Μια νέα μελέτη συνδέει την κλιματική αλλαγή με σοβαρότερο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία από τον φονικό μύκητα ασπέργιλλο, ο οποίος ευθύνεται κάθε χρόνο για εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους από αναπνευστικές παθήσεις. Καθώς ανεβαίνει η θερμοκρασία, ο μύκητας επεκτείνεται προς βορειότερες περιοχές και, σύμφωνα με εκτιμήσεις, έως το 2100 οι λοιμώξεις από τον Aspergillus fumigatus ενδέχεται να αφορούν 9 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη.
Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από την ανθεκτικότητα των μυκήτων στα διαθέσιμα φάρμακα και την απουσία νέων θεραπειών, με επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και την ασφάλεια τροφίμων. Κατά τους επιστήμονες, η εξέλιξη αυτή μπορεί να προκαλέσει εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους και να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στα οικοσυστήματα.
Η επιδείνωση της κλιματικής αλλαγής συνοδεύεται από την εξάπλωση ενός φονικού μύκητα που απειλεί τον πλανήτη. Η άνοδος της θερμοκρασίας επιταχύνει την πορεία του προς βόρειες περιοχές στην Ευρώπη, την Ασία και την Αμερική.
Αυτό προκύπτει από πρόσφατη μελέτη για τον ασπέργιλλο, που προκαλεί κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους από πνευμονικές και αναπνευστικές ασθένειες, ενώ πλήττει ιδιαίτερα ανθρώπους με εξασθενημένο
ανοσοποιητικό
.
Ο Νόρμαν Βαν Ρίτσεν, ερευνητής του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ και συντάκτης της μελέτης, ανέφερε ότι πλησιάζουμε σε σημείο καμπής ως προς την αύξηση των παθογόνων μυκήτων, οι οποίοι μπορούν να αναπτύσσονται σε ποικίλα περιβάλλοντα, ακόμη και μέσα στα σπίτια.
«Οι μυκητιασικές λοιμώξεις θα αποτελέσουν παράγοντα που θα προκαλέσει εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο» πρόσθεσε.
Οι Financial Times, παρουσιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, σημειώνουν ότι η κλιματική μεταβολή επεκτείνει την παρουσία πολλών δυνητικά θανατηφόρων παθογόνων, μεταξύ άλλων εκείνων που μεταδίδονται με κουνούπια. Οι μύκητες συνιστούν ξεχωριστή απειλή, καθώς τα σπόριά τους εντοπίζονται δύσκολα, οι ασθένειες που προκαλούν δεν διαθέτουν επαρκείς θεραπείες και η αντοχή τους στα υπάρχοντα
φάρμακα
Η μελέτη εκτιμά πως, εξαιτίας της εκτεταμένης παγκόσμιας χρήσης ορυκτών καυσίμων, ο Aspergillus fumigatus θα μπορούσε να εξαπλωθεί έως το 2100 σε επιπλέον 77% της έκτασης, εκθέτοντας ενδεχομένως εννέα εκατομμύρια ανθρώπους στην
Ευρώπη
μόλυνση.
Ο ασπέργιλλος στις καλλιέργειες
Για ένα άλλο είδος, τον Aspergillus flavus, που αναπτύσσεται στις καλλιέργειες, προβλέπεται έως το 2100 εξάπλωση κατά 16% επιπλέον στην επικράτεια της βόρειας Κίνας, της Ρωσίας, της Σκανδιναβίας και της Αλάσκας.
Αυτό θα θέσει σε κίνδυνο τη
δημόσια υγεία
και την
ασφάλεια τροφίμων
εξαιτίας της παραγωγής αφλατοξινών (
καρκινογόνες
ουσιών που επιμολύνουν τα τρόφιμα), ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου η επισιτιστική ασφάλεια είναι περιορισμένη.
Παράλληλα, ορισμένες περιοχές στην Αφρική και στη Βραζιλία μπορεί να καταστούν αφιλόξενες, με πιθανές συνέπειες για τα οικοσυστήματα της περιοχής.
Τι είναι η ασπεργίλλωση
Ο ασπέργιλλος είναι είδος μούχλας που ενδέχεται να προκαλέσει λοιμώξεις ανθεκτικές – συνήθως
πνευμονία
–, με ποσοστά θνησιμότητας από 36% έως 100%. Ο μύκητας υπάρχει στο περιβάλλον, ενώ για την αντιμετώπισή του χρησιμοποιούνται αζολικά μυκητοκτόνα, δηλαδή ουσίες μιας φαρμακευτικής οικογένειας, τόσο στις καλλιέργειες όσο και στην κτηνοτροφία.
