Σεξουαλική θεραπεία: Πώς λειτουργεί, ποιοι μπορούν να ωφεληθούν και πώς να βρείτε θεραπευτή

Η σεξουαλική θεραπεία μοιάζει με την κλασική ψυχοθεραπεία: βασίζεται κυρίως στη συζήτηση, με επίκεντρο όσα συμβαίνουν στη σεξουαλική ζωή. Δεν περιλαμβάνει σωματική επαφή ή γδύσιμο, ούτε αξιολόγηση για το πόσο συχνά κάνει κάποιος σεξ. Ένας σεξουαλικός θεραπευτής μπορεί να βοηθήσει να απαντηθούν ερωτήματα που συχνά είναι δύσκολο να τεθούν, σε ένα περιβάλλον όπου η συζήτηση για το σεξ δεν αντιμετωπίζεται ως ταμπού.

«Συχνά δεν μαθαίνουμε πώς να μιλάμε για το σεξ με τρόπο ανοιχτό και άνετο, και αυτό μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε ντροπή, αμηχανία, ότι έχουμε κολλήσει ή ότι δεν είμαστε ικανοποιημένοι», λέει η Fox Eros, LMFT, σεξουαλική θεραπεύτρια με έδρα την Καλιφόρνια. «Το σεξ μπορεί να επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, ορισμένους από τους οποίους μπορεί να μην αντιλαμβανόμαστε καν, κι έτσι είναι δύσκολο να εντοπίσουμε τι ακριβώς συμβαίνει». Σε αυτό το σημείο μπορεί να βοηθήσει η σεξουαλική θεραπεία, προσθέτει.

Είτε κάποιος δυσκολεύεται να διεγερθεί είτε θέλει να εξερευνήσει το kink, τις σεξουαλικές φαντασιώσεις ή τη χρήση ερωτικών βοηθημάτων με τον σύντροφό του, ένας θεραπευτής μπορεί να βοηθήσει στην «ανάκτηση της απόλαυσης, της σχέσης με το σώμα και της σεξουαλικής υγείας», λέει η Eros. Η υποστήριξη μπορεί να αφορά πολλά ζητήματα, από την εικόνα σώματος έως την επούλωση από παλαιότερα τραύματα.

Δεν υπάρχει λόγος ντροπής αν κάποιος σκέφτεται να ξεκινήσει σεξουαλική θεραπεία. Οι θεραπευτές εξηγούν τι περιλαμβάνει, ποια είναι τα πιθανά οφέλη για το άτομο και τη σχέση του και πώς μπορεί να βρει επαγγελματία.

Τι είναι η σεξουαλική θεραπεία

«Η σεξουαλική θεραπεία παρέχεται από αδειοδοτημένο επαγγελματία ψυχικής υγείας με εξειδικευμένη εκπαίδευση στην ανθρώπινη σεξουαλικότητα», λέει η Jessica Sánchez, LMSW, PhD, σεξουαλική θεραπεύτρια με έδρα το Τέξας. Αξιοποιεί την ψυχοθεραπευτική συζήτηση για να βοηθήσει τους ανθρώπους να αισθάνονται μεγαλύτερη αρμονία με το σώμα τους, σε νοητικό, συναισθηματικό και σωματικό επίπεδο. Μπορεί να γίνει ατομικά ή μαζί με τον σύντροφο.

Όπως και στην παραδοσιακή ψυχοθεραπεία, ισχύουν σαφή όρια ανάμεσα στον θεραπευτή και τον θεραπευόμενο. «Οι σεξουαλικοί θεραπευτές δεν αγγίζουν ποτέ το σώμα του θεραπευόμενου ούτε εμπλέκονται μαζί του σε οποιαδήποτε μορφή σεξουαλικής ή στενής προσωπικής σχέσης», λέει η Sánchez. Άλλες πρακτικές, όπως το sex coaching και το coaching οικειότητας, μπορεί να περιλαμβάνουν σωματική επαφή, αλλά διαφέρουν σημαντικά από τη σεξουαλική θεραπεία ως προς την εκπαίδευση και την πρακτική. Επιπλέον, δεν υπάρχει αρμόδιος φορέας ή συμβούλιο αδειοδότησης για το sex coaching.

