Μια νέα μελέτη συνδέει τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα στα πρώτα χρόνια της ζωής με χαμηλότερες επιδόσεις IQ. Με βάση στοιχεία από τη Βραζιλία, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα παιδιά που έτρωγαν ανθυγιεινά τρόφιμα σε ηλικία δύο ετών είχαν χαμηλότερη επίδοση σε τεστ νοημοσύνης όταν ήταν έξι και επτά ετών. Τα ευρήματα δείχνουν πως η διατροφή κατά την πρώιμη παιδική ηλικία ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά την ευφυΐα.
Από την άλλη, μια υγιεινή διατροφή με φρούτα, λαχανικά και φυσικούς χυμούς φαίνεται να ευνοεί την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τον ρόλο της διατροφής τόσο στην εγκυμοσύνη όσο και στα πρώτα χρόνια της ζωής, καθώς η κακή διατροφή μπορεί να έχει συνέπειες στη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών.
Η διατροφή στα πρώτα χρόνια μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στην ανάπτυξη του παιδικού εγκεφάλου. Ερευνητικά ευρήματα συνδέουν την κακή διατροφή στη βρεφική ηλικία, καθώς και κατά την εγκυμοσύνη, με χαμηλότερες επιδόσεις IQ. Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την ευφυΐα των παιδιών.
Η διατροφή στη νηπιακή ηλικία μπορεί να επηρεάσει το μελλοντικό IQ των παιδιών – Ποια τρόφιμα τη βλάπτουν
Νέα ανάλυση υποδεικνύει ότι οι διατροφικές επιλογές ενός παιδιού στην ηλικία των δύο ετών ενδέχεται να έχουν μακροχρόνια επίδραση στη σκέψη και τη μάθησή του αργότερα. Οι ερευνητές από το University of Illinois και το Federal University of Pelotas αξιοποίησαν στοιχεία της Μελέτης Γέννησης Pelotas στη νότια Βραζιλία, παρακολουθώντας χιλιάδες παιδιά από τη γέννησή τους. Όσα νήπια έτρωγαν περισσότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα στα δύο έτη κατέγραψαν χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ νοημοσύνης στα έξι και επτά χρόνια, ακόμη και μετά τον συνυπολογισμό κοινωνικών, οικονομικών και οικογενειακών παραγόντων.
Η ερευνητική ομάδα αξιολόγησε το συνολικό διαιτολόγιο, αντί για μεμονωμένα θρεπτικά συστατικά, και μέσω ανάλυσης κύριων συνιστωσών ξεχώρισε δύο βασικά διατροφικά μοτίβα. Το «υγιεινό» περιλάμβανε φασόλια, φρούτα, λαχανικά, παιδικές τροφές και φυσικούς χυμούς φρούτων. Το «ανθυγιεινό» περιελάμβανε σνακ, στιγμιαία νουντλς, γλυκά μπισκότα, καραμέλες, αναψυκτικά, λουκάνικα και επεξεργασμένα κρέατα, με πολλά από αυτά να ανήκουν στην κατηγορία των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
Πώς σχετίζεται η διατροφή στην εγκυμοσύνη και τη βρεφική ηλικία με το IQ των παιδιών;
Μελέτη του 2025 με τίτλο «The impact of undernutrition and overnutrition on early brain development» αναφέρει ότι τόσο η ανεπαρκής όσο και η υπερβολική πρόσληψη τροφής στην αρχή της ζωής διαταράσσουν βασικές διαδικασίες ανάπτυξης του εγκεφάλου. Σύμφωνα με τα ευρήματα, αυτές οι διατροφικές ανισορροπίες συνδέονται με διαταραχές στη γνωστική λειτουργία, στη ρύθμιση των συναισθημάτων και σε μακροπρόθεσμα συμπεριφορικά και ακαδημαϊκά αποτελέσματα.
Έρευνες αναδεικνύουν ότι η διατροφή κατά την εγκυμοσύνη και στην πρώιμη παιδική ηλικία ενδέχεται να διαμορφώσει τον εγκέφαλο και το IQ. Μεγάλες μελέτες παρακολούθησης συνδέουν την ποιότητα της μητρικής διατροφής στην εγκυμοσύνη με υψηλότερες βαθμολογίες IQ και μεγαλύτερο όγκο εγκεφάλου αργότερα στην παιδική ηλικία. Ο θηλασμός και οι υγιεινές διατροφικές επιλογές στα πρώτα χρόνια έχουν επίσης συσχετιστεί με καλύτερα γνωστικά αποτελέσματα. Καθοριστικότερη φαίνεται να είναι η συνολική διατροφική συνήθεια και όχι ένα μεμονωμένο θρεπτικό συστατικό, ενώ η πρώιμη ζωή αποτελεί κρίσιμη περίοδο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Στα κύρια ευρήματα συγκαταλέγονται:
- Καλύτερη ποιότητα της μητρικής διατροφής στην εγκυμοσύνη συσχετίστηκε με υψηλότερο IQ στα παιδιά και μεγαλύτερο όγκο εγκεφάλου.
- Συστηματικές ανασκοπήσεις και παρακολουθήσεις RCT συνέδεσαν τον θηλασμό με υψηλότερο IQ, καλύτερη γλωσσική ανάπτυξη και καλύτερες ακαδημαϊκές επιδόσεις.
