Καφές με άδειο στομάχι: Τι συμβαίνει στο σάκχαρο και την κορτιζόλη

Για εκατομμύρια ανθρώπους, η πρωινή ρουτίνα αρχίζει με την πρώτη γουλιά καφέ. Αρκετοί θεωρούν ότι έτσι «ξυπνάει» ο μεταβολισμός και αποκτούν αμέσως ενέργεια. Ακολουθεί μια ματιά στο τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν πίνουμε καφέ νηστικοί, πώς επηρεάζεται το σάκχαρο ύστερα από έναν κακό ύπνο, τι ισχύει για το στομάχι και πότε είναι προτιμότερο να απολαμβάνουμε τον πρωινό καφέ.

Η απότομη μεταβολή του σακχάρου ύστερα από ανεπαρκή ύπνο

Η σημαντικότερη επίδραση του πρωινού καφέ με άδειο στομάχι αφορά τον έλεγχο της γλυκόζης και όχι την ενέργεια. Έρευνα από το Κέντρο Διατροφής, Άσκησης και Μεταβολισμού του Πανεπιστημίου του Bath στο Ηνωμένο Βασίλειο κατέληξε ότι ο δυνατός μαύρος καφές πριν από το πρωινό επηρεάζει αρνητικά τον μεταβολισμό, κυρίως όταν προηγείται ένας διαταραγμένος ύπνος.

Μετά το πρώτο γεύμα, όσοι είχαν πιει καφέ χωρίς να φάνε εμφάνισαν περίπου 50% υψηλότερη γλυκόζη στο αίμα από εκείνους που είχαν προηγουμένως πάρει πρωινό. Η καφεΐνη φαίνεται πως μειώνει προσωρινά την ικανότητα των μυών να απορροφούν γλυκόζη, οδηγώντας σε απότομη αντίδραση αντίστασης στην ινσουλίνη. Σε βάθος χρόνου, οι καθημερινές «αιχμές» σακχάρου επιβαρύνουν τον μεταβολισμό.

Πώς συνδέεται η κορτιζόλη με τον πρωινό καφέ

Ο οργανισμός έχει έναν φυσικό τρόπο να μας ξυπνά. Καθώς ανοίγουμε τα μάτια, η κορτιζόλη —η ορμόνη που συμβάλλει στην εγρήγορση και ρυθμίζει τον μεταβολισμό— φτάνει φυσιολογικά στο υψηλότερο επίπεδό της μέσα στα πρώτα 30 έως 45 λεπτά.

Η κατανάλωση καφεΐνης ενώ η κορτιζόλη βρίσκεται ήδη σε πολύ υψηλά επίπεδα προκαλεί περιττή ορμονική υπερδιέγερση. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι νευρικότητα ή ταχυκαρδία, αλλά και ξαφνική κόπωση λίγες ώρες μετά, όταν υποχωρήσει η επίδραση της καφεΐνης.

Καφές και στομάχι: Τι ισχύει για την κατανάλωση νηστικοί

Είναι διαδεδομένη η άποψη ότι ο καφές με άδειο στομάχι προκαλεί έλκος. Ωστόσο, ανασκοπήσεις του American Gastroenterological Association αναφέρουν ότι ο καφές δεν προκαλεί βλάβη στον βλεννογόνο ενός υγιούς στομάχου.

Από την άλλη, οι πικρές ουσίες του καφέ μαζί με την καφεΐνη ενισχύουν την παραγωγή γαστρικού οξέος και χαλαρώνουν τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα. Για όσους έχουν ευαισθησία, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, ο καφές πριν από το φαγητό πυροδοτεί καούρες, φούσκωμα και δυσπεψία.

Η κατάλληλη ώρα και ο τρόπος για τον πρωινό καφέ

Δεν είναι απαραίτητο να εγκαταλείψετε αυτή την αγαπημένη συνήθεια· μπορείτε απλώς να κάνετε μια μικρή αλλαγή στην πρωινή σας σειρά ενεργειών:

• Αφήστε να περάσουν 60 έως 90 λεπτά από το ξύπνημα: Έτσι δίνετε στην πρωινή κορτιζόλη χρόνο να δράσει και να αρχίσει να μειώνεται φυσιολογικά, ενώ ο καφές μπορεί να προσφέρει ενέργεια με μεγαλύτερη σταθερότητα.
• Βάλτε κάτι μικρό στο στομάχι πριν πιείτε καφέ: Πρωινό που περιέχει πρωτεΐνη και φυτικές ίνες, όπως ένα αυγό, λίγο γιαούρτι με ξηρούς καρπούς ή ψωμί ολικής άλεσης, λειτουργεί σαν «ασπίδα»: βοηθά να σταθεροποιηθεί το σάκχαρο και προστατεύει το στομάχι.
• Πιείτε πρώτα ένα ποτήρι νερό: Έπειτα από 7-8 ώρες ύπνου, ο οργανισμός έχει αφυδατωθεί. Το νερό βοηθά να αποκατασταθεί η ισορροπία πριν από την ήπια διουρητική επίδραση της καφεΐνης.