Τι συμβαίνει σε μια συνεδρία σεξουαλικής θεραπείας

Στην αρχή, ο θεραπευτής πραγματοποιεί αναλυτική συνέντευξη και αξιολόγηση. Ελέγχει αν υπάρχουν ιατρικά ζητήματα που χρειάζεται να αντιμετωπιστούν από άλλον επαγγελματία, όπως γιατρό, ψυχίατρο ή ειδικό στο πυελικό έδαφος, εξηγεί η Eros. Στη συνέχεια, οι συνεδρίες μπορεί να αφορούν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη σεξουαλική απόλαυση και την εικόνα σώματος έως τρόπους ανανέωσης της ερωτικής ζωής με τον σύντροφο.

Η προσέγγιση διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση, καθώς δεν υπάρχει μία διαδικασία που να ταιριάζει σε όλους. Κεντρικό στοιχείο είναι, ωστόσο, η ψυχοθεραπευτική συζήτηση: ο θεραπευτής και το άτομο ή το ζευγάρι συζητούν σκέψεις, συναισθήματα, συμπεριφορές και πεποιθήσεις σχετικά με το σεξ. Για παράδειγμα, αν κάποιος δυσκολεύεται να φτάσει σε οργασμό ή νιώθει ανασφάλεια για το σώμα του κατά τη διάρκεια του σεξ, ο θεραπευτής παρέχει ενημέρωση, κατανόηση και καθοδήγηση.

«Όταν νιώθουμε ότι έχουμε κολλήσει, άγχος, σύγχυση ή αποσύνδεση, η ψυχοθεραπευτική συζήτηση μπορεί να βοηθήσει να ξεμπερδέψουμε τα πράγματα και να κάνουμε μια νέα αρχή, ώστε να δούμε πώς μπορούμε να προχωρήσουμε», λέει η Eros.

Τα οφέλη της σεξουαλικής θεραπείας

Τα πιθανά οφέλη είναι πολλά, λέει η Sánchez. «Το μεγαλύτερο όφελος είναι ότι έχετε έναν επαγγελματία πλήρως καταρτισμένο και έτοιμο να συζητήσει για την ανθρώπινη σεξουαλικότητα — τίποτα δεν είναι ταμπού για εμάς», σημειώνει. «Υποστηρίζουμε ένθερμα μια θετική στάση απέναντι στο σεξ και, αν δεν γνωρίζουμε την απάντηση, θα την αναζητήσουμε και θα απευθυνθούμε στην κοινότητα των σεξουαλικών θεραπευτών, ώστε να μπορέσουμε να σας στηρίξουμε καλύτερα».

Σύμφωνα με τις Sánchez και Eros, η σεξουαλική θεραπεία μπορεί να βοηθήσει κάποιον να:

• Δίνει προτεραιότητα στην ασφάλεια, την άνεση και την παρουσία κατά τη διάρκεια του σεξ.
• Μάθει για νέες μορφές απόλαυσης.
• Εστιάζει στην απόλαυση αντί στο σεξ ως επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου.
• Επουλώσει τραύματα που σχετίζονται με το σεξ.
• Απαλλαγεί από ντροπή, αμφιβολίες για τον εαυτό του και επικριτική στάση απέναντι στο σεξ.
• Ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και την αποδοχή του εαυτού του.
• Κατανοήσει πληρέστερα την ταυτότητα φύλου και τον σεξουαλικό του προσανατολισμό.
• Αναθεωρήσει παρωχημένες αντιλήψεις και «σενάρια» για το σεξ, όπως εκείνα που συνδέονται με την αμερικανική σεξουαλική αγωγή.
• Θέσει και να επικοινωνεί υγιή όρια.
• Χτίσει εμπιστοσύνη, οικειότητα και σύνδεση με τον σύντροφό του.
• Διαχειριστεί ζητήματα που αφορούν τα ραντεβού, τις σχέσεις και τον γάμο.
• Κατανοήσει και να λάβει θεραπεία για σεξουαλική δυσλειτουργία.
• Καλλιεργήσει την αγάπη προς τον εαυτό του και την αυτοϊκανοποίηση.
• Νιώσει ότι οι εμπειρίες του σώματός του αναγνωρίζονται και γίνονται αποδεκτές.
• Πάρει σεξουαλικές αποφάσεις που ενισχύουν την αυτονομία του.

