Πόνος στον αυχένα: αιτίες και αντιμετώπιση

Τι είναι το αυχενικό σύνδρομο

Ο πόνος στον αυχένα μπορεί να έχει διαφορετικές αιτίες και δεν προέρχεται πάντα από το ίδιο σημείο. Μπορεί να αφορά τους μυς, τα οστά, τις αρθρώσεις, τους τένοντες, τους συνδέσμους ή τα νεύρα. Μερικές φορές, ο πόνος που αισθάνεσαι εκεί μπορεί να προέρχεται από τον ώμο, τη γνάθο, το κεφάλι ή το πάνω μέρος των χεριών. Συχνές αιτίες είναι η μυϊκή καταπόνηση, η παρατεταμένη κακή στάση και οι τραυματισμοί.

Μια άλλη αιτία είναι η αυχενική σπονδύλωση, δηλαδή η φθορά των οστών και των δίσκων του αυχένα που συμβαίνει με την ηλικία. Οι δίσκοι είναι μαλακά τμήματα ιστού ανάμεσα στα οστά της σπονδυλικής στήλης. Πολλοί άνθρωποι με αυτές τις αλλαγές δεν έχουν συμπτώματα. Ο περισσότερος πόνος στον αυχένα διαρκεί λίγες εβδομάδες. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και μπορεί να περιλαμβάνει ασκήσεις, ανακούφιση του πόνου και φυσικοθεραπεία. Χειρουργείο χρειάζεται σπάνια, ενώ στην αυχενική σπονδύλωση ο πόνος και η δυσκαμψία μπορεί να επανέλθουν.

Πώς εξελίσσεται και αν θεραπεύεται

Ο περισσότερος πόνος στον αυχένα υποχωρεί μέσα σε λίγες εβδομάδες. Στην αυχενική σπονδύλωση, η θεραπεία συνήθως χρειάζεται λίγες εβδομάδες για να δράσει, αλλά ο πόνος και η δυσκαμψία μπορεί να επανέλθουν. Χειρουργείο χρειάζεται σπάνια και δεν αποτελεί πάντα οριστική λύση, αν και μπορεί να σταματήσει την επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Συμπτώματα αυχενικού συνδρόμου

Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με την αιτία του πόνου. Η αυχενική σπονδύλωση μπορεί επίσης να υπάρχει χωρίς να προκαλεί ενοχλήματα.

• Πόνος στον αυχένα Μπορεί να επιδεινώνεται με την κίνηση.
• Δυσκαμψία Δυσκολία να κινήσεις ελεύθερα τον αυχένα.
• Πόνος στον ώμο Μπορεί να συνοδεύει τον πόνο στον αυχένα, όπως στην αυχενική σπονδύλωση.
• Πονοκέφαλος Στην αυχενική σπονδύλωση συχνά ξεκινά από το πίσω μέρος του αυχένα.
• Μυρμήγκιασμα στο χέρι Χρειάζεται ιατρική εκτίμηση, ιδιαίτερα αν συνυπάρχει πόνος στον αυχένα ή στο χέρι.
• Βάρος ή αδυναμία Στα χέρια ή στα πόδια· χρειάζεται επείγουσα ιατρική εκτίμηση.

Ο περισσότερος πόνος στον αυχένα κρατά λίγες εβδομάδες. Στην αυχενική σπονδύλωση, ο πόνος και η δυσκαμψία στον αυχένα και στους ώμους μπορεί να υποχωρούν και να επανέρχονται.

Τα ίδια συμπτώματα μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Αν σε ανησυχούν, συζήτησέ τα με τον γιατρό σου.

Αιτίες αυχενικού συνδρόμου και παράγοντες κινδύνου

Συχνή αιτία είναι η μυϊκή καταπόνηση ή ένταση, για παράδειγμα όταν κάθεσαι πολλή ώρα μπροστά σε υπολογιστή. Ο ύπνος σε άβολη θέση, η υπερβολική άσκηση, η πίεση σε νεύρο και οι τραυματισμοί από πτώσεις ή τροχαία μπορούν επίσης να προκαλέσουν πόνο. Ο τραυματισμός τύπου «μαστιγίου» αφορά τους μαλακούς ιστούς του αυχένα. Η αυχενική σπονδύλωση σχετίζεται με τη φθορά των οστών και των δίσκων του αυχένα καθώς μεγαλώνεις. Είναι συχνή μετά τα 40, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε μικρότερη ηλικία, ιδίως αν έχει προηγηθεί τραυματισμός ή υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

• Παρατεταμένη παραμονή στην ίδια θέση, όπως μπροστά σε υπολογιστή.
• Κακή στάση σώματος.
• Ύπνος σε άβολη θέση.
• Υπερβολική καταπόνηση κατά την άσκηση.
• Προηγούμενος τραυματισμός του αυχένα, για την αυχενική σπονδύλωση.
• Ηλικία άνω των 40 ετών, για την αυχενική σπονδύλωση.
• Οικογενειακό ιστορικό αυχενικής σπονδύλωσης.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Αν ο γιατρός σου υποψιάζεται αυχενική σπονδύλωση, θα εξετάσει τον αυχένα και τους ώμους σου. Μπορεί επίσης να ελέγξει τα αντανακλαστικά σου και να παρατηρήσει πώς περπατάς. Ανάλογα με τα συμπτώματα, μπορεί να χρειαστούν ακτινογραφίες ή άλλες απεικονιστικές εξετάσεις.

• Κλινική εξέταση του αυχένα και των ώμων.
• Έλεγχος αντανακλαστικών.
• Αξιολόγηση του περπατήματος.
• Ακτινογραφίες ή άλλες απεικονιστικές εξετάσεις, ανάλογα με τα συμπτώματα.

