Των Henry Chung, Chris McManus και Sally Waterworth, The Conversation.
Η απώλεια βάρους εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, ανάμεσά τους η διατροφή, οι ώρες ύπνου κάθε βράδυ και το είδος της άσκησης. Όπως δείχνει η πρόσφατη μελέτη μας, σημαντικό ρόλο στο πόσο βάρος χάνει κάποιος με την άσκηση μπορεί να παίζει και το ατομικό γενετικό του προφίλ. Έτσι, εξηγείται ενδεχομένως γιατί η ίδια προπόνηση δεν οδηγεί πάντα σε ίδια αποτελέσματα για δύο ανθρώπους.
Η έρευνά μας ανέδειξε 14 γονίδια που ενδέχεται να επηρεάζουν ουσιαστικά την απώλεια βάρους ενός ατόμου όταν κάνει τρέξιμο. Το εύρημα δείχνει πως κάποιοι μπορεί να διαθέτουν έμφυτη προδιάθεση για καύση λίπους και απώλεια βάρους μέσω της άσκησης.
Στη μελέτη εντάχθηκαν 38 άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 20 έως 40 ετών, οι οποίοι είχαν γεννηθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά την έναρξη, κανείς τους δεν ασκούνταν συστηματικά. Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: οι μισοί ακολούθησαν για οκτώ εβδομάδες ένα απαιτητικό πρόγραμμα αντοχής, με τρεις διαδρομές την εβδομάδα διάρκειας 20-30 λεπτών. Οι υπόλοιποι αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου και κλήθηκαν να μην ασκούνται, διατηρώντας κανονικά την καθημερινότητά τους, τις διατροφικές τους συνήθειες και τον τρόπο ζωής τους σε όλη τη διάρκεια της μελέτης.
Πριν και μετά την περίοδο της μελέτης, οι συμμετέχοντες ζυγίστηκαν και έκαναν τεστ τρεξίματος, ώστε να καταγραφεί η απόσταση που μπορούσαν να διανύσουν σε 12 λεπτά. Με αυτές τις μετρήσεις αξιολογήθηκαν η αρχική φυσική τους κατάσταση και οι αλλαγές που σημειώθηκαν. Παράλληλα, υπολογίστηκε ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), ενώ στο τέλος συλλέχθηκε δείγμα σάλιου από κάθε άτομο και χρησιμοποιήθηκε κιτ εξέτασης DNA για την αξιολόγηση του γενετικού προφίλ.
Σημαντικό είναι ότι, πριν ξεκινήσει η μελέτη, όλοι οι συμμετέχοντες είχαν παρόμοιο βάρος, ΔΜΣ και επίπεδο αερόβιας φυσικής κατάστασης. Με αυτόν τον τρόπο ξεκίνησαν από αντίστοιχη αφετηρία, ενώ είχαν ήδη ληφθεί υπόψη ορισμένες συγχυτικές μεταβλητές που σχετίζονταν με τη φυσική κατάσταση.
Γονίδια που συνδέονται με την άσκηση
Όλοι όσοι συμμετείχαν στην ομάδα άσκησης έχασαν βάρος, περίπου 2 κιλά κατά μέσο όρο, ενώ η ομάδα ελέγχου πήρε λίγο βάρος. Η απώλεια βάρους αυτού του μεγέθους έχει σημασία, καθώς το πρόγραμμα διήρκεσε μόλις οκτώ εβδομάδες και δεν έγιναν αλλαγές στη διατροφή των συμμετεχόντων. Ωστόσο, οι επιδόσεις όσων ασκήθηκαν διέφεραν αισθητά: σε ορισμένες περιπτώσεις η διαφορά στην απώλεια βάρους έφτασε τα 10 κιλά. Συνολικά, τα μέλη της ομάδας άσκησης παρουσίασαν βελτίωση, αλλά με διαφορετικό ρυθμό.
