Των Shelly Russell-Mayhew και Elizabeth Tingle, The Conversation.
Με τον Ιανουάριο έρχεται η περίοδος για νέες αποφάσεις. Συχνά αφορούν την υγεία: καλύτερη διατροφή, περισσότερο ύπνο, περιορισμό του αλκοόλ, περισσότερη άσκηση ή απώλεια βάρους.
Η κουλτούρα της δίαιτας είναι πανταχού παρούσα και προωθεί την απώλεια βάρους και την αλλαγή του σώματος. Παράλληλα, καλλιεργεί την πίεση για συμμόρφωση σε μη ρεαλιστικά πρότυπα και την αντίληψη ότι η λεπτότητα σημαίνει πάντα καλή υγεία. Έτσι, οι πρωτοχρονιάτικοι στόχοι υγείας συχνά επηρεάζονται από αυτή την κουλτούρα. Η διάθεση χρόνου και προσπάθειας για τη βελτίωση της υγείας και της ευεξίας είναι αξιέπαινη· ωστόσο, η σύνδεση της επιτυχίας με την ένδειξη της ζυγαριάς, το μέγεθος του παντελονιού ή τους ορατούς κοιλιακούς δεν βοηθά στην πραγματική επιδίωξη της ευεξίας.
Φέτος, καλούμε τους ανθρώπους να επιλέξουν στόχους που δεν επικεντρώνονται στο βάρος ή στην εικόνα του σώματος, αλλά στο πώς αισθανόμαστε και λειτουργούμε σωματικά και ψυχικά, υιοθετώντας μια πιο ολιστική θεώρηση της υγείας. Η ουδέτερη ως προς το βάρος προσέγγιση δίνει έμφαση σε συμπεριφορές που προάγουν την υγεία και βρίσκονται υπό τον έλεγχό μας, στη θετική σχέση με την κίνηση και το φαγητό, καθώς και στην αμφισβήτηση των αρνητικών στερεοτύπων για τα άτομα με μεγαλύτερα σώματα.
Στόχοι για την απώλεια βάρους
Ως ερευνητές της εικόνας σώματος, έχουμε και οι ίδιοι βιώσει τις επιπτώσεις της κουλτούρας της δίαιτας, γι’ αυτό συνήθως αποφεύγουμε τις πρωτοχρονιάτικες αποφάσεις, εξαιτίας των αρνητικών συνειρμών τους. Ίσως, όμως, με αυτόν τον τρόπο δίνουμε υπερβολική ισχύ στην κουλτούρα αυτή. Θεωρούμε πως οι στόχοι μπορούν να προσεγγιστούν διαφορετικά, όταν συνδέονται με την αυτοφροντίδα —και όχι μόνο τη σωματική— και με μια συνολική αντίληψη της ευεξίας.
Καταρχάς, όσοι απογοητεύτηκαν επειδή δεν πέτυχαν έναν προηγούμενο στόχο απώλειας βάρους χρειάζεται να δείξουν στον εαυτό τους κατανόηση και να τον συγχωρήσουν. Είναι απολύτως λογικό να θέσει κανείς έναν τέτοιο στόχο, ως αντίδραση στα μηνύματα που δίνουν υπερβολική έμφαση στο βάρος.
Επιπλέον, είναι αναμενόμενο και απολύτως κατανοητό οι αποφάσεις που επικεντρώνονται στο βάρος να μη φέρουν αλλαγές με διάρκεια. Σύμφωνα με την έρευνα, το βάρος, το μέγεθος του σώματος και η μυϊκή γράμμωση επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, αρκετοί από τους οποίους δεν ελέγχονται από εμάς.
Η έμφαση στην εμφάνιση και στο μέγεθος του σώματος μπορεί, για ορισμένους ανθρώπους, να εξελιχθεί σε ανθυγιεινή εμμονή. Για άλλους, μπορεί να αποδειχθεί αποθαρρυντική και να τους οδηγήσει να εγκαταλείψουν υγιεινές συνήθειες, παρότι αυτές προσφέρουν πολλά οφέλη.
Η προσπάθεια να χάσουμε βάρος συχνά επιβαρύνει σε βάθος χρόνου τη σχέση μας με το φαγητό και ενδέχεται να μας εκθέσει στις πολλές σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες της δίαιτας γιο-γιο. Καθώς το βάρος δεν αποτελεί απόρροια μιας συμπεριφοράς, δεν είναι κατάλληλος στόχος για αλλαγή της συμπεριφοράς.
