Το κεφίρ, που είναι γνωστό για τα προβιοτικά του, ενδέχεται να βοηθά την υγεία του εντέρου. Οι ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι μπορεί να έχει και παρενέργειες.
Η κατανάλωσή του έχει συσχετιστεί με καλύτερη ισορροπία της εντερικής μικροχλωρίδας και λιγότερα γαστρεντερικά συμπτώματα. Παράλληλα, όμως, μπορεί να φέρει πεπτική δυσφορία, να επιβαρύνει παθήσεις όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και, σπάνια, να συνδεθεί με σοβαρές λοιμώξεις.
Η σύσταση είναι να προστίθεται σταδιακά στη διατροφή, ειδικά όταν πρόκειται για άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Τα πιθανά οφέλη του κεφίρ για την υγεία του εντέρου και η ισχυρή προβιοτική του δράση το έχουν κάνει ιδιαίτερα δημοφιλές. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μπορεί να υπάρχουν και παρενέργειες.
Κεφίρ: Οι ειδικοί επισημαίνουν τους ενδεχόμενους κινδύνους
Παρότι το ζυμωμένο γάλα δεν είναι αρεστό σε όλους, όλο και περισσότεροι καταναλώνουν κεφίρ, ενώ πληθαίνουν και οι αναφορές για παρενέργειες, προειδοποιούν ειδικοί. Η δημοτικότητά του έχει αυξηθεί κατακόρυφα χάρη στα πιθανά οφέλη για την υγεία του εντέρου: μπορεί να ενισχύσει τη μικροχλωρίδα και έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, παχυσαρκίας, λοιμώξεων και καρκίνου του εντέρου. «Είναι αναμφισβήτητα ένα superfood», δηλώνει ο Βρετανός φυσιολόγος με ειδίκευση στο γαστρεντερικό, Jordan Haworth, σύμφωνα με το Daily Mail. Οι ειδικοί, ωστόσο, προειδοποιούν ότι μπορεί να προκαλέσει πεπτική δυσφορία, να επιδεινώσει υπάρχουσες ιατρικές παθήσεις και, σε σπάνιες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε σοβαρή λοίμωξη.
Κεφίρ και υγεία του εντέρου: Ποια είναι τα πιθανά οφέλη και οι κίνδυνοι;
Σε μελέτη του 2025 με τίτλο Effects of Kefir Consumption on Gastrointestinal Health, Biochemical Parameters, Sleep, and Mental Well-Being in Healthy Young Adults: a Randomized Controlled Trial, η καθημερινή κατανάλωση περιόρισε σημαντικά τα γαστρεντερικά συμπτώματα και τα επίπεδα χοληστερίνης, κρεατινίνης και ουρικού οξέος στο αίμα υγιών νεαρών ενηλίκων. Σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, όμως, δεν παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση στην ανοσία, στους δείκτες φλεγμονής, στο σάκχαρο αίματος, στην ποιότητα ύπνου ή στην ψυχική ευεξία.
Νεότερες έρευνες υποδεικνύουν ότι το κεφίρ ενδέχεται να συμβάλλει στην υγεία του εντέρου, κυρίως μέσω της επίδρασής του στην ισορροπία των βακτηρίων στο έντερο. Σε αρκετές μελέτες σε ανθρώπους, η τακτική κατανάλωσή του φαίνεται να μετατοπίζει το εντερικό μικροβίωμα προς πιο ωφέλιμες ομάδες και πιθανώς να συνδέεται με καλύτερους δείκτες φλεγμονής ή μεταβολισμού. Τα ευρήματα, ωστόσο, είναι μεικτά, ενώ η επίδραση διαφέρει ανάλογα με το άτομο και το προϊόν. Οι ειδικοί θεωρούν ότι τα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά, αλλά τα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και δεν είναι βέβαιο ότι όλοι θα αποκομίσουν οφέλη.
Τα έως τώρα ευρήματα των μελετών περιλαμβάνουν:
- Σε υγιείς ενήλικες, ενδέχεται να μεταβάλει τη σύνθεση των εντερικών βακτηρίων και να συμβάλει δυνητικά σε πιο ισορροπημένο μικροβίωμα.
- Σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο ή σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, παρατηρήθηκαν μέτριες βελτιώσεις σε δείκτες φλεγμονής ή μεταβολισμού/
Κεφίρ σε μεγάλες ποσότητες: Ενδέχεται να προκαλέσει εντερικές ενοχλήσεις
Οι ειδικοί επισημαίνουν πως η γρήγορη αύξηση των βακτηρίων στο έντερο λόγω του κεφίρ μπορεί να φέρει δυσάρεστα συμπτώματα. Το ρόφημα προκύπτει από τη ζύμωση γάλακτος με κόκκους που περιέχουν πολλά βακτήρια και ζυμομύκητες, ενώ κάθε μερίδα συνήθως έχει περίπου δύο δισεκατομμύρια μικροοργανισμούς. Ο κ. Haworth εξηγεί ότι, παρότι αυτή η σύσταση μπορεί με τον καιρό να ωφελήσει την υγεία του εντέρου, είναι δυνατόν να δημιουργήσει προβλήματα βραχυπρόθεσμα.