Θεραπεία αυχενικού συνδρόμου

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Μπορεί να περιλαμβάνει ήπιες ασκήσεις, βελτίωση της στάσης, ανακούφιση του πόνου και φυσικοθεραπεία. Για την κατάλληλη φαρμακευτική επιλογή, συζήτησε με τον γιατρό σου. Στην αυχενική σπονδύλωση συνήθως ενθαρρύνεται η συνέχιση των καθημερινών δραστηριοτήτων όσο είναι δυνατόν. Αν τα συμπτώματα δεν βελτιωθούν μέσα σε λίγες εβδομάδες, μπορεί να χρειαστεί φυσικοθεραπεία. Χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται μόνο σε συγκεκριμένα προβλήματα πίεσης νεύρου ή προσβολής του νωτιαίου μυελού.

• ΑναλγητικάΗ παρακεταμόλη και η ιβουπροφαίνη αναφέρονται για ανακούφιση του πόνου. Η ιβουπροφαίνη χρησιμοποιείται επίσης τοπικά σε γέλη.
• Ασκήσεις και φυσικοθεραπείαΉπιες ασκήσεις του αυχένα και βελτίωση της στάσης μπορούν να βοηθήσουν. Η φυσικοθεραπεία είναι επιλογή όταν τα συμπτώματα επιμένουν.
• ΜυοχαλαρωτικάΟ γιατρός μπορεί να τα συνταγογραφήσει στην αυχενική σπονδύλωση όταν ο πόνος υποχωρεί και επανέρχεται για μεγάλο διάστημα.
• Χειρουργική αντιμετώπισηΣτην αυχενική σπονδύλωση εξετάζεται αν ένας δίσκος ή οστό πιέζει νεύρο ή αν υπάρχει πρόβλημα στον νωτιαίο μυελό. Δεν εξασφαλίζει πάντα ίαση, αλλά μπορεί να αποτρέψει την επιδείνωση.

Τη θεραπεία και τη δόση κάθε φαρμάκου τις ορίζει ο γιατρός σου. Μην ξεκινάς και μη σταματάς φάρμακα μόνος σου.

Τι μπορείς να κάνεις μόνος σου

• Χρησιμοποίησε χαμηλό, σταθερό μαξιλάρι.
• Δοκίμασε ζεστό ή κρύο επίθεμα στον αυχένα, τυλιγμένο σε πετσέτα.
• Δοκίμασε ήπιες ασκήσεις ευλυγισίας του αυχένα.
• Βελτίωσε τη στάση του σώματός σου.
• Διατήρησε την κίνηση του αυχένα, εκτός αν ο γιατρός σου έχει δώσει διαφορετική οδηγία.
• Μη χρησιμοποιείς αυχενικό κολάρο χωρίς οδηγία γιατρού.
• Απόφυγε την οδήγηση, το ποδήλατο ή άλλη επικίνδυνη δραστηριότητα αν δεν μπορείς να κινήσεις επαρκώς τον αυχένα σου.

Πρόληψη: πώς προστατεύεσαι

Η στάση του σώματος, η θέση στον ύπνο και η αποφυγή της παρατεταμένης ακινησίας του αυχένα μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη του πόνου.

• Στον ύπνο, κράτησε το κεφάλι στο ίδιο ύψος με το υπόλοιπο σώμα.
• Χρησιμοποίησε σταθερό στρώμα.
• Κάθισε με τον κορμό όρθιο, φέρνοντας απαλά τους ώμους και τον αυχένα προς τα πίσω.
• Μην κρατάς τον αυχένα στην ίδια θέση για πολλή ώρα, όπως όταν κάθεσαι σε γραφείο.
• Απόφυγε να κοιμάσαι μπρούμυτα.
• Μη στρίβεις τον αυχένα όταν είσαι στο κρεβάτι.

Επιπλοκές αυχενικού συνδρόμου

• Αυχενική ριζοπάθεια: πίεση ενός νεύρου από δίσκο ή οστό στην αυχενική σπονδύλωση.
• Αυχενική μυελοπάθεια: πρόβλημα στον νωτιαίο μυελό στην αυχενική σπονδύλωση.

Πότε χρειάζεσαι άμεσα βοήθεια

Πότε να δεις γιατρό σύντομα

• Ζήτησε επείγουσα ιατρική εκτίμηση αν ο πόνος είναι έντονος και ξεκινά ξαφνικά ή επιδεινώνεται γρήγορα.
• Ζήτησε επείγουσα ιατρική εκτίμηση αν έχεις βάρος ή αδυναμία στα χέρια ή στα πόδια.
• Ζήτησε επείγουσα ιατρική εκτίμηση αν έχεις μυρμήγκιασμα στο χέρι μαζί με πόνο στον αυχένα ή στο χέρι ή αν πονάς ανάμεσα στις ωμοπλάτες.
• Κλείσε ραντεβού αν ο πόνος ή η δυσκαμψία δεν υποχωρούν μετά από λίγες εβδομάδες ή αν ο πόνος χειροτερεύει με την κίνηση.
• Μίλησε με τον γιατρό σου αν τα αναλγητικά δεν έχουν βοηθήσει ή αν ανησυχείς για τον πόνο.
• Ζήτησε ιατρική εκτίμηση αν το χέρι σου είναι κρύο ή έχεις άλλα συμπτώματα μαζί με τον πόνο.

Ποιος γιατρός: Ορθοπαιδικός, Φυσίατρος. Εφημερεύοντα νοσοκομεία σήμερα

Συχνές ερωτήσεις για το αυχενικό σύνδρομο