Παρότι είχαν ελεγχθεί η ένταση, η διάρκεια και η συχνότητα της άσκησης, και οι συμμετέχοντες είχαν αντίστοιχο αρχικό βάρος και επίπεδο φυσικής κατάστασης, τα οφέλη της προπόνησης αντοχής δεν ήταν ίδια για όλους. Η εξέταση των γενετικών προφίλ έδειξε ότι η διαφορετική ανταπόκριση κάθε ατόμου στην άσκηση συνδεόταν στενά με τη γενετική του.
Τα ευρήματα έδειξαν ισχυρή γραμμική συσχέτιση ανάμεσα στην απώλεια βάρους των συμμετεχόντων και σε 14 γονίδια που είχαν ήδη συνδεθεί με το σωματικό βάρος, τον μεταβολισμό ή ψυχολογικές καταστάσεις οι οποίες επηρεάζουν τον ΔΜΣ. Όσο περισσότερα από αυτά τα γονίδια είχε κάποιος, τόσο μεγαλύτερη ήταν η απώλεια βάρους του. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τα γονίδια που εντοπίστηκαν εξηγούσαν περίπου το 63% της διακύμανσης στην απώλεια βάρους μεταξύ των συμμετεχόντων. Ενδεικτικά, προηγούμενη έρευνα έχει δείξει ότι το γονίδιο PPARGC1A συμμετέχει στον μεταβολισμό και στην αξιοποίηση των λιπών για ενέργεια κατά την άσκηση. Στη μελέτη, το γονίδιο αυτό υπήρχε σε όλους όσοι έχασαν πάνω από 1,5 κιλό με την άσκηση, αλλά όχι σε όσους έχασαν λιγότερο.
Τα αποτελέσματα συνάδουν με ευρήματα προηγούμενων ερευνών. Ωστόσο, εκείνες εξέταζαν τη σύνδεση μεμονωμένων γονιδίων με την απώλεια βάρους, ενώ η δική μας μελέτη είναι η πρώτη που διαπιστώνει ότι 14 διαφορετικά γονίδια φαίνεται να συνεργάζονται και να επηρεάζουν πόσο βάρος χάνει ένα άτομο μέσω της άσκησης αντοχής. Επιπλέον, δείχνει ότι ορισμένοι άνθρωποι έχουν γονίδια που διευκολύνουν τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και την απώλεια βάρους, όμως αυτό το γενετικό πλεονέκτημα αξιοποιείται μόνο με την άσκηση. Παρότι και τα μέλη της ομάδας ελέγχου διέθεταν αρκετά από αυτά τα γονίδια, χωρίς άσκηση αυτά δεν ενεργοποιούνταν και οι συμμετέχοντες δεν έχασαν βάρος.
Παρά τα ενδιαφέροντα αποτελέσματα, η μελέτη είχε και περιορισμούς. Εξετάσαμε αποκλειστικά την άσκηση αντοχής, επομένως οι επόμενες έρευνες θα χρειαστεί να διερευνήσουν αν υπάρχουν αντίστοιχες σχέσεις ανάμεσα στη γενετική, την απώλεια βάρους και τους συνδυασμούς διαφορετικών ειδών προπόνησης, όπως ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει τόσο συνεδρίες αντοχής όσο και δύναμης.
Η άσκηση αποτελεί μόνο ένα μέρος της προσπάθειας για απώλεια βάρους. Η παρουσία και των 14 γονιδίων δεν αρκεί από μόνη της για να χάσετε βάρος ή να βελτιώσετε τη φυσική σας κατάσταση, αν δεν ασκείστε και δεν φροντίζετε να έχετε υγιεινή διατροφή και επαρκή ύπνο. Αντίστοιχα, μπορεί να ωφεληθεί από την άσκηση ή την αυξημένη σωματική δραστηριότητα και κάποιος που έχει μόνο μερικά από αυτά τα ευνοϊκά γονίδια.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/askisi-ta-gonidia-echoyn-simasia-gia-to-poso-varos-tha-chasete/2981
