Καρδιακές αρρυθμίες και εγκεφαλικό: Ποια είναι η σχέση και πώς μειώνεται ο κίνδυνος

Η κολπική μαρμαρυγή, ένας τύπος καρδιακής αρρυθμίας, αποτελεί σημαντική αιτία εγκεφαλικού επεισοδίου. Από την άλλη, μετά από ένα εγκεφαλικό μπορεί να εμφανιστούν αρρυθμίες, οι οποίες συνήθως υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες.

Καρδιακή αρρυθμία είναι ο ακανόνιστος καρδιακός παλμός. Εγκεφαλικό επεισόδιο συμβαίνει όταν ένα τμήμα του εγκεφάλου δεν λαμβάνει αρκετό αίμα, είτε λόγω αιμορραγίας στον εγκέφαλο είτε επειδή ένας θρόμβος αποφράσσει αιμοφόρο αγγείο.

Οι αρρυθμίες προκαλούν ή αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού;

Σύμφωνα με ανασκόπηση του 2022, ορισμένες αρρυθμίες αποτελούν σημαντική καρδιακή αιτία εγκεφαλικού. Τα άτομα με αρρυθμία μπορεί να έχουν περίπου πενταπλάσιες πιθανότητες να υποστούν εγκεφαλικό σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό.

Παράλληλα, το εγκεφαλικό μπορεί να συνδέεται με την εμφάνιση αρρυθμίας. Σε μελέτη του 2012, οι ερευνητές εξέτασαν πόσο συχνά εμφανίζονταν αρρυθμίες μέσα στις 72 ώρες από την εισαγωγή σε μονάδα εγκεφαλικών επεισοδίων. Περίπου το 25,1% των συμμετεχόντων είχε αρρυθμία.

Ο κίνδυνος ήταν υψηλότερος μέσα στις πρώτες 24 ώρες από την εισαγωγή και μειωνόταν σταδιακά κατά τη διάρκεια του επόμενου 72ώρου. Οι επαγγελματίες υγείας δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί συμβαίνει αυτό. Ενδέχεται να εμπλέκονται διάφοροι παράγοντες, όπως:

• καρδιακή νόσος
• αγγειακοί παράγοντες κινδύνου
• η σοβαρότητα του εγκεφαλικού

Ποιοι τύποι αρρυθμίας συνδέονται με το εγκεφαλικό;

Σύμφωνα με δημοσίευση του 2022, η κολπική μαρμαρυγή είναι αρρυθμία που μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικό.

Στην κολπική μαρμαρυγή, οι άνω κοιλότητες της καρδιάς, οι κόλποι, συστέλλονται με ακανόνιστο ρυθμό. Το αίμα μπορεί να λιμνάσει μέσα τους και να σχηματίσει θρόμβους. Αν οι θρόμβοι φτάσουν στον εγκέφαλο, μπορεί να προκαλέσουν εγκεφαλικό.

Μετά από εγκεφαλικό μπορεί να εμφανιστούν οι ακόλουθες αρρυθμίες:

• Κοιλιακή ταχυκαρδία: οι κάτω κοιλότητες της καρδιάς, οι κοιλίες, χτυπούν υπερβολικά γρήγορα και ακανόνιστα.
• Υπερκοιλιακή ταχυκαρδία: η καρδιά χτυπά υπερβολικά γρήγορα και ακανόνιστα εξαιτίας προβλήματος πάνω από τον κολποκοιλιακό κόμβο. Ο κολποκοιλιακός κόμβος είναι μια μικρή δομή κοντά στο κέντρο της καρδιάς.
• Δυσλειτουργία του φλεβόκομβου: η αρρυθμία ξεκινά από τον φλεβόκομβο, ο οποίος βρίσκεται στο πάνω μέρος του δεξιού κόλπου. Μπορεί να εμποδίσει την καρδιά να διοχετεύει αρκετό αίμα στο σώμα.
• Βραδυαρρυθμία: ασυνήθιστα χαμηλός καρδιακός ρυθμός σε κατάσταση ηρεμίας.
• Κολποκοιλιακός αποκλεισμός: τα ηλεκτρικά σήματα δυσκολεύονται να μεταδοθούν από τους κόλπους στις κοιλίες.

Πώς μειώνεται ο κίνδυνος εγκεφαλικού όταν υπάρχει αρρυθμία

Η κολπική μαρμαρυγή αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού, ωστόσο ορισμένα μέτρα μπορούν να συμβάλουν στη μείωσή του.

Σύμφωνα με ανασκόπηση της βιβλιογραφίας του 2020, τα αντιπηκτικά αποτελούν την κύρια μέθοδο πρόληψης του εγκεφαλικού σε άτομα με αρρυθμία. Πρόκειται για φάρμακα που εμποδίζουν την πήξη του αίματος.

Έχουν πραγματοποιηθεί εκτεταμένες έρευνες για το ποια αντιπηκτικά είναι καταλληλότερα για τα άτομα με αρρυθμία. Το ενδιαφέρον των επιστημόνων και των γιατρών εστιάζεται σήμερα στα από του στόματος αντιπηκτικά που δεν είναι ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ. Φαίνεται να είναι εξίσου αποτελεσματικά με πιο παραδοσιακές θεραπείες, όπως η βαρφαρίνη, ενώ παράλληλα είναι ασφαλέστερα.

Η παρακολούθηση της κολπικής μαρμαρυγής μπορεί επίσης να συμβάλει στην πρόληψη του εγκεφαλικού.

Συμπτώματα καρδιακής αρρυθμίας

Σύμφωνα με την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA), οι αρρυθμίες μπορεί να εκδηλωθούν με διάφορα συμπτώματα. Στα αρχικά στάδια, ένα άτομο μπορεί να αισθανθεί φτερούγισμα ή σαν να παραλείπεται ένας καρδιακός παλμός. Η αίσθηση μπορεί να επαναλαμβάνεται γρήγορα και να γίνεται αντιληπτή ως φτερούγισμα στον λαιμό ή στο στήθος.

Αργότερα μπορεί να εμφανιστούν:

• κόπωση
• αδυναμία
• αίσθημα ζάλης ή αστάθειας
• τάση λιποθυμίας ή λιποθυμία
• πολύ γρήγορος ή έντονος καρδιακός παλμός
• δύσπνοια
• άγχος
• εφίδρωση
• πόνος ή πίεση στο στήθος
• εναλλαγή γρήγορου και αργού καρδιακού ρυθμού

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρότερη αρρυθμία και χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση. Αν κάποιος καταρρεύσει, απαιτείται άμεση ιατρική φροντίδα, καθώς αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη εμφράγματος, το οποίο μερικές φορές ακολουθεί τις αρρυθμίες.

Συμπτώματα εγκεφαλικού

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), τα συμπτώματα εγκεφαλικού περιλαμβάνουν:

• ξαφνικό μούδιασμα ή αδυναμία στο πρόσωπο ή στα άκρα, ενδεχομένως μόνο στη μία πλευρά του σώματος
• ξαφνική σύγχυση
• ξαφνική δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση του λόγου
• ξαφνικά προβλήματα όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια
• ξαφνική δυσκολία στο περπάτημα
• ξαφνική ζάλη, απώλεια ισορροπίας ή συντονισμού
• ξαφνικός και εξαιρετικά έντονος πονοκέφαλος

Το εγκεφαλικό είναι επείγουσα ιατρική κατάσταση. Αν εμφανιστούν αυτά τα συμπτώματα, χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια· καλέστε το 166 ή το 112.

Πώς επηρεάζει η αρρυθμία την πρόγνωση μετά από εγκεφαλικό;

Παλαιότερη μελέτη του 2015 διαπίστωσε ότι το ποσοστό επιβίωσης πέντε χρόνια μετά από εγκεφαλικό που σχετίζεται με κολπική μαρμαρυγή είναι περίπου 39,2%.

Το ποσοστό υποτροπής μέσα σε πέντε χρόνια είναι περίπου 21,5%. Ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται όταν η κολπική μαρμαρυγή είναι επίμονη.

Πότε χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό

Όποιος εμφανίζει σημάδια αρρυθμίας πρέπει να ζητήσει ιατρική συμβουλή. Η έγκαιρη αναγνώριση μπορεί να επιτρέψει την έναρξη προληπτικών μέτρων το συντομότερο δυνατό. Σε περίπτωση εγκεφαλικού ή εμφράγματος απαιτείται επείγουσα ιατρική φροντίδα.

Οι αρρυθμίες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού, ενώ το εγκεφαλικό μπορεί επίσης να συνοδεύεται από αρρυθμία, ιδίως τις ημέρες που ακολουθούν. Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία θρόμβων στους κόλπους, οι οποίοι, αν φτάσουν στον εγκέφαλο, ενδέχεται να προκαλέσουν εγκεφαλικό. Τα αντιπηκτικά αποτελούν βασικό μέσο πρόληψης, καθώς μειώνουν την πήξη του αίματος. Η επιλογή θεραπείας και κάθε σχετική απόφαση πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με τον γιατρό σας.