Πώς λειτουργεί η ουδέτερη προσέγγιση στο βάρος
Η προσέγγιση της ουδετερότητας ως προς το βάρος συνδέεται με το ευρύτερο κίνημα του «ουδέτερου σώματος». Αυτό προτείνει να βλέπουμε ολιστικά τον εαυτό μας, δίνοντας χώρο στις κοινωνικές σχέσεις, τα ταλέντα και τα ενδιαφέροντά μας, αντί να εστιάζουμε κυρίως στη σωματική εμφάνιση.
Στις βαροκεντρικές προσεγγίσεις, αφετηρία είναι η αλλαγή του βάρους και το ζητούμενο η εξωτερική εμφάνιση. Αντίθετα, οι πρακτικές ουδετερότητας ξεκινούν από την εσωτερική εμπειρία του σώματος: μπορεί, για παράδειγμα, να εντάξουμε κίνηση για καλύτερη λειτουργικότητα και περισσότερη ευχαρίστηση στην καθημερινότητα ή να επιλέγουμε τροφές που μας θρέφουν και μας ικανοποιούν. Η έρευνα δείχνει ότι αυτό το πλαίσιο είναι δυνατό να ωφελήσει τη συνολική ευημερία.
Όταν ο στόχος είναι η καλύτερη υγεία και όχι η απώλεια βάρους, αυξάνονται οι πιθανότητες να διατηρηθεί η σωματική δραστηριότητα σε βάθος χρόνου. Παράλληλα, μπορούν να βελτιωθούν δείκτες υγείας, όπως η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη και το σάκχαρο στο αίμα.
Η υιοθέτηση μιας ουδέτερης ως προς το βάρος προσέγγισης μπορεί ακόμη να συμβάλει σε καλύτερη ψυχική υγεία, με περισσότερη αυτοσυμπόνια και υψηλότερη αυτοεκτίμηση.
Η σωματική ουδετερότητα διευρύνει ακόμη περισσότερο την έννοια της ευεξίας, λαμβάνοντας υπόψη πολλές πτυχές πέρα από τη σωματική, όπως την κοινωνική, συναισθηματική, οικονομική, πνευματική και επαγγελματική διάσταση. Μπορεί να είναι ιδιαίτερα θεραπευτική για όσους έχουν εστιάσει στο παρελθόν σε μια βαροκεντρική προσέγγιση.
Μια επιλογή που δεν εστιάζει στο βάρος είναι να περπατάτε τακτικά, ώστε να μπορείτε το καλοκαίρι να χαρείτε μια ορεινή πεζοπορία μαζί με την οικογένεια και τους φίλους σας. Θα μπορούσατε, επίσης, να βάλετε τον ύπνο σε προτεραιότητα, να ενημερωθείτε για την υγιεινή του και να δοκιμάσετε, ενδεχομένως, πρακτικές ενσυνειδητότητας στη βραδινή σας ρουτίνα. Μια ακόμη κατεύθυνση είναι να ενισχύσετε τις κοινωνικές σας επαφές, είτε κανονίζοντας συχνότερες συναντήσεις με παλιούς φίλους είτε εγγραφόμενοι σε ένα μάθημα ή μια ομάδα για να γνωρίσετε νέους ανθρώπους.
Με τη δίαιτα, συχνά αφήνουμε εξωτερικούς παράγοντες και ειδικούς να καθορίζουν τις επιλογές μας: από έναν αριθμό σε διάγραμμα και ένα διατροφικό πρόγραμμα έως ένα πλάνο άσκησης ή μια εφαρμογή. Φέτος, πάρτε ξανά στα χέρια σας τη δυνατότητα να εξελιχθείτε και επιλέξτε όσα σας κινητοποιούν, αντί να υιοθετείτε έτοιμους στόχους και πρότυπα της κουλτούρας της δίαιτας. Αν κοιτάξουμε πέρα από την εικόνα του σώματος και σκεφτούμε πώς βιώνουμε τη ζωή μας και τι έχει ουσιαστική αξία για εμάς, οι αποφάσεις της νέας χρονιάς μπορούν να φέρουν ενέργεια και προσμονή για όσα έρχονται.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/apofaseis-poy-epikentronontai-stin-eyexia-anti-stin-apoleia-varoys/3016
