Πρόσφατη έρευνα του Yale δείχνει ότι το άγχος των γονέων ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά το βάρος και τη διατροφή των παιδιών, αυξάνοντας τον κίνδυνο παχυσαρκίας.
Οι επιστήμονες βρήκαν ότι η συμμετοχή σε πρόγραμμα διαχείρισης στρες μείωσε το γονεϊκό άγχος, βελτίωσε τις συμπεριφορές των γονέων και περιόρισε την κατανάλωση ανθυγιεινών τροφίμων από τα παιδιά.
Στην έρευνα έλαβαν μέρος 114 γονείς παιδιών με υπέρβαρο ή παχυσαρκία. Τα ευρήματα έδειξαν σημαντική υποχώρηση του άγχους στους γονείς που παρακολούθησαν το πρόγραμμα, ενώ οι αλλαγές στη συμπεριφορά τους είχαν θετική επίδραση στην υγεία των παιδιών.
Έρευνα του Yale δείχνει ότι η διαχείριση του στρες των γονέων μπορεί να επηρεάσει τη διατροφή και το βάρος των μικρών παιδιών, αυξάνοντας τις πιθανότητες για παχυσαρκία.
Το γονεϊκό άγχος και ο κίνδυνος παιδικής παχυσαρκίας
Τα περιστατικά παιδικής παχυσαρκίας έχουν αυξηθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια. Η Ελληνική Διατροφολογική Εταιρεία αναφέρει ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη: περίπου 1 στα 3 παιδιά, δηλαδή 35%-41% των ηλικιών 5-19 ετών, είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα.
Η αντιμετώπιση του ζητήματος μέσω της πρόληψης είναι δύσκολη. Ως τώρα, οι περισσότερες παρεμβάσεις έδιναν έμφαση στην ισορροπημένη διατροφή και στην τακτική σωματική άσκηση.
Σύμφωνα με ερευνητές του Yale, υπάρχει και ένας επιπλέον παράγοντας που χρειάζεται να συνυπολογιστεί: το άγχος των γονέων.
Η ομάδα της ψυχολόγου Rajita Sinha βρήκε ενδείξεις ότι η μείωση του στρες στους γονείς ενδέχεται να περιορίσει τον κίνδυνο παχυσαρκίας στα μικρά παιδιά.
«Γνωρίζαμε ήδη ότι το άγχος μπορεί να αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην ανάπτυξη της παιδικής παχυσαρκίας. Η έκπληξη ήταν ότι όταν οι γονείς διαχειρίζονται καλύτερα το άγχος τους, βελτιώνεται και η γονική συμπεριφορά τους, και μειώνεται ο κίνδυνος παχυσαρκίας για το μικρό τους παιδί», δήλωσε η Sinha.
Η δημοσίευση των ευρημάτων έγινε στο επιστημονικό περιοδικό Pediatrics.
Η επίδραση του γονεϊκού στρες στη διατροφή των παιδιών
Παλαιότερες μελέτες έχουν συσχετίσει την παχυσαρκία στα παιδιά με την παχυσαρκία των γονέων τους. Οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι πιθανόν να συμβάλλει και το γονεϊκό άγχος, ως ένας επιπλέον κρυφός παράγοντας.
Υπό μεγάλη πίεση, οι γονείς συχνά επιλέγουν λύσεις πιο εύκολες, αλλά λιγότερο υγιεινές, για το φαγητό.
Οι επιλογές αυτές είναι δυνατόν να αλλάξουν τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών και να επηρεάσουν τις προτιμήσεις που αναπτύσσουν.
Πώς το άγχος διαμορφώνει την οικογενειακή καθημερινότητα
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το αυξημένο στρες των γονέων μπορεί να έχει ως συνέπεια:
- να καταναλώνεται συχνότερα fast food
- να γίνονται λιγότερο υγιεινές επιλογές φαγητού στο σπίτι
- να αποδιοργανώνονται οι οικογενειακές ρουτίνες
- να περιορίζονται οι θετικές γονικές συμπεριφορές
- να αυξάνονται οι πιθανότητες να αποκτήσουν τα παιδιά ανθυγιεινές συνήθειες
Ωστόσο, τα περισσότερα προγράμματα πρόληψης για την παιδική παχυσαρκία εξακολουθούν να δίνουν κυρίως έμφαση στη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα.
Η Sinha αναφέρει ότι τέτοιες παρεμβάσεις συχνά δεν επιφέρουν αποτελέσματα σε βάθος χρόνου.
Η Sinha κατέχει στο Yale School of Medicine την έδρα Foundations Fund Professor στην Ψυχιατρική και είναι καθηγήτρια νευροεπιστήμης και παιδικών σπουδών.
Το 12 εβδομάδων πρόγραμμα για τη διαχείριση του γονεϊκού άγχους
Για να διερευνήσουν πώς συνδέονται το άγχος και η παιδική παχυσαρκία, οι ερευνητές διεξήγαγαν τυχαιοποιημένη δοκιμή που διήρκεσε 12 εβδομάδες.
Στη δοκιμή συμμετείχαν 114 γονείς με διαφορετικό κοινωνικοοικονομικό και εθνοτικό υπόβαθρο. Τα παιδιά τους ήταν ηλικίας δύο έως πέντε ετών και είχαν υπέρβαρο ή ήταν παχύσαρκα.
Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν σε δύο ομάδες.
Στην πρώτη ομάδα εφαρμόστηκε το πρόγραμμα διαχείρισης στρες Parenting Mindfully for Health (PMH). Περιλάμβανε ασκήσεις mindfulness, μεθόδους αυτορρύθμισης συμπεριφοράς και καθοδήγηση για υγιεινή διατροφή και σωματική δραστηριότητα.
