Τα καρδιακά νοσήματα στις γυναίκες, με ιδιαίτερη αύξηση στις νεότερες ηλικίες, έχουν γίνει συχνότερα την τελευταία δεκαετία. Κάθε χρόνο οι γυναίκες που πεθαίνουν από καρδιοπάθεια είναι περισσότερες από τους άνδρες. Παρ’ όλα αυτά, η αναγνώριση και η αντιμετώπιση της νόσου στις γυναίκες καθυστερούν, ενώ δεν είναι σπάνια και η λανθασμένη διάγνωση.
«Η καρδιοπάθεια είναι ο Νο 1 δολοφόνος των γυναικών», λέει η Nisha Jhalani, ειδική καρδιαγγειακών παθήσεων στο Vagelos College of Physicians and Surgeons. «Ωστόσο, μελέτες και συνομιλίες με ασθενείς μας έχουν διδάξει ότι οι περισσότερες γυναίκες δεν μπορούν να αναγνωρίσουν τους παράγοντες κινδύνου για τις καρδιακές παθήσεις και δεν γνωρίζουν τον προσωπικό τους καρδιαγγειακό κίνδυνο».
Οι θεραπευτικές κατευθυντήριες οδηγίες για την καρδιοπάθεια στηρίχθηκαν σε έρευνες της δεκαετίας του 1990, στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν αποκλειστικά άνδρες. Και σήμερα, οι γυναίκες αποτελούν μόλις το 30% των συμμετεχόντων στις μελέτες. Το στοιχείο αυτό προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς τα συμπτώματα στις γυναίκες διαφέρουν.
Συμπτώματα καρδιακής προσβολής στις γυναίκες
«Υπάρχουν πολλές διαφορές στον τρόπο που φαίνεται και λειτουργεί η καρδιά μεταξύ ανδρών και γυναικών», γράφει στο The Conversation η Benedicta Quaye, Λέκτορας Ανατομίας στο Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ. «Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει ότι οι άντρες έχουν μεγαλύτερες καρδιές από τις γυναίκες. Μερικοί από τους θαλάμους της καρδιάς είναι μικρότεροι στις γυναίκες. Οι άντρες τείνουν να έχουν παχύτερο καρδιακό μυ. Οι καρδιές των γυναικών τείνουν να αντλούν αίμα γρηγορότερα από τους άνδρες για να αντισταθμίσουν το μικρότερο μέγεθος -οι καρδιές των ανδρών εκτοξεύουν περισσότερο αίμα με κάθε χτύπο της καρδιάς. Η διάμετρος και το μήκος των αιμοφόρων αγγείων είναι επίσης μικρότερα στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.»
Η διαφορετική ανατομία και λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος επηρεάζει άμεσα την πρόγνωση και την πορεία της καρδιοπάθειας. Για μεγάλο διάστημα, οι γιατροί θεωρούσαν ως χαρακτηριστικό σημάδι εμφράγματος τον πόνο στο στήθος. Ωστόσο, ανασκόπηση του 2023 κατέγραψε ότι, πέρα από τον πόνο στο στήθος, γυναίκες με έμφραγμα ανέφεραν ναυτία, εμετό, ζάλη, δυσπεψία, πόνο στην άνω πλάτη ή στην κοιλιά, καθώς και έντονη, ανεξήγητη εφίδρωση. Όταν τα συμπτώματα αυτά αξιολογούνται με βάση οδηγίες που έχουν διαμορφωθεί για άνδρες, μπορεί να μην αναγνωριστεί η καρδιοπάθεια ή να αποδοθεί λανθασμένα σε γαστρεντερική διαταραχή ή άγχος. Η ανασκόπηση έδειξε ότι τα παραπάνω συμπτώματα σπάνια συσχετίζονταν με καρδιακή προσβολή.
