδέχεται να συνεργάζονται και να επηρεάζουν τις διαδικασίες της γήρανσης. Για να διερευνήσουν τις επιδράσεις τους, οι επιστήμονες σκοπεύουν να μελετήσουν πώς ορισμένες βιοδραστικές ενώσεις του καφέ αλληλεπιδρούν με γενετικούς και μεταβολικούς δείκτες γήρανσης, με επίκεντρο τις γυναίκες. Όπως σημειώνουν, η πληρέστερη γνώση αυτών των μηχανισμών μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση εξατομικευμένων διατροφικών προσεγγίσεων με στόχο τη μακροζωία.
Τα βασικά συμπεράσματα
- Σε έρευνα που παρακολούθησε σχεδόν 50.000 γυναίκες επί 30 χρόνια, η κατανάλωση καφέ με καφεΐνη συσχετίστηκε με υγιή γήρανση.
- Όσες κατανάλωναν καφέ στη μέση ηλικία εμφάνισαν κατά 2%-5% υψηλότερες πιθανότητες να γεράσουν υγιείς, ενώ δεν καταγράφηκαν αντίστοιχα οφέλη για το τσάι και τον ντεκαφεϊνέ.
- Η μέτρια πρόσληψη καφέ, έως πέντε μικρά φλιτζάνια την ημέρα, συνδέεται με θετικά αποτελέσματα για την υγεία και την ψυχική ευεξία.
- Από την άλλη, τα αναψυκτικά τύπου κόλα φαίνεται να συνδέονται με 20%-60% μικρότερες πιθανότητες υγιούς γήρανσης.
- Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ έχει σημασία όταν συνοδεύεται από άλλες υγιεινές συνήθειες που προάγουν την υγεία.
- Οι επόμενες μελέτες θα διερευνήσουν τον καφέ σε συνάρτηση με γενετικούς παράγοντες και τη μακροπρόθεσμη υγεία, ώστε να υποστηριχθούν εξατομικευμένες διατροφικές επιλογές.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/kafes-charizei-makrozoia-kai-eyexia-stis-gynaikes/9834
