Το άρθρο παρουσιάζει τέσσερις λιγότερο εμφανείς ενδείξεις ότι μια ερωτική σχέση ενδέχεται να έχει πληγεί σοβαρά χωρίς οι σύντροφοι να το έχουν αντιληφθεί. Πρόκειται για την κριτική, την αμυντικότητα, την περιφρόνηση και την αποστασιοποίηση, συμπεριφορές που μπορούν να υπονομεύσουν την επικοινωνία και την εμπιστοσύνη.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί, όταν αυτά τα μοτίβα συνεχίζονται χωρίς να αντιμετωπίζονται, είναι πιθανό να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στη σχέση. Οι συγγραφείς, ωστόσο, υπογραμμίζουν πως η αναγνώριση και η αλλαγή τέτοιων συνηθειών είναι εφικτές και μπορούν να συμβάλουν στη διάσωση της σχέσης.
Ένας έντονος καβγάς δεν είναι απαραίτητα η αιτία που μια σχέση καταρρέει. Συχνότερα, η φθορά έρχεται αργά, μέσα από καθημερινές συμπεριφορές που δεν γίνονται αντιληπτές, ώσπου η εμπιστοσύνη και ο δεσμός να έχουν ήδη υποστεί βαθιά ζημιά.
4 σιωπηλά σημάδια ότι η σχέση σας ίσως έχει καταστραφεί χωρίς να το έχετε αντιληφθεί – Πώς μπορεί να σωθεί
Σε ακραίες συνθήκες, οι συμπεριφορές αυτές ενδέχεται να κλιμακωθούν γρήγορα, μετατρέποντας την καθημερινότητα σε αφόρητη. Τέσσερα σημάδια μπορούν να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη και την επικοινωνία στις σχέσεις. Οι ειδικοί, πάντως, σημειώνουν πως λόγω της διακριτικής τους φύσης μπορεί να μην τα προσέξουμε καθόλου.
Στο βιβλίο Turn Yourself On: 8 Simple Principles to Find Your Power in the Bedroom and Beyond, η Δανή ερευνήτρια και συγγραφέας Anna Hushlak και η συγγραφέας και Βρετανίδα coach σχέσεων Billie Quinlan περιγράφουν τέσσερα μοτίβα στις σχέσεις, τα οποία θεωρούν «συνηθισμένα αλλά καταστροφικά αν μείνουν ανεξέλεγκτα». Τονίζουν επίσης ότι δεν είναι συμπεριφορές που συναντάμε μόνο στους άλλους, καθώς μπορεί να τις εκδηλώνουμε και οι ίδιοι.
Συμπεριφορές που φθείρουν τις ερωτικές σχέσεις
Τα ερευνητικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι η επιδείνωση στις ερωτικές σχέσεις συνδέεται συχνά με αρνητικούς τρόπους αλληλεπίδρασης που επαναλαμβάνονται και με λιγότερες θετικές συμπεριφορές όσο περνά ο καιρός, αντί με ένα και μόνο μεγάλο επεισόδιο σύγκρουσης.
Κύριες συμπεριφορές που συνδέονται με τη φθορά μιας σχέσης
- Κριτική χαρακτήρα: Αντί να εστιάζει σε μια συγκεκριμένη πράξη, ο ένας σύντροφος επιτίθεται στην προσωπικότητα του άλλου, όπως περιγράφει μελέτη.
- Περιφρόνηση: Η έλλειψη σεβασμού μπορεί να εκφραστεί με σαρκασμό, κοροϊδία, μορφασμούς όπως το γύρισμα των ματιών ή προσβολές, σύμφωνα με τη μελέτη.
- Αμυντικότητα: Κατά τη σύγκρουση, κάποιος αποφεύγει να αναλάβει ευθύνη και αποδίδει την ευθύνη στον σύντροφό του, σύμφωνα με μελέτη του 2021 με τίτλο “Conflict and Love: Predicting Newlywed Marital Outcomes From Two Interaction Contexts”.
- Αποστασιοποίηση (stonewalling): Ένα ακόμη πιθανό σημάδι, σύμφωνα με μελέτη, είναι η συναισθηματική απομάκρυνση ή το «κλείσιμο» στη διάρκεια των καβγάδων.
- Phubbing: Μελέτη του 2025, με τίτλο “Young adult partner phubbing and relationship satisfaction: the mediating role of attachment anxiety and the moderating role of constructive conflict coping style”, καταλήγει ότι η παραμέληση του συντρόφου για χάρη του κινητού μπορεί να συνδέεται με μειωμένη ικανοποίηση από τη σχέση.