Σύμφωνα με μελέτες, όσοι το καταναλώνουν για πρώτη φορά συχνά παρουσιάζουν αέρια, φούσκωμα, κράμπες, διάρροια ή μαλακά κόπρανα. Η αιτία είναι ότι τα βακτήρια που εισάγονται ζυμώνουν υδατάνθρακες, όπως εκείνους στο ψωμί και τα ζυμαρικά, και παράγουν υπερβολικά αέρια. Για την ελάττωση των ενοχλήσεων, οι ειδικοί προτείνουν να ξεκινά κανείς με μικρή ποσότητα. «Είναι καλύτερο να ξεκινάτε χαμηλά και να προχωράτε αργά με το κεφίρ», αναφέρει ο κ. Haworth. «Οι περισσότεροι μπορούν να αντέξουν ένα μικρό ποτήρι την ημέρα. Ένα μεγάλο ποτήρι μπορεί να προκαλέσει προβλήματα».
Κεφίρ και στομαχικά προβλήματα: Πότε μπορεί να τα επιδεινώσει
Αν και συχνά παρουσιάζεται ως τρόπος αντιμετώπισης πεπτικών προβλημάτων, το κεφίρ ενδέχεται να επιβαρύνει ορισμένες παθήσεις. Μία από αυτές είναι το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS), που συνοδεύεται από κοιλιακό πόνο και διάρροια. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τα άτομα με IBS μπορεί να έχουν λιγότερα ωφέλιμα βακτήρια στο έντερο, ενώ τα προβιοτικά, όπως το κεφίρ, ενδέχεται να βοηθήσουν ορισμένους ασθενείς.
Σε ορισμένους ανθρώπους, όμως, η αυξημένη ζύμωση παράγει περισσότερα αέρια, τα οποία μπορεί να επιβαρύνουν τον ερεθισμό του εντέρου. Παράλληλα, το κεφίρ ενδέχεται να επιδεινώσει την υπερανάπτυξη βακτηρίων στο λεπτό έντερο (SIBO): η υπερβολική παρουσία βακτηρίων εκεί μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα, πόνο και διάρροια. «Το κεφίρ μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα σε ασθενείς με IBS και SIBO», λέει ο κ. Haworth. «Δεν χρειάζεται απαραίτητα να το αποφεύγετε, απλώς να περιορίζετε την κατανάλωσή του».
Τα «καλά» βακτήρια του κεφίρ ενδέχεται να θέτουν σε κίνδυνο ορισμένους ανθρώπους
Αν και σπάνια, η λήψη προβιοτικών, μεταξύ των οποίων και το κεφίρ, μπορεί να καταλήξει σε σοβαρή λοίμωξη, κυρίως σε ανθρώπους με πολύ εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Ιάπωνες γιατροί κατέγραψαν τον θάνατο άνδρα 70 ετών, ο οποίος είχε λάβει προβιοτικό παρόμοιο με το κεφίρ. Όπως αναφέρεται σε ανασκόπηση του British Medical Journal, παρουσίασε σοβαρή λοίμωξη στην κοιλιακή χώρα από το Clostridium butyricum, βακτήριο που υπήρχε και στο συμπλήρωμα διατροφής.
Ακολούθησαν σήψη και ανεπάρκεια οργάνων, με αποτέλεσμα τον θάνατό του. Οι γιατροί συσχέτισαν το περιστατικό με το εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα του άνδρα, το οποίο είχε επηρεαστεί από μακροχρόνια κατανάλωση αλκοόλ και Covid. Γι’ αυτό, οι ειδικοί συνιστούν σε όσους έχουν σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως HIV ή πρόσφατη αντικαρκινική αγωγή, να συμβουλεύονται γιατρό προτού καταναλώσουν κεφίρ.
Τα βασικά σημεία
- Το κεφίρ, παρότι προσφέρει προβιοτικά, είναι πιθανό να προκαλέσει πεπτικές ενοχλήσεις, ιδιαίτερα σε όσους έχουν ευαίσθητο έντερο.
- Η κατανάλωσή του ενδέχεται να χειροτερέψει προβλήματα όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, ενώ σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις.
- Για να περιοριστούν οι παρενέργειες, προτείνεται η προσθήκη του κεφίρ στη διατροφή σταδιακά, με μικρές αρχικές ποσότητες.
- Τα ευρήματα των μελετών για την επίδραση του κεφίρ στην υγεία του εντέρου είναι ανάμεικτα: αναφέρονται ορισμένες βελτιώσεις, αλλά τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα.
- Κυρίως την πρώτη φορά ή όταν καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες, το κεφίρ μπορεί να προκαλέσει σε ορισμένους δυσάρεστες ενοχλήσεις, όπως αέρια και φούσκωμα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/einai-to-kefir-panta-eyergetiko-oi-kryfes-parenergeies-poy-elachistoi-gnorizoyn/19621
