Όλο και λιγότερο σεξ κάνουν οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, όπως καταγράφεται στα υπνοδωμάτια: αυτό δεν αποτελεί απλώς εντύπωση. Τα ευρήματα από έναν διαρκώς διευρυνόμενο αριθμό ερευνών δείχνουν ότι η σεξουαλική δραστηριότητα μειώνεται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Πέρα από την αυξανόμενη προσκόλληση στις συσκευές αντί στην ανθρώπινη επαφή, τα φορτωμένα προγράμματα και τους περισπασμούς της σύγχρονης καθημερινότητας, ο μεγαλύτερος, πιο ύπουλος και πιο τοξικός «εχθρός» είναι το άγχος.
Το στρες διαταράσσει την ορμονική ισορροπία, καταλαμβάνει τα κυκλώματα ευχαρίστησης του εγκεφάλου και δυσκολεύει, ακόμη και εμποδίζει, τη σύνδεσή μας με τη σεξουαλικότητά μας.
Όταν η αντίδραση του οργανισμού στο στρες διαρκεί για μεγάλο διάστημα, παραμένουν αυξημένες και οι τιμές της κορτιζόλης. Τότε αρχίζουν τα προβλήματα, ιδίως στη σεξουαλική υγεία.
Κορτιζόλη και σεξουαλικές ορμόνες: άνιση αναμέτρηση
Η αυξημένη κορτιζόλη επηρεάζει τόσο την παραγωγή όσο και τη λειτουργία των κύριων σεξουαλικών ορμονών: τεστοστερόνη, οιστρογόνα και προγεστερόνη.
Στους άνδρες, η κορτιζόλη λειτουργεί ανταγωνιστικά προς την τεστοστερόνη και ενδέχεται να συνδέεται με μειωμένη λίμπιντο, στυτική δυσλειτουργία και λιγότερη παραγωγή σπέρματος.
Στις γυναίκες, τα υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης ενδέχεται να επηρεάσουν τον εμμηνορροϊκό κύκλο, να περιορίσουν τη διέγερση και τη σεξουαλική επιθυμία, καθώς και να συμβάλουν σε ξηρότητα του κόλπου ή επώδυνη επαφή.
Με άλλα λόγια, όταν ο οργανισμός αντιλαμβάνεται ότι απειλείται, παραμερίζει την αναπαραγωγή και την απόλαυση.
Για τη σεξουαλική διέγερση, ο εγκέφαλος χρειάζεται ασφάλεια
Πέρα από τις ορμόνες, το σεξ συνδέεται βαθιά με τα συναισθηματικά κυκλώματα του εγκεφάλου και με εκείνα που σχετίζονται με την ανταμοιβή.
Σε συνθήκες χρόνιου στρες, η αμυγδαλή παραμένει υπερδραστήρια και διατηρεί τον εγκέφαλο σε διαρκή εγρήγορση και αντιδραστικότητα. Αυτό δεν ευνοεί τις προϋποθέσεις για σεξουαλική διέγερση. Η απόλαυση προϋποθέτει να είμαστε παρόντες· όταν βρισκόμαστε κολλημένοι στην αντίδραση «μάχης ή φυγής», το σώμα δεν βάζει σε προτεραιότητα την ερωτική διέγερση.
Πώς το άγχος επηρεάζει το «κύκλωμα της απόλαυσης»
Σε περιόδους παρατεταμένου στρες, το κύκλωμα ευχαρίστησης του εγκεφάλου απορρυθμίζεται. Από αυτό το σύστημα προκύπτουν τα αισθήματα κινήτρου, προσμονής και ανταμοιβής. Αν η λειτουργία του διαταραχθεί, δεν μειώνεται μόνο το ενδιαφέρον μας για το σεξ, αλλά και για τα πάντα. Η εξασθενημένη ανταπόκριση στην ανταμοιβή αποτελεί χαρακτηριστικό που παρατηρείται στην κατάθλιψη και στην ανηδονία, δηλαδή την αδυναμία να αισθανθεί κανείς απόλαυση.
Έτσι, δεν είναι παράξενο ότι το άγχος, οι σεξουαλικές δυσλειτουργίες και οι διαταραχές της διάθεσης συχνά συνδέονται μεταξύ τους.
Στρες, σεξ και ντροπή: πώς δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος
Οι σεξουαλικές δυσκολίες μπορεί να ακολουθήσουν το άγχος, ενώ στη συνέχεια μπορούν να εντείνουν το άγχος και τη ντροπή. Αυτά, με τη σειρά τους, επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τη σεξουαλική λειτουργία.
Αν ερμηνεύουμε τις σεξουαλικές δυσκολίες ως προσωπική αποτυχία και όχι ως φυσιολογική αντίδραση στο στρες, δυναμώνουμε το άγχος που συντηρεί το πρόβλημα. Έτσι διαμορφώνεται ο φαύλος κύκλος που περιγράφηκε παραπάνω.
Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση;
Η δυνατότητα για οικειότητα και απόλαυση μπορεί να επανέλθει, χρειάζεται όμως συνειδητή πρόθεση:
- Ρυθμίστε το άγχος σας: Η ενσυνειδητότητα (mindfulness), οι αναπνοές, η γιόγκα και η παραμονή στη φύση μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες που ευνοούν τη σεξουαλική διέγερση. Ακόμη και λίγα λεπτά καθημερινής πρακτικής είναι δυνατό να έχουν σημασία.
- Αμφισβητήστε τη ντροπή: Η σιωπή τροφοδοτεί τη ντροπή. Μοιραστείτε τις ανησυχίες σας με έναν θεραπευτή, τον/τη σύντροφό σας ή κάποιον φίλο που εμπιστεύεστε.
- Δείξτε περιέργεια: Αν κάτι στη σεξουαλική λειτουργία δεν πηγαίνει καλά, αντιμετωπίστε το με ενδιαφέρον και όχι με αυστηρή κριτική. Το σώμα σας προσπαθεί να επικοινωνήσει κάτι· αναρωτηθείτε τι μπορεί να προκύψει αν το ακούσετε.
- Καλλιεργήστε την ασφάλεια: Η ψυχοθεραπεία ή οι εποικοδομητικές σχέσεις μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία σταθερού αισθήματος ασφάλειας, το οποίο αποτελεί βασικό παράγοντα για την αποκατάσταση της σεξουαλικής ζωντάνιας.
Η απόλαυση είναι ανάγκη, όχι πολυτέλεια
Σε έναν κόσμο που συχνά είναι εχθρικός προς την ξεκούραση, τη σύνδεση και την απόλαυση, η διεκδίκηση του δικαιώματός μας στη σεξουαλική χαρά συνιστά μια ριζοσπαστική πράξη αυτοαγάπης.
Πάρτε, λοιπόν, μια ανάσα και κρατήστε αυτό: η απόλαυσή σας είναι σημαντική. Δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά βασικό μέρος της συναισθηματικής, σωματικής και διαπροσωπικής ευεξίας σας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/pos-to-agchos-yponomeyei-ti-sexoyaliki-mas-zoi/5433
