Μια νέα μελέτη διερευνά πώς συνδέονται η απιστία και η προσωπικότητα, δείχνοντας ότι η ανειλικρίνεια ενδέχεται να αποτελεί σταθερό γνώρισμα και όχι ένα μεμονωμένο σφάλμα. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι όποιος έχει απατήσει στο παρελθόν είναι πιθανότερο να το επαναλάβει, καθώς η απιστία συνδέεται με συναισθηματικές ανάγκες που δεν καλύπτονται και με δυσαρέσκεια από την κύρια σχέση.
Χαμηλή τιμιότητα, μαζί με μεγαλύτερη τάση προς τον ναρκισσισμό και την ψυχοπάθεια, βρέθηκε να συνδέεται με παρατεταμένη ανειλικρίνεια. Η έρευνα θέτει υπό αμφισβήτηση την παραδοσιακή άποψη ότι η συμπεριφορά διαμορφώνεται από τις περιστάσεις, προτείνοντας ότι για ορισμένους ανθρώπους η απιστία μπορεί να αποτελεί τρόπο ζωής.
Μπορεί μια μεμονωμένη απιστία να φανερώσει τον αληθινό χαρακτήρα κάποιου; Νεότερη μελέτη υποστηρίζει ότι η ανειλικρίνεια δεν είναι απλώς ένα πρόσκαιρο λάθος, αλλά ένα σταθερό γνώρισμα της προσωπικότητας που παραμένει. Πώς επηρεάζει αυτό όσους έχουν ήδη απατήσει; Έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να επαναλάβουν τη συμπεριφορά;
Απιστία και ανειλικρίνεια: Πόσο πιθανό είναι να απατήσει ξανά κάποιος που έχει απιστήσει στο παρελθόν;
Σε ένα από τα πειράματα, οι συμμετέχοντες έγραφαν έναν αριθμό από το ένα έως το οκτώ και έπειτα δήλωναν αν αυτός ήταν ίδιος με έναν αριθμό που εμφανιζόταν τυχαία. Αν ανέφεραν ότι οι αριθμοί συνέπιπταν, κέρδιζαν χρήματα. Ο σχεδιασμός επέτρεπε στους συμμετέχοντες να ψεύδονται χωρίς να κινδυνεύουν να αποκαλυφθούν, αφού οι ερευνητές δεν έλεγχαν τις απαντήσεις, γεγονός που ευνοούσε την ανειλικρίνεια.
Γιατί εμφανίζεται η απιστία και πώς επηρεάζει τις σχέσεις
Η μελέτη της Βρετανίδας Alicia Walker, η οποία εξέτασε άνδρες που χρησιμοποιούσαν πλατφόρμα γνωριμιών, δείχνει ότι οι άνθρωποι απατούν τους συντρόφους τους κυρίως εξαιτίας ανεκπλήρωτων συναισθηματικών αναγκών και δυσαρέσκειας με την κύρια σχέση τους. Οι άνδρες αυτοί περιέγραφαν συναισθηματική παραμέληση, ανασφάλεια, απογοήτευση και έλλειψη εκτίμησης από τους συντρόφους τους. Στις εξωσυζυγικές σχέσεις αναζητούσαν προσοχή, επιβεβαίωση και συναισθηματική υποστήριξη.
Παράλληλα, οι εξωσυζυγικές σχέσεις τούς έδιναν τη δυνατότητα να αισθανθούν ξανά ζωντανοί και να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες και τις ανασφάλειες που συνδέονται με την ηλικία και την προσωπική τους αξία. Η απιστία δεν είναι πάντοτε αποτέλεσμα σύγκρουσης: μπορεί επίσης να σχετίζεται με υπερσεξουαλικότητα, συνήθεια ή αναζήτηση μιας διαφορετικής εμπειρίας. Οι κύριοι λόγοι είναι:
- Συναισθηματικές ανάγκες που μένουν ακάλυπτες και λίγη προσοχή στο σπίτι
- Δυσαρέσκεια μέσα στη σχέση και αίσθηση ότι ο σύντροφος δεν εκτιμά τον άλλον
- Σεξουαλική απογοήτευση και μειωμένο ενδιαφέρον από τον σύντροφο
- Αναζήτηση επιβεβαίωσης, προσοχής και συναισθηματικής στήριξης έξω από τη σχέση
Σε αρκετές περιπτώσεις η απιστία αντιμετωπίζεται ως «διέξοδος», η οποία ενισχύει την ψυχολογική και σωματική ευεξία και ενδέχεται να συμβάλει στην αποφυγή ενός διαζυγίου. Το εύρημα αυτό αμφισβητεί την ευρέως διαδεδομένη εξήγηση ότι η απιστία οφείλεται αποκλειστικά σε ανεξέλεγκτη σεξουαλική ορμή. Η μελέτη «Cheating in relationships – literature review» περιγράφει την απιστία ως βαθιά ρομαντική προδοσία, η οποία αφορά το 20-50% των σχέσεων και προκαλεί ισχυρά αρνητικά συναισθήματα. Σε αυτά περιλαμβάνονται ο θυμός, η κατάθλιψη και οι αυτοκτονικές σκέψεις στα άτομα που έχουν προδοθεί.
