Μνήμη μετά τα 60: Η φροντίδα των εγγονιών μπορεί να βοηθήσει, σύμφωνα με μελέτη

Η φροντίδα των εγγονιών μπορεί να συμβάλει στην προστασία από την απώλεια μνήμης σε μεγαλύτερη ηλικία, σύμφωνα με νέα μελέτη. Η συμμετοχή σε αθλητικούς συλλόγους, ο εθελοντισμός και η εκμάθηση μιας νέας δεξιότητας φαίνεται επίσης να κρατούν το μυαλό σε εγρήγορση, ενώ η συμμετοχή σε εκκλησιαστικές ή πολιτικές ομάδες έχει μικρή διαφορά.

Οι Κινέζοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η τακτική συμμετοχή σε τουλάχιστον τρεις δραστηριότητες που σχετίζονται με καλύτερη γνωστική λειτουργία είχε την ισχυρότερη επίδραση. Τα μεγαλύτερα οφέλη καταγράφηκαν στις γυναίκες άνω των 60 ετών.

Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από πέντε εθνικές έρευνες σε 24 χώρες, μεταξύ των οποίων η Αγγλία, οι ΗΠΑ, το Μεξικό και η Κίνα. Στην ανάλυση περιλήφθηκαν 57.793 άτομα ηλικίας 57 έως 73 ετών, τα οποία παρακολουθήθηκαν για έξι χρόνια κατά μέσο όρο.

Οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν για τις δραστηριότητες στις οποίες λάμβαναν μέρος. Η γνωστική τους επίδοση αξιολογήθηκε με τεστ μνήμης και ασκήσεις που μετρούσαν δεξιότητες όπως ο σχεδιασμός, η οργάνωση και η διεκπεραίωση πολλών εργασιών ταυτόχρονα. Στη συνέχεια, έλαβαν συνολική βαθμολογία γνωστικής επίδοσης.

Η φροντίδα παιδιών μπορεί να συμβάλει στην προστασία των συνδέσεων ανάμεσα στα εγκεφαλικά κύτταρα, αναφέρουν οι ερευνητές.

Ποιες δραστηριότητες συνδέθηκαν με καλύτερη γνωστική επίδοση

Η ομάδα από το Πανεπιστήμιο Shandong διαπίστωσε ότι όσοι συμμετείχαν σε κοινωνικές δραστηριότητες είχαν σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες από εκείνους που δεν συμμετείχαν.

Ο εθελοντισμός και η συμμετοχή σε αθλητικό σύλλογο συνδέθηκαν με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και στις πέντε έρευνες. Η παρακολούθηση εκπαιδευτικών μαθημάτων και η φροντίδα παιδιών συνδέθηκαν με υψηλότερες γνωστικές βαθμολογίες από χρονιά σε χρονιά.

Αντίθετα, η συμμετοχή σε πολιτικές, κοινοτικές, εκκλησιαστικές ή θρησκευτικές ομάδες δεν συνδέθηκε σταθερά με ενίσχυση των γνωστικών ικανοτήτων.

Περαιτέρω ανάλυση έδειξε ότι η επίδραση ήταν εντονότερη σε άτομα με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο, σε όσους ζούσαν μόνοι ή σε αγροτικές περιοχές, σε όσους δεν είχαν κατάθλιψη και σε άτομα φυσιολογικού βάρους. Μεγαλύτερη επίδραση καταγράφηκε επίσης σε όσους κάπνιζαν και κατανάλωναν αλκοόλ.

Σε άρθρο τους στο Journal of Epidemiology & Community Health, οι ερευνητές ανέφεραν ότι τα ευρήματα υποστηρίζουν την υπόθεση «ή το χρησιμοποιείς ή το χάνεις». Σύμφωνα με αυτήν, οι δραστηριότητες που διεγείρουν τον εγκέφαλο ενισχύουν τις συνδέσεις μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων και συμβάλλουν στη δημιουργία νέων, διατηρώντας τη γνωστική λειτουργία.

Πρόσθεσαν ότι τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη σημασία της κοινωνικής συμμετοχής ως «παράγοντα που μπορεί δυνητικά να τροποποιηθεί» για την πρόληψη της γνωστικής έκπτωσης.

Η γνωστική έκπτωση και ο κίνδυνος άνοιας

Τα προβλήματα μνήμης μπορεί, ωστόσο, να αποτελούν και ένδειξη άνοιας, μιας πάθησης που επηρεάζει τη μνήμη και αφορά σχεδόν ένα εκατομμύριο ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο και επτά εκατομμύρια στις ΗΠΑ.

Σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο ζουν με άνοια, ενώ ο αριθμός αυτός προβλέπεται να φτάσει τα 1,4 εκατομμύρια έως το 2040.

Μελέτες εκτιμούν ότι περίπου το 10-20% των ενηλίκων ηλικίας 65 ετών και άνω έχει ήπια γνωστική διαταραχή: προβλήματα στη σκέψη και τη μνήμη που δεν είναι αρκετά σοβαρά ώστε να τεθεί διάγνωση άνοιας. Ωστόσο, περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους με ήπια γνωστική διαταραχή εμφανίζει άνοια μέσα σε πέντε χρόνια.

Τα νέα ευρήματα έρχονται μετά από σημαντική έκθεση του Lancet το 2024, σύμφωνα με την οποία σχεδόν οι μισές περιπτώσεις άνοιας θα μπορούσαν να αποφευχθούν με την υιοθέτηση πιο υγιεινού τρόπου ζωής και την αντιμετώπιση συχνών προβλημάτων υγείας, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση.