Το κείμενο εξετάζει πώς σχετίζονται οι διατροφικές συνήθειες με την παιδική παχυσαρκία και τονίζει ότι οι σωστές πρακτικές αρχίζουν να διαμορφώνονται από τους πρώτους μήνες. Ο ΕΟΔΥ χαρακτηρίζει την παχυσαρκία σοβαρό ζήτημα Δημόσιας Υγείας και επισημαίνει τα ανησυχητικά ποσοστά που καταγράφονται σε παιδιά και εφήβους στην Ελλάδα.
Η υγιεινή διατροφή, με άφθονα φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης, στηρίζει την ομαλή ανάπτυξη και συμβάλλει στην πρόληψη της παχυσαρκίας. Καθοριστική είναι η συμβολή των γονέων και των φροντιστών, καθώς τα παιδιά διαμορφώνουν τα διατροφικά τους πρότυπα μιμούμενα τις δικές τους συνήθειες.
Στο ενημερωτικό δελτίο του Μαΐου, ο ΕΟΔΥ περιγράφει την παχυσαρκία ως πολυπαραγοντική νόσο, η οποία χαρακτηρίζεται από υπερβολική συσσώρευση λιπώδους ιστού. Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα Δημόσιας Υγείας, καθώς συνδέεται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο για πολλά μη μεταδοτικά νοσήματα, που επιβαρύνουν την υγεία και την ποιότητα ζωής του ατόμου.
Τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) δείχνουν ότι η παχυσαρκία γίνεται συχνότερη διεθνώς εδώ και 30 χρόνια. Στους ενήλικες άνω των 18 ετών το ποσοστό φαίνεται να έχει υπερδιπλασιαστεί, από 7% το 1990 σε 16% το 2022, ενώ στα παιδιά και τους εφήβους 5-19 ετών έχει τετραπλασιαστεί, από 2% σε 8%. Η Έκθεση του Γραφείου του ΠΟΥ για την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια, το 2022, αναφέρει ότι η παχυσαρκία τείνει να αποκτά επιδημικές διαστάσεις: υπέρβαρο ή παχυσαρκία αφορά το 60% των ενηλίκων και ένα στα τρία παιδιά, συγκεκριμένα το 29% των αγοριών και το 27% των κοριτσιών.
Στην Ευρώπη, η Ελλάδα κατατάσσεται τρίτη ως προς τα υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά κάτω των 5 ετών, δεύτερη στις ηλικίες 5-9 ετών και πρώτη στις ηλικίες 10-19 ετών. Παράλληλα, η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα καταγράφει ότι το 2022 ήταν υπέρβαρος ή παχύσαρκος ένας στους τέσσερις εφήβους 15 ετών (28%). Το ποσοστό αυτό φαίνεται υψηλότερο από εκείνο άλλων ευρωπαϊκών χωρών, αλλά και από το 22% που είχε καταγραφεί το 2018, ενώ τα αγόρια εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα να είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα σε σύγκριση με τα κορίτσια.
Στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η μη σωστή διατροφή αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα υπερβολικής αύξησης βάρους ή παχυσαρκίας.
Πρόσφατο άρθρο του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Η.Π.Α. (CDC) αναφέρει ότι οι υγιεινές διατροφικές πρακτικές αρχίζουν να παγιώνονται στα πρώτα χρόνια της ζωής. Οι πρώτες εμπειρίες των παιδιών με τις τροφές επηρεάζουν τον τρόπο διατροφής τους αργότερα, γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία να περιλαμβάνονται στο διαιτολόγιό τους φρούτα και λαχανικά, τα οποία συμβάλλουν στη σωστή ανάπτυξη. Η καθημερινή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών είναι καθοριστική για τη σωματική και νευρολογική αύξηση και ανάπτυξη των παιδιών και χρειάζεται να προσφέρονται στα γεύματα και στα σνακ με διαφορετικούς τρόπους, φρέσκα ή κατεψυγμένα. Για μεγαλύτερο θρεπτικό όφελος, προτιμώνται φρέσκα φρούτα και λαχανικά ψητά ή βραστά αντί για τηγανητά. Οι γονείς μπορούν να ενθαρρύνουν την ποικιλία, επιλέγοντας φρούτα και λαχανικά σε διαφορετικά χρώματα και φτιάχνοντας ένα πολύχρωμο πιάτο σαν ουράνιο τόξο, που βοηθά στην πρόσληψη πολλών απαραίτητων θρεπτικών συστατικών από τη διατροφή.
Στους 6 μήνες αρχίζει η εισαγωγή στερεών τροφών στο διαιτολόγιο του βρέφους, ενώ το μητρικό ή βρεφικό γάλα εξακολουθεί να αποτελεί την κύρια πηγή θρέψης. Δεν προβλέπεται συγκεκριμένη σειρά για την προσθήκη των τροφών. Από τους 7-8 μήνες, το παιδί μπορεί να τρώει διάφορα τρόφιμα από διαφορετικές ομάδες, ώστε να λαμβάνει τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία που είναι αναγκαία για την υγιή ανάπτυξή του. Από τους 6 έως τους 12 μήνες, με την έναρξη των στερεών, συνιστάται να προσφέρεται νερό και να συνεχίζεται ο θηλασμός ή η χορήγηση τροποποιημένου βρεφικού γάλακτος. Κατά το πρώτο έτος ζωής συνιστάται να αποφεύγεται η κατανάλωση χυμών φρούτων και φρέσκου αγελαδινού γάλακτος.
Μετά τον πρώτο χρόνο της ζωής του, το παιδί αρχίζει να τρώει ό,τι και η υπόλοιπη οικογένεια. Όταν γονείς και φροντιστές ακολουθούν υγιεινό διατροφικό πρότυπο, με φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, άπαχες πρωτεΐνες και γαλακτοκομικά με λίγα λιπαρά, ενώ περιορίζουν τα τρόφιμα με πολύ αλάτι και πρόσθετα σάκχαρα, ενθαρρύνουν τα παιδιά να αποδεχτούν και να υιοθετήσουν υγιεινές διατροφικές συνήθειες. Τα παιδιά διαμορφώνουν τη συμπεριφορά τους βλέποντας και αντιγράφοντας τα μέλη της οικογένειάς τους.
Η ισορροπημένη, υγιεινή διατροφή έχει ουσιαστική συμβολή στην υγιή ανάπτυξη των παιδιών, μεταξύ άλλων και του εγκεφάλου. Παράλληλα, βοηθά στη διατήρηση υγιούς δέρματος, δοντιών και ματιών, ενισχύει οστά και μυς, υποστηρίζει την ομαλή λειτουργία του πεπτικού και την άμυνα του οργανισμού, ενώ προλαμβάνει την παχυσαρκία.
Φωτογραφία: iStock
Συνοπτικά
- Τα θεμέλια της σωστής διατροφής μπαίνουν κατά τους πρώτους μήνες της ζωής και είναι καθοριστικά για την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας.
- Η Ελλάδα βρίσκεται στις υψηλές θέσεις της Ευρώπης ως προς τα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών: ένα στα τρία παιδιά είναι υπέρβαρο.
- Μια υγιεινή διατροφή με άφθονα φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης είναι απαραίτητη για την υγιή ανάπτυξη και την πρόληψη μη μεταδοτικών νοσημάτων.
- Οι γονείς και όσοι φροντίζουν τα παιδιά καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τα διατροφικά τους πρότυπα, αφού τα παιδιά αντιγράφουν τις συνήθειές τους.
- Όταν η οικογένεια υιοθετεί υγιεινές διατροφικές επιλογές, τα παιδιά είναι πιο πιθανό να τις αποδεχτούν.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/paidi-kai-pachysarkia-oi-sostes-diatrofikes-synitheies-themelionontai-apo-toys-protoys-mines-zois/9361
