Σύνδρομο PMOS και παχυσαρκία: Πώς συνδέονται, ποια είναι τα συμπτώματα και η αντιμετώπιση

Η παχυσαρκία και η αύξηση βάρους είναι συχνές σε άτομα με πολυενδοκρινικό μεταβολικό ωοθηκικό σύνδρομο (PMOS), που ήταν παλαιότερα γνωστό ως σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS). Η αντίσταση στην ινσουλίνη, η οποία συχνά σχετίζεται με το σύνδρομο, μπορεί να παίζει ρόλο. Αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, τακτική άσκηση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, φαρμακευτική αγωγή μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση του βάρους.

Το PMOS επηρεάζει περίπου 1 στα 10 άτομα που κατά τη γέννηση κατατάχθηκαν στο γυναικείο φύλο. Συνδέεται με μεταβολικές δυσκολίες και ορμονικές ανισορροπίες που μπορούν να επηρεάσουν τη γενικότερη υγεία, ενώ αποτελεί συχνή αιτία υπογονιμότητας. Δεν εμφανίζουν όλα τα άτομα με PMOS παχυσαρκία, αλλά η αύξηση βάρους και η παχυσαρκία είναι συχνές.

Τον Μάιο του 2026, διεθνείς ειδικοί άλλαξαν επίσημα την ονομασία του PCOS σε πολυενδοκρινικό μεταβολικό ωοθηκικό σύνδρομο (PMOS), θεωρώντας ότι η νέα ονομασία αποδίδει καλύτερα το γεγονός πως η πάθηση επηρεάζει ολόκληρο τον οργανισμό. Οι δύο όροι αναμένεται να χρησιμοποιούνται παράλληλα για αρκετά χρόνια, ενώ η πλήρης ενσωμάτωση της νέας ονομασίας σε διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες και ασφαλιστικά έγγραφα αναμένεται έως το 2028.

Πώς συνδέονται το PMOS και η παχυσαρκία;

Οι ερευνητές συμφωνούν ότι υπάρχει ισχυρή σύνδεση ανάμεσα στο PMOS και την παχυσαρκία. Σύμφωνα με μελέτες, το 38–88% των ατόμων με PMOS έχουν υπέρβαρο ή παχυσαρκία.

Η ακριβής σχέση δεν είναι γνωστή. Ωστόσο, μελέτες έχουν εντοπίσει μηχανισμούς που μπορεί να μεσολαβούν στις επιδράσεις της αύξησης βάρους στο PMOS, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη και οι επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στον οργανισμό τα αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα.

Τα ευρήματα υποδεικνύουν επίσης ότι η αύξηση βάρους και η παχυσαρκία μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνιση του PMOS. Από την άλλη πλευρά, το PMOS μπορεί να συμβάλλει σε περαιτέρω αύξηση βάρους και να δυσκολεύει την απώλειά του. Ορισμένοι ειδικοί επισημαίνουν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να αποσαφηνιστεί αυτή η σχέση.

Πώς επηρεάζει η παχυσαρκία το PMOS;

Η παχυσαρκία μπορεί να επιδεινώσει αρκετές εκδηλώσεις του PMOS, μεταξύ άλλων την αντίσταση στην ινσουλίνη, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και τα προβλήματα αναπαραγωγικής υγείας.

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) ορίζουν την παχυσαρκία ως δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) 30 ή μεγαλύτερο. Ο ΔΜΣ χρησιμοποιείται συχνά ως εργαλείο διαλογής για την αξιολόγηση της παχυσαρκίας, αλλά δεν αποτελεί μέτρο της συνολικής υγείας ενός ατόμου.

Τα άτομα με PMOS διατρέχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο για άλλες παθήσεις, όπως:

• διαβήτη
• διαβήτη κύησης
• καρδιοπάθεια
• υψηλή αρτηριακή πίεση
• υψηλή χοληστερόλη
• υπνική άπνοια
• εγκεφαλικό επεισόδιο

Η παχυσαρκία μπορεί να αυξήσει ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο εμφάνισης αυτών των παθήσεων και να επιδεινώσει την κατάστασή τους όταν ήδη υπάρχουν.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η παχυσαρκία στο PMOS;

Οι γιατροί αναγνωρίζουν ότι η παχυσαρκία αποτελεί σημαντικό ζήτημα για τα άτομα με PMOS. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες υπογραμμίζουν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα και ενημέρωση σχετικά με τη διαχείρισή της σε αυτή την ομάδα.