- Λιγότερες θετικές συμπεριφορές: Σύμφωνα με άλλη μελέτη του 2025, “Relationship Maintenance Behaviors, Economic Factors, and Relationship Satisfaction: Investigating Trajectories, Direct Effects, and Moderating Effects”, η σταδιακή μείωση της εκτίμησης, της τρυφερότητας και της ανταπόκρισης μπορεί να σχετίζεται με τη φθορά μιας ερωτικής σχέσης.
Τα 4 σημάδια που δείχνουν ότι μια σχέση φτάνει στο τέλος της – Τρόποι να τη σώσετε
Οι ειδικοί στηρίζουν το βιβλίο τους στη δουλειά του Αμερικανού ψυχολόγου, ερευνητή ζευγαριών και θεραπευτή Dr John Gottman. Μαζί με τη Nan Silver, στο βιβλίο The Seven Principles for Making Marriage Work, ο Gottman ονομάζει την κριτική, την αμυντικότητα, την περιφρόνηση και την αποστασιοποίηση «τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκάλυψης σε μία σχέση».
Οι συμπεριφορές αυτές είναι πολύ συχνές, αλλά η επανειλημμένη εμφάνισή τους χωρίς αντιμετώπιση είναι δυνατό να προκαλέσει σοβαρή ζημιά σε μια σχέση. Το πόσο συχνά συμβαίνουν αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη σταθερότητα, την υγεία και τη μακροζωία μιας σχέσης.
Αρκετοί άνθρωποι εντοπίζουν αυτά τα μοτίβα και στον εαυτό τους. Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι η Anna είχε την τάση να απομακρύνεται, ενώ η Billie αντιμετώπιζε συχνά δυσκολίες με την αμυντικότητα. Ακόμη και τώρα, οι συνήθειες αυτές μπορεί να επιστρέψουν σε περιόδους στρες ή εξάντλησης.
Αν δείτε κάποια από αυτές τις συμπεριφορές στον εαυτό σας ή σε άλλους, αυτό δεν σας κάνει κακό άνθρωπο ούτε σημαίνει πως η σχέση είναι καταδικασμένη. Οι περισσότεροι δεν διδαχθήκαμε ποτέ πώς να επικοινωνούμε με σαφήνεια, καλοσύνη και αυτοπεποίθηση. Το θετικό είναι ότι μπορούμε να αναγνωρίσουμε αυτές τις συνήθειες και να τις αλλάξουμε.
1. Κριτική
Κριτική υπάρχει όταν κάποιος στρέφεται εναντίον του χαρακτήρα ενός άλλου ανθρώπου, αντί να επικεντρώνεται σε μια συγκεκριμένη συμπεριφορά ή δυσκολία. Συχνά καταφεύγει σε απόλυτες διατυπώσεις, όπως «πάντα», «ποτέ» ή «κάθε φορά».
Παράδειγμα: «Πάντα αργείς. Προφανώς δεν σε νοιάζει ο χρόνος κανενός άλλου».
Καθώς εκλαμβάνεται ως προσωπική επίθεση, η κριτική συχνά οδηγεί σε αμυντική στάση και κάνει τη σύγκρουση εντονότερη.
Τι μπορείτε να κάνετε
Δοκιμάστε να διατυπώσετε ένα εποικοδομητικό παράπονο αντί να ασκήσετε κριτική. Περιγράψτε τη συμπεριφορά και την επίδρασή της σε εσάς, χωρίς να επιτεθείτε στο πρόσωπο.
Παράδειγμα: «Χθες όταν άργησες εκνευρίστηκα γιατί είχα οργανώσει το πρωινό μου γύρω από τα σχέδιά μας. Την επόμενη φορά, μπορείς να με ενημερώσεις νωρίτερα;»
Με τα εποικοδομητικά παράπονα μπορείτε να συζητήσετε το ζήτημα χωρίς να θίξετε την αυτοεκτίμηση του άλλου.
2. Αμυντικότητα
Αμυντικότητα είναι η ροπή να αποφεύγει κάποιος την κριτική, αντί να την αντιμετωπίζει. Μπορεί να εκδηλώνεται με δικαιολογίες, αποποίηση ευθύνης ή επίθεση ως απάντηση.
Για παράδειγμα: «Ίσως αν ήσουν πιο περιπετειώδης, η σεξουαλική μας ζωή να μην ήταν τόσο βαρετή».
Όταν κάποιος αντιδρά αμυντικά, συνήθως επιδιώκει να αποδείξει πως είναι ο «αθώος», αντί να συμβάλει στην επίλυση του ζητήματος.
