Το θέμα αφορά τις τρεις βασικές κατηγορίες δύσκολων συναδέλφων στον εργασιακό χώρο: όσους συνεισφέρουν λίγο, τους διαρκώς αρνητικούς και εκείνους που εμφανίζουν παραβατική συμπεριφορά.
Η άμεση επικοινωνία μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματική επιλογή αντί για την αποφυγή ειλικρινών συζητήσεων, συμβάλλοντας στη μείωση του άγχους και στη βελτίωση της συνεργασίας.
Η εμπιστοσύνη και η αλληλοκατανόηση ανάμεσα στους συναδέλφους μπορούν να ενισχυθούν με τη ρύθμιση των συναισθημάτων και τεχνικές όπως οι «I-statements», με αποτέλεσμα πιο παραγωγικές σχέσεις στη δουλειά.
Σε σχεδόν κάθε εργασιακό χώρο συναντάμε συναδέλφους που δοκιμάζουν τα όριά μας με καθυστερήσεις, αρνητική στάση ή ακατάλληλα σχόλια. Η σύγχρονη ψυχολογική έρευνα υποδεικνύει μια πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση από το να συσσωρεύουμε ένταση ή να παραπονιόμαστε πίσω από την πλάτη τους.
Ποιες είναι οι συνηθέστερες κατηγορίες δύσκολων συναδέλφων και με ποιον τρόπο μπορούμε να τις διαχειριστούμε, περιορίζοντας το στρες και αναβαθμίζοντας ουσιαστικά τη συνεργασία;
Οι τρεις βασικές κατηγορίες δύσκολων συναδέλφων
Τα ερευνητικά ευρήματα κατατάσσουν τις προβληματικές συμπεριφορές στον χώρο εργασίας σε τρεις βασικές κατηγορίες:
- Εργαζόμενοι με «χαμηλή συνεισφορά»
Πρόκειται για εργαζόμενους που δεν αξιοποιούν στο έπακρο τις δυνατότητές τους ή δεν καλύπτουν τις απαιτήσεις της θέσης τους. Συχνά, αυτή η στάση σχετίζεται με περιορισμένο κίνητρο, επαγγελματική εξουθένωση (burnout) ή ανεπαρκή δέσμευση.
- Συνάδελφοι με διαρκώς αρνητική ή απαισιόδοξη στάση
Στην ομάδα, η σταθερή αρνητικότητα έχει συσχετιστεί με περισσότερο στρες και χαμηλότερη συλλογική απόδοση. Οι μελέτες αναφέρουν επίσης ότι τα συναισθήματα «μεταδίδονται» στον χώρο εργασίας (emotional contagion), επηρεάζοντας τη διάθεση και το κλίμα των άλλων.
- Συνάδελφοι με παραβατική συμπεριφορά
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν άτομα που φέρονται με ακατάλληλο ή προσβλητικό τρόπο, όπως με ειρωνεία, υποτιμητικές παρατηρήσεις ή παραβίαση ορίων. Οι συμπεριφορές αυτές κατατάσσονται στο φάσμα της «αντικοινωνικής εργασιακής συμπεριφοράς».
Δύσκολοι συνάδελφοι: Τι μας κάνει να αποφεύγουμε τις ειλικρινείς συζητήσεις;
Ακόμη κι όταν υπάρχει πρόβλημα, οι περισσότεροι εργαζόμενοι δεν το συζητούν απευθείας με το άτομο που αφορά. Συχνά επιλέγουν να απομακρυνθούν ή να εκφράσουν τα παράπονά τους σε τρίτους.
Πίσω από αυτή την αντίδραση βρίσκονται βασικοί ψυχολογικοί μηχανισμοί, μεταξύ των οποίων:
- Αποφυγή της σύγκρουσης: Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τη σύγκρουση ως απειλή
- Προσδοκία αρνητικής έκβασης: Τείνουμε να υπερεκτιμούμε το ενδεχόμενο να προκύψει ένταση
- Φόβος κοινωνικής απόρριψης
Η αποφυγή, ωστόσο, συνήθως δεν λύνει το ζήτημα και πολλές φορές συμβάλλει στην επιδείνωσή του.