Λόγω άρνησης, ντροπής ή αμηχανίας, πολλές γυναίκες παραβλέπουν επίσης όσα συμπτώματα εμφανίζουν. Ενδεικτικά, μόλις περίπου το 10% των γυναικών που διαγιγνώσκονται με καρδιακή νόσο σχετιζόμενη με την εγκυμοσύνη απευθύνονται σε γιατρό, και ακόμη λιγότερες σε καρδιολόγο. «Η καθυστέρηση σε οτιδήποτε φαίνεται ότι είναι σοβαρό θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι απειλητική για τη ζωή», λέει η Jhalani. «Η καρδιοπάθεια στις γυναίκες δεν είναι ίδια με αυτή των ανδρών. Υπάρχει απλώς κάτι διαφορετικό στην καρδιά μιας γυναίκας έναντι της καρδιάς ενός άνδρα».
Δύο εξετάσεις για τη διάγνωση εμφράγματος έχουν μικρότερη αποτελεσματικότητα στις γυναίκες. Η εξέταση καρδιακής τροπονίνης ελέγχει την ποσότητα τροπονίνης στο αίμα, μιας πρωτεΐνης που απελευθερώνεται όταν το έμφραγμα προκαλέσει βλάβη στον καρδιακό μυ. Όσο υψηλότερη είναι η τροπονίνη, τόσο μεγαλύτερη είναι η βλάβη, εύρημα που υποδεικνύει καρδιακή προσβολή. Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνες, οι γυναίκες ενδέχεται να παρουσιάζουν μειωμένη τροπονίνη ή τιμές χαμηλότερες από το όριο ανίχνευσης της εξέτασης, ακόμη και όταν έχουν υποστεί έμφραγμα.
Η εξέταση που θεωρείται το χρυσό πρότυπο για τη διάγνωση εμφράγματος είναι ο καρδιακός καθετηριασμός. Κατά τη διαδικασία, ένας λεπτός σωλήνας προωθείται μέσα από τα αιμοφόρα αγγεία της καρδιάς, ώστε να εντοπιστούν τυχόν αποφράξεις στις μεγάλες αρτηρίες. Στις γυναίκες, όμως, τα αγγεία είναι συνήθως στενότερα και συχνότερα από ό,τι στους άνδρες συσσωρεύεται πλάκα στις μικρές αρτηρίες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διάγνωση που δεν εντοπίζει τη νόσο, καθώς ο καθετηριασμός ίσως να μην αποτελεί την καταλληλότερη εξέταση για τις γυναίκες. Περίπου το 50% των γυναικών που υποβάλλονται σε καρδιακό καθετηριασμό λόγω συμπτωμάτων εμφράγματος εμφανίζουν απόφραξη. Παράλληλα, οι γυναίκες παραπέμπονται λιγότερο συχνά από τους άνδρες για καρδιακό καθετηριασμό.
Τα θετικά νέα
Για το 90% των περιστατικών καρδιοπάθειας, η πρόληψη είναι εφικτή μέσα από πιο υγιεινές επιλογές στην καθημερινότητα. «Έτσι μπορεί κάποιος να πάρει τον έλεγχο της υγείας της καρδιάς του», αναφέρει η Jhalani. «Οι διατροφικές επιλογές, η αυξημένη σωματική δραστηριότητα, οι υγιεινές συνήθειες ύπνου, η διακοπή του καπνίσματος και τα τακτικά ραντεβού με το γιατρό δίνουν τη δύναμη στα χέρια του ασθενούς».
Οι γυναίκες χρειάζεται ακόμη να προσπαθήσουν να περιορίσουν το άγχος. Οι μελέτες συνεχίζονται, ώστε να αποσαφηνιστεί η ακριβής σύνδεση ανάμεσα στο στρες και τις καρδιακές παθήσεις. Μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιοπάθειας αντιμετωπίζουν όσοι έχουν αυτοάνοσα νοσήματα, καθώς και προβλήματα που συνδέονται με την εγκυμοσύνη, μεταξύ των οποίων ο διαβήτης κύησης και η προεκλαμψία.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/poia-einai-ta-symptomata-tis-kardiakis-prosvolis-stis-gynaikes/2913