- Ανθυγιεινά διατροφικά μοτίβα στην ηλικία των δύο ετών συνδέθηκαν με χαμηλότερο IQ στην ηλικία των 6–7 ετών.
- Η αρχή της ζωής, δηλαδή η εγκυμοσύνη και τα πρώτα 1–2 χρόνια, είναι ευαίσθητο στάδιο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Νέα έρευνα συνδέει το διαιτολόγιο με πολλά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα στα δύο έτη με χαμηλότερο IQ
Παιδιά με διατροφή που πλησίαζε περισσότερο το ανθυγιεινό πρότυπο όταν ήταν δύο ετών εμφάνισαν χαμηλότερες βαθμολογίες IQ σε ηλικίες έξι έως επτά ετών. Η συσχέτιση εξακολούθησε να καταγράφεται και μετά την προσαρμογή των αποτελεσμάτων για πολλούς παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν τη γνωστική ανάπτυξη. Σε αυτούς περιλαμβάνονταν η εκπαίδευση της μητέρας, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση, η οικογενειακή δομή, η διάρκεια του θηλασμού, η προσχολική εκπαίδευση και η γνωστική διέγερση στο σπίτι.
Οι παράγοντες που συζητούνται συχνά ως προς τη γνωστική λειτουργία, όπως το IQ των γονέων, δεν εξετάστηκαν, καθώς δεν υπήρχαν σχετικές μετρήσεις στην κοόρτη. Η καθηγήτρια Thayna Flores, συντάκτρια της μελέτης, ανέφερε πάντως ότι αξιολογήθηκε το μαθησιακό περιβάλλον στο σπίτι, μέσω δεικτών όπως οι μετρήσεις διέγερσης και η φοίτηση σε προσχολική εκπαίδευση.
Δεν διαπιστώθηκε σύνδεση του υγιεινού διατροφικού προτύπου με υψηλότερες βαθμολογίες IQ, κάτι που αποτέλεσε απρόσμενο εύρημα. Κατά τη Flores, πιθανή εξήγηση είναι ότι τα υγιεινά τρόφιμα ήταν ήδη ευρέως διαδεδομένα στο δείγμα, με αποτέλεσμα να είναι δυσκολότερος ο εντοπισμός διαφορών. «Περίπου το 92% των παιδιών κατανάλωναν συστηματικά τέσσερα ή περισσότερα από τα τρόφιμα που χαρακτηρίζουν το υγιεινό πρότυπο», είπε σύμφωνα με το Newsweek.
Οι εντονότερες συσχετίσεις καταγράφηκαν σε παιδιά που ήταν ήδη βιολογικά ευάλωτα. Η σχέση της ανθυγιεινής διατροφής με χαμηλότερο IQ ήταν ισχυρότερη στα παιδιά με πρώιμα ελλείμματα στο βάρος, στο ύψος ή στην περίμετρο κεφαλής. Το εύρημα υποδηλώνει συσσωρευτικό μειονέκτημα, όταν η κακή διατροφή επιβαρύνει τις ήδη υπάρχουσες προκλήσεις στην πρώιμη ανάπτυξη.
Η μελέτη δεν διερεύνησε απευθείας τους βιολογικούς μηχανισμούς. Ωστόσο, η Flores επισήμανε ότι προηγούμενες έρευνες υποδεικνύουν πιθανούς μηχανισμούς: διατροφές με πολλά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα ενδέχεται να επηρεάζουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου μέσα από οδούς που περιλαμβάνουν φλεγμονή, οξειδωτικό στρες και μεταβολές στον άξονα εντέρου–εγκεφάλου.
Παρότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε στη Βραζιλία, οι συγγραφείς ανέφεραν ότι τα συμπεράσματά της ενδέχεται να αφορούν και άλλες χώρες, καθώς τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είναι ευρέως διαθέσιμα παγκοσμίως. Η Flores συνόψισε το μήνυμα ως εξής: «Πρέπει να εξετάσουμε την αύξηση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων», είπε. «Ισχυρότερες δράσεις τώρα μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη αυτών των τροφίμων, ιδιαίτερα στην πρώιμη παιδική ηλικία».
Συνοπτικά
- Η διατροφή στα πρώτα χρόνια ζωής επηρεάζει την ευφυΐα των παιδιών, ενώ τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συνδέονται με χαμηλότερες βαθμολογίες IQ.
- Τα νήπια που τρώνε ανθυγιεινά τρόφιμα στην ηλικία των δύο ετών έχουν χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ νοημοσύνης όταν φτάσουν τα έξι και τα επτά.
- Από την άλλη, η υγιεινή διατροφή, με άφθονα φρούτα και λαχανικά, συμβάλλει θετικά στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.
- Η περίοδος της πρώιμης ζωής, από την εγκυμοσύνη έως και τα πρώτα δύο χρόνια, είναι καθοριστική για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη γνωστική λειτουργία.
- Η επίδραση της ανθυγιεινής διατροφής είναι εντονότερη στα παιδιά με πρώιμα αναπτυξιακά ελλείμματα.
- Τα ευρήματα δείχνουν ότι χρειάζεται να περιοριστούν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα στην πρώιμη παιδική ηλικία, για την πρόληψη αρνητικών επιπτώσεων στην ευφυΐα.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/ereyna-apokalyptei-poia-trofima-meionoyn-to-iq-ton-paidion-pos-epireazetai-i-eyfyia-toys-apo-ti-diatrofi/20989