Τα σπόρια του προκαλούν την ασπεργίλλωση, η οποία προσβάλλει τους πνεύμονες και μπορεί να εξαπλωθεί σε άλλα όργανα. Αν η διάγνωση καθυστερήσει, η θνησιμότητα είναι υψηλή. Ο μύκητας μπορεί να αναπτυχθεί ταχύτατα όταν το κομπόστ βρίσκεται σε υψηλή θερμοκρασία, κάτι που εξηγεί την ανάπτυξή του στο εσωτερικό
θερμοκρασία
του ανθρώπινου σώματος, στους 37 °C.
Η εισπνοή σπορίων ασπέργιλλου δεν οδηγεί σε μόλυνση σε όλους, ωστόσο ο μύκητας παραμένει ιδιαίτερα επικίνδυνος για τη ζωή, κυρίως για όσους πάσχουν από
άσθμα
, κυστική ίνωση ή έχουν εξασθενημένο
ανοσοποιητικό
ανοσοποιητικό σύστημα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η
ανθεκτικότητα
των μυκήτων απέναντι στα
φάρμακα
, οι περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές και η υποτίμηση του κινδύνου εντείνουν την απειλή, ενώ η
ανάπτυξη
ανάπτυξη νέων αντιμυκητιακών φαρμάκων προχωρά αργά, καθώς το επενδυτικό ενδιαφέρον είναι χαμηλό.
«Μιλάμε για εκατοντάδες χιλιάδες ζωές και καταλυτικές μεταβολές στην κατανομή των ειδών στην
Ευρώπη
. «Σε 50 χρόνια θα είναι εντελώς διαφορετικά τα μέρη όπου θα αναπτύσσονται τα φυτά και τα μικρόβια που θα μας μολύνουν»» τόνισε ο Βαν Ρίτσεν.
Ο δρ Ντάριους Άρμστρονγκ Τζέιμς, από το Imperial College του Λονδίνου, δήλωσε χαρακτηριστικά στο βρετανικό μέσο: «υπάρχουν σοβαρές απειλές από αυτόν τον μύκητα τόσο για την ανθρώπινη υγεία όσο και για την επισιτιστική ασφάλεια».
Το πρόβλημα με τα μυκητοκτόνα
Η ευρεία χρήση αζολικών μυκητοκτόνων, γνωστών και ως αζολών, κυρίως στη γεωργία, ενισχύει τον κίνδυνο να αποκτήσουν οι μύκητες του ασπέργιλλου αντοχή σε βασικές αντιμυκητιασικές θεραπείες, τόσο σε φυτά και ζώα όσο και στους ανθρώπους.
Τα
φάρμακα
Οι αζόλες είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση της ασπεργίλλωσης. Ωστόσο, οι μύκητες που ευθύνονται για τη νόσο αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη αντοχή στις συγκεκριμένες θεραπείες, με αποτέλεσμα να μειώνεται η αποτελεσματικότητά τους.
*Από την Ιωάννα Κουμπαρέλη
Συνοπτική εικόνα για τον μύκητα Aspergillus
- Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι ο ασπέργιλλος, ο οποίος ευθύνεται για πολλούς θανάτους, συνιστά σοβαρό κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, καθώς η κλιματική αλλαγή ευνοεί την απειλή.
- Καθώς ανεβαίνουν οι θερμοκρασίες, διευρύνεται η περιοχή εξάπλωσης του Aspergillus fumigatus. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι μέχρι το 2100 ενδέχεται να επηρεάζονται 9 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη.
- Η ανθεκτικότητα του μύκητα στα διαθέσιμα φάρμακα, μαζί με την απουσία νέων θεραπειών, δημιουργεί κρίσιμη πρόκληση για τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια τροφίμων.
- Σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, ο μύκητας μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές λοιμώξεις, όπως πνευμονία, οι οποίες συνδέονται με υψηλή θνησιμότητα.
- Η ευρεία χρήση μυκητοκτόνων αζόλης στη γεωργία ενισχύει τον κίνδυνο να αναπτύξουν οι μύκητες αντοχή, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητα των θεραπειών.
Το άρθρο στο ygeiax.gr: https://www.ygeiax.gr/health/ereyna-thanatiforos-mykitas-thetei-se-kindyno-ti-gi/5539