Τι μπορείτε να κάνετε
Για να περιορίσετε την αμυντικότητα, παραδεχτείτε ότι έχετε κι εσείς ένα μερίδιο ευθύνης για όσα συμβαίνουν.
Παράδειγμα: «Καταλαβαίνω ότι μπορεί να έχουν γίνει τα πράγματα λίγο πιο μονότονα τελευταία. Ας συζητήσουμε τι καινούριο θα μπορούσαμε να δοκιμάσουμε μαζί».
Το να αναλάβετε ευθύνη δεν ισοδυναμεί με το να φορτωθείτε όλο το φταίξιμο. Αρκεί να αναγνωρίσετε τη δική σας συμμετοχή και να συνεργαστείτε για να βρεθεί λύση.
3. Περιφρόνηση
Η περιφρόνηση εκφράζει έλλειψη σεβασμού ή αίσθηση ανωτερότητας απέναντι σε έναν άλλο άνθρωπο. Μπορεί να πάρει τη μορφή σαρκασμού, κοροϊδίας, χλευασμού ή απαξιωτικών σχολίων.
Ανάμεσα στις τέσσερις συμπεριφορές, η περιφρόνηση χαρακτηρίζεται ως η πιο καταστροφική, καθώς εκφράζει αηδία και ταπείνωση.
Η εμφάνισή της συχνά σχετίζεται με άλυτες διαφωνίες, ανεπαρκή επικοινωνία και πικρία που έχει συσσωρευτεί.
Τι μπορείτε να κάνετε
Για να αντιμετωπίσετε την περιφρόνηση, καλλιεργήστε αυτοπαρατήρηση, συγχώρεση και σεβασμό κατά την επικοινωνία. Μιλήστε για τα συναισθήματά σας με σαφήνεια, ακούστε προσεκτικά και αναγνωρίστε την ευθύνη σας όπου χρειάζεται. Για να μειωθεί η περιφρόνηση, είναι σημαντικό να αποκατασταθεί ο αμοιβαίος σεβασμός.
4. Συναισθηματική αποστασιοποίηση (stonewalling)
Η αποστασιοποίηση εκδηλώνεται όταν κάποιος διακόπτει την επικοινωνία και αποσύρεται από την επαφή. Ενδέχεται να αγνοεί τον άλλον, να αποφεύγει να μιλήσει, να «κρατάει μούτρα» ή να στρέφει αλλού την προσοχή του αντί να συμμετέχει.
Κάποιοι αποσύρονται επειδή αισθάνονται συναισθηματικά καταβεβλημένοι. Άλλες φορές, η αποστασιοποίηση μπορεί να λειτουργεί ως μέσο τιμωρίας του άλλου ή ως τρόπος να ανακτήσει κάποιος τον έλεγχο.
Τι μπορείτε να κάνετε
Πρώτο βήμα για να αντιμετωπιστεί η αποστασιοποίηση είναι η ρύθμιση των συναισθημάτων. Μπορείτε να συμφωνήσετε σε μια προσωρινή διακοπή της συζήτησης, ώστε να ηρεμήσετε και οι δύο.
Είναι επίσης χρήσιμο να λέτε με σαφήνεια τι χρειάζεστε εκείνη τη στιγμή – είτε υποστήριξη, λύσεις ή λίγο χώρο – και να ορίζετε τακτικά χρόνο για να συζητάτε τα ζητήματα της σχέσης.
Συνοπτικά
- Παρουσιάζονται τέσσερις ενδείξεις ότι μια ρομαντική σχέση ίσως έχει υποστεί σοβαρή φθορά: η κριτική, η αμυντικότητα, η περιφρόνηση και η αποστασιοποίηση.
- Αν δεν αντιμετωπιστούν, αυτές οι συμπεριφορές μπορούν να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη και την επικοινωνία και να οδηγήσουν σε σοβαρές δυσκολίες.
- Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι συγκεκριμένες συμπεριφορές εμφανίζονται συχνά και χωρίς να γίνονται εύκολα αντιληπτές, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο που συνιστούν.
- Οι συνήθειες αυτές μπορούν να εντοπιστούν και να αλλάξουν, συμβάλλοντας ενδεχομένως στη διάσωση της σχέσης.
- Το πόσο συχνά εμφανίζονται οι συμπεριφορές αυτές έχει καθοριστική σημασία για τη σταθερότητα και την υγεία της σχέσης.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/psychologia/4-simadia-poy-deichnoyn-oti-i-schesi-sas-echei-katastrafei-kai-den-to-echete-katalavei/23340