Η αρχική προσέγγιση για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε άτομα με PMOS περιλαμβάνει συνήθως αλλαγές στον τρόπο ζωής: τροποποίηση των διατροφικών συνηθειών και αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Πολλοί γιατροί συστήνουν επίσης την υποστήριξη από διαιτολόγο.

Μια ακόμη συχνή επιλογή είναι η μετφορμίνη, φάρμακο που χρησιμοποιείται συχνά για την αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2. Δεν έχει εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) ειδικά για τη θεραπεία του PMOS. Ωστόσο, οι γιατροί μπορεί να τη συνταγογραφήσουν για χρήση εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων, δηλαδή για πάθηση για την οποία δεν έχει εγκριθεί επίσημα, με στόχο τη διαχείριση της αντίστασης στην ινσουλίνη που σχετίζεται με το PMOS.

Η μετφορμίνη μπορεί να συμβάλει στη μείωση των επιπέδων ινσουλίνης και ανδρογόνων. Έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της σωματικής μάζας και στη βελτίωση των επιπέδων χοληστερόλης.

Ποια είναι τα συμπτώματα του PMOS;

Τα συμπτώματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Συχνές αρχικές εκδηλώσεις είναι:

• ακανόνιστη περίοδος
• κύστεις στις ωοθήκες
• αυξημένη τριχοφυΐα στο σώμα
• ακμή
• αραίωση των μαλλιών
• αύξηση βάρους

Άλλα πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• κόπωση
• υπογονιμότητα
• σκούρες περιοχές στο δέρμα
• πυελικό πόνο
• μεταβολές στη διάθεση
• κατάθλιψη
• προβλήματα ύπνου

Ποιες θεραπείες χρησιμοποιούνται για το PMOS;

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και η μετφορμίνη είναι δύο συχνές αρχικές προσεγγίσεις. Άλλες θεραπείες στοχεύουν στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων συμπτωμάτων και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• ορμονική αντισύλληψη
• φάρμακα κατά των ανδρογόνων
• φάρμακα που βοηθούν στην πρόκληση ωορρηξίας

Οι διαθέσιμες επιλογές εξαρτώνται από τα συμπτώματα και συζητούνται με τον γιατρό.

Συχνές ερωτήσεις

Προκαλεί η παχυσαρκία PMOS;

Η ακριβής αιτία του PMOS δεν είναι γνωστή. Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι η αύξηση βάρους και η παχυσαρκία μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνισή του. Αντίστροφα, το PMOS μπορεί επίσης να συμβάλει στην αύξηση βάρους και την παχυσαρκία.

Πόσο συχνή είναι η παχυσαρκία στο PMOS;

Σύμφωνα με ορισμένες έρευνες, παχυσαρκία ή υπέρβαρο εμφανίζει περίπου το 38–88% των ατόμων με PMOS.

Τι σημαίνει ο όρος «κοιλιά PMOS»;

Ο όρος περιγράφει την περίσσεια λίπους που συσσωρεύεται στην κοιλιά και αυξάνει την αναλογία μέσης προς γοφούς. Το σχήμα μπορεί να θυμίζει περισσότερο μήλο παρά αχλάδι. Η συγκέντρωση λίπους στην κοιλιακή χώρα είναι συχνή στο PMOS.

Τι να θυμάστε

Η παχυσαρκία και το PMOS συνδέονται, αν και δεν είναι σαφές αν η παχυσαρκία προκαλεί το σύνδρομο ή αν το PMOS οδηγεί σε αύξηση βάρους που μπορεί να καταλήξει σε παχυσαρκία. Η διαχείριση συχνά περιλαμβάνει αλλαγές στη διατροφή και περισσότερη σωματική δραστηριότητα, ενώ ο γιατρός μπορεί να εξετάσει και τη χρήση μετφορμίνης. Οι αποφάσεις για τη θεραπεία λαμβάνονται σε συνεργασία με τον γιατρό.