Το χάσμα στο προσδόκιμο ζωής ανδρών και γυναικών παραμένει σταθερό, με τις γυναίκες να ζουν κατά μέσο όρο 5 χρόνια περισσότερο. Σύμφωνα με εικοσαετή ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, η διαφορά εξακολουθεί να είναι σημαντική ακόμη και μετά τον συνυπολογισμό παραγόντων υγείας, τρόπου ζωής και κοινωνικοδημογραφικών συνθηκών.
Ο κίνδυνος θανάτου από οποιαδήποτε αιτία είναι 63% υψηλότερος στους άνδρες, εύρημα που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο βιολογικών αιτιών, όπως οι ορμόνες και οι ανοσολογικές αποκρίσεις. Οι γυναίκες, παρότι έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο, συχνά ζουν με περισσότερα προβλήματα υγείας, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της ποιότητας ζωής.
Στις ΗΠΑ, η διαφορά στο προσδόκιμο ζωής αποτελεί ένα διαχρονικό φαινόμενο: οι άνδρες ζουν περίπου 5 χρόνια λιγότερο από τις γυναίκες, δηλαδή 76 αντί 81 έτη. Το χάσμα δεν έχει μειωθεί παρά τις εξελίξεις στην ιατρική και τη δημόσια υγεία, ενώ οι αιτίες του εξακολουθούν να διερευνώνται.
Η ερμηνεία της διαφοράς ποικίλλει: ορισμένοι την αποδίδουν σε εξελικτικούς βιολογικούς μηχανισμούς και άλλοι σε εξωτερικές επιδράσεις, όπως ο τρόπος ζωής. Ωστόσο, εικοσαετής ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open διαπίστωσε ότι το χάσμα παραμένει και όταν συνυπολογίζονται πολλοί συμπεριφορικοί, κλινικοί και κοινωνικοδημογραφικοί παράγοντες.
Πώς σχεδιάστηκε η εικοσαετής ανάλυση
Για τη μελέτη, οι ερευνητές αξιοποίησαν στοιχεία περίπου 47.000 ενηλίκων στις ΗΠΑ, οι οποίοι έλαβαν μέρος στο National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) από το 1999 έως το 2016. Τα δεδομένα συσχετίστηκαν με το National Death Index μέχρι το τέλος του 2018, ώστε να παρακολουθηθεί η θνησιμότητα σε βάθος χρόνου.
Η ανάλυση κάλυψε τη συνολική θνησιμότητα, αλλά και τις εννέα βασικότερες αιτίες θανάτου. Σε αυτές περιλαμβάνονταν τα καρδιαγγειακά νοσήματα, οι κακοήθειες, οι ακούσιοι τραυματισμοί και το Αλτσχάιμερ.
Πριν συγκρίνουν άνδρες και γυναίκες, οι ερευνητές έλαβαν υπόψη ευρύ φάσμα μεταβλητών: ηλικία, φυλή και εθνικότητα, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ, χρόνιες παθήσεις όπως διαβήτης και υπέρταση, καθώς και την αυτοαξιολόγηση της υγείας. Συνυπολογίστηκαν επίσης η πρόσβαση σε περίθαλψη, η εκπαίδευση, το εισόδημα, η οικογενειακή κατάσταση, η ασφαλιστική κάλυψη, οι επαγγελματικοί παράγοντες κινδύνου, η σωματική δραστηριότητα και ο δείκτης μάζας σώματος.
Τι διατηρεί το χάσμα θνησιμότητας μεταξύ των φύλων;
Η διαφορά στη θνησιμότητα παρέμεινε έντονη, ακόμη και αφού οι ερευνητές προσαρμόστηκαν για όλους τους συμπεριφορικούς, κλινικούς και κοινωνικοδημογραφικούς παράγοντες. Ειδικότερα, σε σύγκριση με τις γυναίκες, οι άνδρες είχαν 63% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι το αποτέλεσμα ενδέχεται να αντανακλά μια βαθύτερη, εγγενή διάσταση. Παρότι η μελέτη δεν εξέτασε απευθείας βιολογικούς δείκτες, θεωρούν πως οι ορμόνες του φύλου, τα χρωμοσώματα Χ και Υ και οι ανοσολογικές αποκρίσεις ενδέχεται να συνδέονται με τις διαφορές στην επιβίωση.
Κατά τους ερευνητές, η εξήγηση πιθανότατα δεν είναι ένας μόνο παράγοντας, αλλά «μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση γενετικής, περιβάλλοντος και εξελικτικών πιέσεων».
Προσδόκιμο και ποιότητα ζωής
Η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής δεν σημαίνει απαραίτητα και λιγότερα προβλήματα υγείας: οι γυναίκες συχνά ζουν με περισσότερες παθήσεις και αναπηρίες. Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι γυναίκες συμμετέχουσες ανέφεραν «εξαιρετική» υγεία πολύ λιγότερο συχνά από τους άνδρες.
Η νέα ανάλυση καταλήγει ότι η θνησιμότητα των ανδρών παραμένει σημαντικά υψηλότερη από εκείνη των γυναικών, ακόμη και μετά τον υπολογισμό σχεδόν όλων των μετρήσιμων εξωτερικών παραγόντων. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι αντίστοιχες τάσεις έχουν καταγραφεί διεθνώς, αν και με λιγότερο αυστηρές αναλύσεις. Αν το φαινόμενο επιβεβαιωθεί σε χώρες και πολιτισμούς με διαφορετικά χαρακτηριστικά, θα ενισχυθεί η υπόθεση ότι έχει βιολογική βάση.
Τι δείχνουν τα βασικά ευρήματα
- Οι γυναίκες ζουν κατά μέσο όρο 5 χρόνια περισσότερο από τους άνδρες, και η διαφορά διατηρείται παρά την πρόοδο της ιατρικής και της δημόσιας υγείας.
- Ο κίνδυνος θανάτου από κάθε αιτία είναι 63% υψηλότερος στους άνδρες, στοιχείο που μπορεί να υποδηλώνει βιολογικά αίτια, όπως οι ορμόνες και οι ανοσολογικές αποκρίσεις.
- Εικοσαετής ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open έδειξε ότι το χάσμα θνησιμότητας επιμένει αφού ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες κινδύνου.
- Οι γυναίκες, παρά το μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, αντιμετωπίζουν συχνά περισσότερα προβλήματα υγείας και αναπηρίες, γεγονός που κάνει σημαντική την ποιότητα ζωής.
- Η διαφορά στη θνησιμότητα μπορεί να σχετίζεται με σύνθετη αλληλεπίδραση γενετικών, περιβαλλοντικών και εξελικτικών παραγόντων.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/to-alyto-pazl-tis-makrozoias-giati-zoyn-oi-gynaikes-perissotero-apo-toys-andres/21937