Η δεύτερη ομάδα αποτέλεσε την ομάδα σύγκρισης και παρακολούθησε αποκλειστικά συμβουλευτική σχετικά με τη διατροφή και την άσκηση.
Οι δύο ομάδες είχαν εβδομαδιαίες συναντήσεις, με διάρκεια έως δύο ώρες.
Στις 12 εβδομάδες της έρευνας, οι επιστήμονες παρακολουθούσαν:
- τα επίπεδα άγχους των γονέων
- το βάρος των παιδιών
- τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονταν οι γονείς στα παιδιά
- τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών
Οι μετρήσεις του βάρους των παιδιών επαναλήφθηκαν τρεις μήνες μετά το τέλος του προγράμματος.
Τι έδειξαν τα ευρήματα της έρευνας
Με την ολοκλήρωση της μελέτης, σημαντική μείωση στο άγχος καταγράφηκε μόνο στους γονείς που είχαν παρακολουθήσει το πρόγραμμα PMH.
Ταυτόχρονα, οι γονικές συμπεριφορές παρουσίασαν βελτίωση, με περισσότερη υπομονή, καλύτερη επικοινωνία και πιο θετικές συναισθηματικές αλληλεπιδράσεις.
Επιπλέον, τα παιδιά της συγκεκριμένης ομάδας κατανάλωναν λιγότερα ανθυγιεινά τρόφιμα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, τρεις μήνες μετά το τέλος του προγράμματος, δεν καταγράφηκε σημαντική αύξηση βάρους στα παιδιά.
Στην ομάδα ελέγχου, αντίθετα, το άγχος των γονέων δεν μειώθηκε, ενώ οι διατροφικές συνήθειες των παιδιών παρέμειναν αμετάβλητες.
Κατά την επανεξέταση, τα παιδιά της ομάδας αυτής είχαν πάρει περισσότερο βάρος και είχαν εξαπλάσια πιθανότητα να περάσουν σε κατηγορία κινδύνου για υπερβαρότητα ή παχυσαρκία.
«Ο συνδυασμός mindfulness με συμπεριφορική αυτορρύθμιση για τη διαχείριση του άγχους, ενσωματωμένος με υγιεινή διατροφή και σωματική δραστηριότητα, φαίνεται να προστάτευσε τα μικρά παιδιά από ορισμένες από τις αρνητικές επιδράσεις του στρες στην αύξηση βάρους», ανέφερε η Sinha.
Έρευνα για τις συνέπειες του στρες στην υγεία
Η μελέτη εντάσσεται στη συνεχιζόμενη ερευνητική δραστηριότητα του Yale Stress Center, ενός διεπιστημονικού κέντρου που δημιουργήθηκε το 2007 με υποστήριξη από τα National Institutes of Health.
Στο επίκεντρο της έρευνας του κέντρου βρίσκονται η βιολογία του στρες, οι συμπεριφορές που σχετίζονται με την υγεία και η επίδρασή τους στις χρόνιες ψυχικές και σωματικές ασθένειες.
«Η παιδική παχυσαρκία είναι ένα τόσο μεγάλο ζήτημα αυτή τη στιγμή και τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης είναι εξαιρετικά σημαντικά για την τρέχουσα προτεραιότητα της διοίκησης να μειώσει τις χρόνιες ασθένειες στα παιδιά», δήλωσε η Sinha.
«Όταν οι άνθρωποι αρχίζουν να ανεβαίνουν στην κλίμακα βάρους, αυξάνεται ο κίνδυνος ασθενειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία, ακόμη και στα παιδιά».
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι μεγαλύτερες μελλοντικές μελέτες για το πρόγραμμα Parenting Mindfully for Health θα προσφέρουν περισσότερα δεδομένα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας.
Παράλληλα, έχει ξεκινήσει νέα έρευνα, η οποία θα παρακολουθήσει οικογένειες επί δύο χρόνια.
Η επιστημονική ομάδα πίσω από τη μελέτη
Τον συντονισμό της μελέτης μοιράστηκαν η Wendy Silverman, Alfred A. Professor στο Child Study Center και καθηγήτρια ψυχολογίας, και η Ania Jastreboff, Harvey and Kate Cushing Professor of Medicine και καθηγήτρια παιδιατρικής.
Στους συγγραφείς περιλαμβάνονται επίσης ερευνητές από τα τμήματα παιδιατρικής και νευροεπιστήμης της Ιατρικής Σχολής του Yale, αλλά και από το Yale Child Study Center.
Συνεισφορά στη μελέτη είχαν ακόμη επιστήμονες από το Bethesda Group, το Chicago School of Professional Psychology, το University of New Mexico και το George Mason University.
Τη μελέτη χρηματοδότησε το U.S. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK).
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
- Η μελέτη του Yale αποδεικνύει ότι το άγχος των γονιών μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς τη διατροφή και το βάρος των παιδιών, ενισχύοντας τον κίνδυνο παχυσαρκίας.
- Η συμμετοχή των γονέων σε πρόγραμμα διαχείρισης του άγχους βελτίωσε τις γονικές συμπεριφορές και μείωσε την κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών από τα παιδιά.
- Στην έρευνα έλαβαν μέρος 114 γονείς παιδιών με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία, ενώ όσοι συμμετείχαν στο πρόγραμμα παρουσίασαν σημαντική μείωση του άγχους.
- Η υποχώρηση του γονεϊκού άγχους συνοδεύτηκε από θετικές μεταβολές στη διατροφή των παιδιών, τα οποία δεν εμφάνισαν αύξηση βάρους τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
- Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τον ρόλο της διαχείρισης του άγχους των γονέων στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/paidi-goneis/to-agchos-ton-gonion-mporei-na-prokalesei-pachysarkia-sta-paidia-ti-edeixe-meleti-toy-yale/22426