Η μελέτη «The consequences of spousal infidelity for long-term chronic health: A two-wave longitudinal analysis» αναφέρει επίσης ότι η βίωση της απιστίας συνδέεται με χρόνια προβλήματα υγείας, ανάμεσά τους και χρόνιες παθήσεις. Επιπλέον, η υποστήριξη από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον δεν επαρκεί για να περιορίσει τις συγκεκριμένες επιπτώσεις.
Η ανασκόπηση «Love and Infidelity: Causes and Consequences» καταλήγει ότι η απιστία είναι δυνατόν να επιφέρει σοβαρό στρες και τραύμα, καθώς και να οδηγήσει στην καταστροφή της ρομαντικής σχέσης. Παράλληλα, τονίζει πόσο αναγκαία είναι η υποστήριξη για τα ζευγάρια που περνούν τέτοιες δυσκολίες.
Έρευνα: Η απιστία μία φορά συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα επανάληψης
Από το συγκεκριμένο παιχνίδι και άλλα πειράματα, οι ερευνητές κατέληξαν ότι όποιος έχει απατήσει μία φορά έχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να το ξανακάνει, ανεξάρτητα από το ποσό του στοιχήματος ή τις συνθήκες. Όποιος είναι έτοιμος να παρακάμψει την ουρά στο σούπερ μάρκετ, σίγουρα θα ήταν πρόθυμος να κλιμακώσει την απάτη και σε σοβαρότερες περιπτώσεις, όπως η χρήση εσωτερικής πληροφόρησης.
Οι ερευνητές κατέγραψαν δύο κύρια γνωρίσματα που σχετίζονται με τη χρόνια ανειλικρίνεια: χαμηλή βαθμολογία στην «Τιμιότητα-Ταπεινότητα» και υψηλή στον «Σκοτεινό Παράγοντα», ο οποίος συνδυάζει ναρκισσισμό, μακιαβελισμό και ψυχοπάθεια. Το συμπέρασμά τους είναι πως όταν κάποιος ψεύδεται εύκολα και επανειλημμένα, αυτό δεν εξηγείται ως ένα παροδικό σφάλμα κρίσης. Μπορεί απλώς να αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο είναι ως άνθρωπος.
Αυτό αμφισβητεί την παλαιότερη ψυχολογική αντίληψη πως οι συνθήκες διαμορφώνουν τη συμπεριφορά και όχι η προσωπικότητα. Βέβαια, τίποτα από αυτά δεν ισχύει απόλυτα: οι περιστάσεις ενδέχεται να οδηγήσουν κάποιον σε ανειλικρίνεια, ενώ υπό άλλες συνθήκες σπάνια ή ποτέ δεν θα συμπεριφερόταν έτσι. Για ορισμένους, όμως, το ψέμα, η εξαπάτηση και η κλοπή αποτελούν τρόπο ζωής, χωρίς να γνωρίζουν κάποιον διαφορετικό τρόπο να ζουν.
Συμπερασματικά
- Νέα μελέτη δείχνει ότι η απιστία ενδέχεται να αποτελεί σταθερό στοιχείο της προσωπικότητας και να συνδέεται με συναισθηματικές ανάγκες που δεν έχουν καλυφθεί.
- Όσοι συμμετέχοντες έχουν απατήσει μία φορά είναι πιθανότερο να το επαναλάβουν, ενώ η ανειλικρίνεια συνδέεται με χαμηλή τιμιότητα και υψηλό ναρκισσισμό.
- Συχνά, η απιστία συνδέεται με δυσαρέσκεια στην κύρια σχέση, αλλά και με την αναζήτηση προσοχής και συναισθηματικής στήριξης έξω από αυτή.
- Η απιστία μπορεί να έχει σοβαρές ψυχολογικές συνέπειες, όπως άγχος και κατάθλιψη, καθώς και επιπτώσεις στην υγεία που διαρκούν μακροπρόθεσμα.
- Οι ερευνητές θέτουν υπό αμφισβήτηση την ιδέα ότι οι περιστάσεις διαμορφώνουν τη συμπεριφορά και επισημαίνουν ότι για ορισμένους η ανειλικρίνεια γίνεται τρόπος ζωής.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/mia-fora-apistos-panta-epidoxos-erastis-ti-apokalyptei-nea-ereyna-gia-tin-apistia/10738