Γιατί έχει σημασία η άμεση επικοινωνία
Όταν οι ανοιχτές και ειλικρινείς συζητήσεις πραγματοποιούνται με σεβασμό, η έρευνα δείχνει ότι μπορούν να συμβάλουν σε:
- περισσότερη εμπιστοσύνη
- βαθύτερη αλληλοκατανόηση
- καλύτερη συνεργασία
Επιπλέον, τέτοιες συζητήσεις ενεργοποιούν διαδικασίες αυτορρύθμισης. Οι περισσότεροι θέλουν να διατηρούν θετική εικόνα για τον εαυτό τους και, όταν λάβουν σαφή ανατροφοδότηση, προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους.
Πώς να ανοίξετε τη συζήτηση με έναν δύσκολο συνάδελφο
Διαχειριστείτε πρώτα τα συναισθήματά σας
Η συναισθηματική αυτορρύθμιση έχει καθοριστική σημασία. Αν η κουβέντα αρχίσει σε κλίμα έντασης, ο συνομιλητής είναι πιθανό να αντιδράσει αμυντικά.
Βρείτε τον κατάλληλο χρόνο και χώρο
Μια ιδιωτική συζήτηση και η εξασφάλιση αρκετού χρόνου ενισχύουν την αίσθηση ασφάλειας, η οποία χρειάζεται για έναν ουσιαστικό διάλογο.
Προσέξτε τον τρόπο και τον τόνο σας
Η διατήρηση ήρεμου τόνου περιορίζει την ενεργοποίηση του «μηχανισμού απειλής» στον εγκέφαλο του συνομιλητή.
Δύσκολοι συνάδελφοι: Πώς λειτουργούν οι δηλώσεις «I-statements» με «εγώ»
Στην επικοινωνία, μια τεχνική που θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματική είναι τα «I-statements». Έτσι, αντί για τη φράση: «Δημιουργείς προβλήματα στη δουλειά», μπορείτε να πείτε: «Εγώ νιώθω πίεση όταν οι προθεσμίες δεν τηρούνται»
Η τεχνική αυτή λειτουργεί επειδή:
- Περιορίζει την αμυντική αντίδραση του άλλου
- Δίνει έμφαση στο προσωπικό βίωμα αντί στην επίρριψη ευθυνών
- Καλλιεργεί την ενσυναίσθηση
Αν ο συνομιλητής αμφισβητήσει τα συναισθήματά σας, μπορείτε να απαντήσετε απλά: «Ίσως, αλλά έτσι νιώθω». Με αυτόν τον τρόπο, η κουβέντα επιστρέφει στο προσωπικό σας βίωμα χωρίς να κλιμακωθεί η ένταση.
Συνοπτικά
- Παρουσιάζονται τρεις κατηγορίες δύσκολων συναδέλφων: όσοι έχουν «χαμηλή συνεισφορά», οι μόνιμα αρνητικοί και όσοι παρουσιάζουν παραβατική συμπεριφορά.
- Η απευθείας επικοινωνία αποτελεί εναλλακτική στην αποφυγή, καθώς οι ειλικρινείς συζητήσεις μπορούν να περιορίσουν το άγχος και να ενισχύσουν τη συνεργασία.
- Οι τεχνικές «I-statements» μπορούν να μειώσουν την αμυντικότητα και να ενδυναμώσουν την ενσυναίσθηση στη συζήτηση.
- Για αποτελεσματική επικοινωνία, σημαντικά είναι τόσο η συναισθηματική αυτορρύθμιση όσο και η επιλογή του κατάλληλου πλαισίου.
- Η αρνητική στάση συναδέλφων ενδέχεται να επηρεάζει δυσμενώς το εργασιακό κλίμα, γι’ αυτό χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/dyskoloi-synadelfoi-oi-3-vasikoi-typoi-pos-na-toys-antimetopisete/23657
