Νέα μελέτη στο JAMA Neurology δείχνει ότι η υγιεινή διατροφή στη μέση ηλικία ενδέχεται να συμβάλει ουσιαστικά στην προστασία του εγκεφάλου, καθώς συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας.
Ειδικότερα, η δίαιτα DASH δίνει προτεραιότητα σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και ψάρια. Η τήρησή της, κυρίως στις ηλικίες 40-50 ετών, συσχετίστηκε με 41% χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικών προβλημάτων.
Περισσότεροι από 159.000 ενήλικες συμμετείχαν στην έρευνα, η οποία επιβεβαίωσε τη σημασία των υγιεινών διατροφικών συνηθειών για την υγεία του εγκεφάλου, ιδίως όσο πλησιάζει κανείς στη μέση ηλικία.
Για χρόνια, η υγιεινή διατροφή στη μέση ηλικία θεωρείται σημαντική για την καρδιά. Μια νέα, μεγάλης κλίμακας μελέτη υποδεικνύει ότι έχει αντίστοιχη σημασία και για τον εγκέφαλο, σε μικρότερη ηλικία απ’ ό,τι θεωρούνταν μέχρι τώρα. Για αρκετές δεκαετίες, οι ερευνητές παρακολούθησαν πάνω από 159.000 ενήλικες και διερεύνησαν κατά πόσο οι διατροφικές τους επιλογές σχετίζονταν με μεταγενέστερα προβλήματα μνήμης ή γνωστική έκπτωση. Η σύγκριση περιέλαβε έξι υγιεινά διατροφικά πρότυπα. Και τα έξι εμφάνισαν σύνδεση με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικών δυσκολιών, με τη δίαιτα DASH να ξεχωρίζει. Πρόκειται για διατροφή που αρχικά αναπτύχθηκε με στόχο τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Σε σύγκριση με όσους ακολουθούσαν λιγότερο τη συγκεκριμένη διατροφή, όσοι την τηρούσαν περισσότερο είχαν κατά 41% μικρότερο κίνδυνο σημαντικής γνωστικής έκπτωσης. Τα μεγαλύτερα οφέλη για τον εγκέφαλο καταγράφηκαν όταν η διατροφή υιοθετούνταν στα 40 και στις αρχές των 50 ετών, αντί να ξεκινά στην τρίτη ηλικία.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Neurology. Συγκαταλέγεται στις πιο εκτενείς έρευνες για τη σχέση ανάμεσα στη διατροφή και τη γνωστική υγεία, τόσο ως προς το μέγεθος του πληθυσμού όσο και ως προς τη διάρκεια της παρακολούθησης.
Μελέτη αξιοποίησε δεδομένα δεκαετιών
Τα δεδομένα αντλήθηκαν από τρεις μεγάλες ερευνητικές μελέτες του Harvard University:
- Nurses’ Health Study
- Nurses’ Health Study II
Health Professionals Follow-Up Study
Στην έρευνα έλαβαν μέρος περισσότεροι από 159.000 άνθρωποι, το 82,6% των οποίων ήταν γυναίκες, ενώ η μέση ηλικία κατά την έναρξη ήταν 44,3 έτη. Ανά τετραετία οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν λεπτομερή ερωτηματολόγια για τη διατροφή τους. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιστήμονες παρακολουθούσαν τις διατροφικές συνήθειες σε βάθος χρόνου και όχι σε μία μόνο χρονική στιγμή.
Οι επιστήμονες αξιολόγησαν έξι είδη διατροφικών προτύπων, μεταξύ αυτών τη DASH, φυτικές δίαιτες και μεθόδους που εξετάζουν την επίδραση μιας διατροφής στα επίπεδα ινσουλίνης ή στη φλεγμονή του οργανισμού. Σε καθένα από τα πρότυπα, η μεγαλύτερη προσήλωση στο υγιεινό μοντέλο συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.
Η δίαιτα DASH και η πιθανή προστασία του εγκεφάλου
Στο επίκεντρο της DASH βρίσκονται:
- φρούτα και λαχανικά
- δημητριακά ολικής άλεσης
- όσπρια
- ψάρια
Παράλληλα, η δίαιτα περιορίζει:
- το κόκκινο κρέας
- το αλάτι
- τα πρόσθετα σάκχαρα.