Πότε να απευθυνθείτε σε σεξουαλικό θεραπευτή

Πολλοί διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια, κάτι κατανοητό, καθώς η συζήτηση για το σεξ μπορεί να τους κάνει να αισθανθούν εκτεθειμένοι. Αν είναι δύσκολο να μιλήσετε για το σεξ, αυτός είναι ακριβώς ένας λόγος για να απευθυνθείτε σε επαγγελματία. Αν παρατηρείτε οποιαδήποτε αλλαγή που επηρεάζει τη σεξουαλική σας ζωή, ίσως είναι κατάλληλη στιγμή να ξεκινήσετε θεραπεία, λέει η Sánchez.

Οι Eros και Sánchez αναφέρουν επίσης ότι η σεξουαλική θεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμη αν:

• Δυσκολεύεστε να μιλήσετε για το σεξ.
• Διερευνάτε ή αμφισβητείτε την ταυτότητα φύλου ή/και τη σεξουαλικότητά σας.
• Νιώθετε αποσύνδεση από τον εαυτό σας ή/και τον σύντροφό σας.
• Έχετε μειωμένη ή ανύπαρκτη σεξουαλική επιθυμία.
• Εσείς και ο σύντροφός σας αποφεύγετε το σεξ ή έχετε διαφορετικά επίπεδα επιθυμίας.
• Θέλετε να εξερευνήσετε το kink, το BDSM ή τη συναινετική μη μονογαμία.
• Νιώθετε πόνο κατά τη διάρκεια του σεξ ή αντιμετωπίζετε άλλες δυσκολίες.
• Νιώθετε άγχος ή αποσυνδέεστε από την εμπειρία κατά τη διάρκεια του σεξ.
• Θέλετε να θέσετε πιο υγιή όρια.
• Θέλετε να γνωρίσετε νέες μορφές απόλαυσης.
• Διαχειρίζεστε τη σεξουαλική ζωή μετά τον τοκετό ή κατά την περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση.
• Έχετε βιώσει τραύμα, σεξουαλική επίθεση ή βία στη σχέση σας.

Αν αναγνωρίζετε τον εαυτό σας σε κάποιο από τα παραπάνω ή απλώς θέλετε να ενημερωθείτε, μπορείτε να ζητήσετε υποστήριξη.

Πώς να βρείτε σεξουαλικό θεραπευτή

Αν έχετε ασφάλιση υγείας, μπορείτε να επικοινωνήσετε με την ασφαλιστική εταιρεία ή να ελέγξετε τον ηλεκτρονικό κατάλογό της για επαγγελματίες που καλύπτονται από το πρόγραμμά σας. Αν αναζητάτε θεραπευτή μόνοι σας, είναι σημαντικό να έχει επίσημο πτυχίο και άδεια στην ψυχολογία ή τη συμβουλευτική —ενδεικτικά, τίτλους όπως PhD, PsyD, LMFT, LMSW, LCSW, LMHC ή LPC— καθώς και πιστοποίηση ως «πιστοποιημένος σεξουαλικός θεραπευτής» (CST) ή εξειδικευμένη εκπαίδευση στη σεξουαλικότητα.

Ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι ο κατάλογος της American Association of Sexuality Educators, Counselors, and Therapists (AASECT), τον οποίο η Sánchez χαρακτηρίζει το πρότυπο αναφοράς για τα επαγγελματικά προσόντα των σεξουαλικών θεραπευτών στις ΗΠΑ. Η Eros προτείνει επίσης τις πλατφόρμες Psychology Today και Inclusive Therapists. Αν το προφίλ ενός θεραπευτή σάς φαίνεται κατάλληλο, μπορείτε να κλείσετε μια πρώτη συζήτηση και να του κάνετε ερωτήσεις. «Μπορείτε να αξιολογήσετε στοιχεία όπως η αμεσότητα, η συμπόνια, η προσωπικότητα και το θεραπευτικό ύφος», λέει η Eros. Το σημαντικότερο είναι να νιώθετε άνετα και ότι σας ακούν. Αν δεν υπάρχει καλή αντιστοιχία, μπορείτε να αναζητήσετε κάποιον άλλον.

Όπως τονίζουν η Eros και η Sánchez, αξίζετε μια σεξουαλική ζωή με απόλαυση, χωρίς πόνο και με εμπειρίες που πραγματικά σας ικανοποιούν. «Η σεξουαλική υγεία είναι σημαντικό κομμάτι της ψυχικής υγείας», λέει η Eros. «Αποτελεί σημαντικό μέρος αυτού που είστε και αξίζει να αντιμετωπίζεται με συμπόνια, διάθεση για κατανόηση και σεβασμό».