Αρχικός σκοπός της δίαιτας ήταν η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Αυτό ίσως εξηγεί, ως έναν βαθμό, τη σύνδεσή της με οφέλη για τον εγκέφαλο, καθώς η υπέρταση αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για την άνοια. Οι ερευνητές, ωστόσο, επισημαίνουν πως τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ποιος ακριβώς βιολογικός μηχανισμός μπορεί να βρίσκεται πίσω από αυτή τη σχέση.
Στις αντικειμενικές αξιολογήσεις μνήμης και σκέψης, οι γυναίκες με μεγαλύτερη προσήλωση στη DASH σημείωσαν καλύτερα αποτελέσματα στους εξής τομείς:
- τη συνολική γνωστική λειτουργία
- τη λεκτική ευχέρεια
- την εργαζόμενη μνήμη.
Η απόκλιση στις επιδόσεις ήταν αντίστοιχη με γνωστική ηλικία του εγκεφάλου σχεδόν κατά ένα έτος μικρότερη από εκείνη που αναμένεται με τη φυσιολογική γήρανση.
Οι τροφές που συνδέθηκαν με μεγαλύτερα οφέλη
Η επεξεργασία των στοιχείων ανέδειξε ορισμένες ξεκάθαρες τάσεις.
Με καλύτερη γνωστική υγεία συσχετίστηκαν:
- τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά
- τα κίτρινα λαχανικά
- η γενικά αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
- τα ψάρια, πιθανότατα χάρη στα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
Με αυξημένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης συσχετίστηκαν:
- το κόκκινο κρέας
- τα επεξεργασμένα κρέατα
- τα ποτά με ζάχαρη
- τα γλυκά.
Οι πατάτες αποτέλεσαν επίσης ένα ενδιαφέρον σημείο των ευρημάτων:
- Η κατανάλωση τηγανητής πατάτας συνδέθηκε με χαμηλότερες επιδόσεις και μεγαλύτερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.
- Δεν διαπιστώθηκε αντίστοιχη συσχέτιση για τις πατάτες που μαγειρεύτηκαν με άλλον τρόπο.
Η διατροφή στα 40 και η σημασία της για τον εγκέφαλο
Ένα βασικό συμπέρασμα ήταν πως η συσχέτιση διατροφής και γνωστικής υγείας παρέμενε ορατή ακόμη κι όταν τα στοιχεία για τη διατροφή είχαν συλλεχθεί έως και 26 χρόνια πριν από την αξιολόγηση της μνήμης.
Η σχέση ήταν ιδιαίτερα έντονη όταν η DASH δίαιτα ακολουθούνταν στις ηλικίες 45 έως 54 ετών.
Τα στοιχεία αυτά συμφωνούν με άλλες επιστημονικές ενδείξεις: στη μέση ηλικία οι συνήθειες του τρόπου ζωής αρχίζουν να διαμορφώνουν την πορεία της γήρανσης του εγκεφάλου. Συχνά, την ίδια περίοδο εμφανίζονται επίσης προβλήματα όπως:
- αυξημένη αρτηριακή πίεση
- διαβήτης τύπου 2
που συγκαταλέγονται στους αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου για την άνοια.
Συμπερασματικά
- Νέα έρευνα στο JAMA Neurology δείχνει ότι η υγιεινή διατροφή στη μέση ηλικία προστατεύει από τη γνωστική έκπτωση και την άνοια.
- Για άτομα 40-50 ετών, η δίαιτα DASH, με άφθονα φρούτα, λαχανικά και ψάρια, συσχετίστηκε με 41% χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικών προβλημάτων.
- Η έρευνα παρακολούθησε περισσότερους από 159.000 ενήλικες και ανέδειξε τη σημασία των υγιεινών διατροφικών συνηθειών για την υγεία του εγκεφάλου.
- Τα πιο σημαντικά οφέλη για τον εγκέφαλο καταγράφηκαν όταν η δίαιτα DASH ξεκινούσε νωρίς και όχι κατά την τρίτη ηλικία.
- Η μελέτη εξέτασε έξι διατροφικά πρότυπα και επιβεβαίωσε ότι η συμμόρφωση σε υγιεινές διατροφές μειώνει τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/diatrofi/xekiniste-tin-tora-i-diaita-poy-prostateyei-apo-piesi-kai-anoia/22887
